"Pakiet rodzicielski": Trzy filary reformy ministra Żurka

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek we wpisie umieszczonym w czwartek wieczorem na platformie X zapowiedział przygotowanie kompleksowej reformy prawa rodzinnego, której celem ma być przeciwdziałanie bezpodstawnej izolacji dzieci od jednego z rodziców oraz usprawnienie wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach rodzinnych.

„Bezpodstawna izolacja to ból rodziców i krzywda dzieci. Przez lata prawo w tych sprawach nie nadążało za rzeczywistością, a wyroki sądów zbyt często pozostawały bez realnych skutków” – napisał.

Jak poinformował, w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace nad tzw. pakietem rodzicielskim, obejmującym trzy kluczowe ustawy. Pierwsza z nich ma wprowadzić pieczę współdzieloną – określaną także jako opieka naprzemienna – jako punkt wyjścia po rozstaniu rodziców, przy zachowaniu pełnych praw obojga rodziców i indywidualnej ocenie każdej sprawy przez sąd. Druga ustawa ma przewidywać realne i szybkie konsekwencje za uporczywe łamanie orzeczeń dotyczących kontaktów z dzieckiem, a trzecia – usprawnić wykonywanie orzeczeń w sprawach rodzinnych.

Żurek podkreślił, że pierwszy z projektów – dotyczący pieczy współdzielonej – został wpisany do wykazu prac legislacyjnych 16 grudnia 2025 r.

Porozumienie ponad podziałami: Sprawa alienacji rodzicielskiej w Sejmie

Minister odniósł się także do inicjatywy ustawodawczej zapowiedzianej przez Konfederację, zaznaczając, że w sprawach dzieci „nie ma znaczenia polityczna przynależność”, a liczy się wspólny cel, jakim jest ochrona dobra dziecka.

W czwartek własny komentarz w tej sprawie opublikował również poseł niezrzeszony Marcin Józefaciuk, przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Ochrony Dziecka w Procesie Rozpadu Rodziny. Jak ocenił, problem alienacji rodzicielskiej przez lata bywał marginalizowany lub określany jako „wymyślony”, mimo że – jak podkreślił – dotyczy realnych dramatów dzieci i rodziców.

Józefaciuk poinformował, że podpisał projekt ustawy złożony przez klub Konfederacja, który ma przeciwdziałać wykorzystywaniu dziecka w konfliktach dorosłych. „Dziecko musi pozostać podmiotem, a nie środkiem nacisku w sporach dorosłych” – napisał, deklarując poparcie dla projektu ponad podziałami politycznymi.

Projekt Konfederacji: Odpowiedzialność karna dla rodziców

Poselski projekt ustawy o przeciwdziałaniu alienacji rodzicielskiej został złożony w Sejmie w czwartek. Podczas konferencji prasowej poinformowali o tym posłowie Konfederacji Przemysław Wipler oraz Michał Wawer. Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie odpowiedzialności karnej za uporczywe i wielokrotne uniemożliwianie kontaktów z dzieckiem oraz możliwość reagowania także na jednorazowe naruszenia orzeczeń sądu.

Według autorów projektu obecne przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie zapewniają skutecznego wykonywania orzeczeń w sprawach kontaktów z dzieckiem. Jak argumentowali, stosowane obecnie sankcje finansowe są niewystarczające i często nakładane po wielu latach postępowań, co nie chroni ani dzieci, ani rodziców.

Zapowiedzi i inicjatywy poselskie wpisują się w szerszą debatę nad reformą prawa rodzinnego.

Szczegóły rządowej reformy: Jak sądy będą orzekać opiekę?

Opublikowany w wykazie prac legislacyjnych rządu 16 grudnia 2025 r. projekt Ministerstwa Sprawiedliwości nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego zakłada wprowadzenie do polskiego prawa definicji pieczy współdzielonej oraz określenie zasad jej orzekania po rozwodzie, separacji lub rozstaniu rodziców.

Zgodnie z założeniami projektu sąd, pozostawiając władzę rodzicielską obojgu rodzicom, miałby powierzać im sprawowanie bieżącej pieczy nad dzieckiem naprzemiennie, kierując się nadrzędną zasadą dobra dziecka. Przy podejmowaniu decyzji sąd uwzględniałby m.in. wiek i stan zdrowia dziecka, zdolność rodziców do współpracy, ich sytuację osobistą oraz dotychczasowy podział obowiązków rodzicielskich.

Sąd będzie mógł także powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli za tym przemawia dobro dziecka.

Projekt przewiduje także zmiany proceduralne mające na celu koncentrację postępowań dotyczących władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem przed jednym sądem oraz skrócenie czasu ich trwania. Według autorów regulacji nowe rozwiązania mają zwiększyć równość praw i obowiązków rodziców po rozstaniu oraz ograniczyć negatywne skutki rozpadu rodziny dla dzieci.