Drugie życie technologii

Nie bez znaczenia pozostają również operacyjne i proceduralne wyzwania wdrażania nowoczesnych systemów monitoringu urządzeń dużej mocy.

Modernizacja – wybór ekonomiczny

Transformatory starszej generacji do dziś zachowują wysoką wartość eksploatacyjną. Ich konstrukcja często cechuje się trwałością przewyższającą współczesne, „odchudzone” modele. Dla użytkowników przemysłowych za decyzją o remoncie przemawiają ograniczenia budżetowe, długie terminy dostaw nowych urządzeń i przestoje produkcyjne w czasie montażu. – Tymczasem remonty i modernizacje wydłużają żywotność zasobów, obniżają koszty i ograniczają generację odpadów technicznych, których recykling bywa nieopłacalny ze względu na zróżnicowany skład materiałowy. Jednak decyzja ta wymaga rzetelnej diagnostyki. Jedynie kompleksowy przegląd i testy pozwalają ocenić opłacalność naprawy wobec zakupu nowego urządzenia – mówi mówi Mirosław Zając, Prezes Zarządu Zakładu Usług Technicznych Energoaudyt sp. z o.o., od 23 lat specjalizującego się w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego, świadczącego serwis modernizacji i remontów urządzeń, zwłaszcza transformatorów. Zajmuje się również instalacją systemów monitoringu stanu urządzeń wysokiego napięcia i szeregiem innych usług na rzecz wiodących firm różnych sektorów przemysłu. Posiada własne laboratorium, w którym wykonuje badania i analizy oleju elektroizolacyjnego transformatorów mocy, przekładników, izolatorów przepustowych, czy podobciążeniowych przełączników zaczepów.

Usługi remontowe urządzeń elektroenergetycznych to sektor wysokospecjalistyczny. Efektywność i bezpieczeństwo prac zależą w największym stopniu od kompetencji personelu. Szef Energoaudytu zaznacza, że szkolenie fachowca do samodzielnego działania wymaga w praktyce nawet 5 lat pracy pod nadzorem: – Cieszy mnie w związku z tym stosunkowo niska rotacja kadry w naszym przedsiębiorstwie. W wielu przypadkach są to przedstawiciele drugiego pokolenia rodzin. Potwierdza to zarówno dużą stabilność firmy jako pracodawcy, jak i wysoki wskaźnik kompetencyjny specjalistów. W pracach realizowanych przy wysokich napięciach, systemy szkoleń, procedury i kultura BHP są nie mniej istotne, niż wyposażenie techniczne. To one minimalizują ryzyko wypadków i przestojów krytycznych. – My oczywiście wiemy, jak pracować bezpiecznie. Bazujemy na szeregu szkoleń własnych, jak i według zasad inwestorów czy właścicieli obiektu. Większość naszej kadry pracowała wcześniej w energetyce i traktuje tę pracę jako służbę na rzecz bezpieczeństwa energetycznego – podkreśla M. Zając.

Diagnostyka, monitoring i wyzwania wdrożeniowe

Nowoczesne narzędzia nadzoru nad infrastrukturą energetyczną pozwalają zastąpić doraźne reakcje na zaistniały problem, świadomym działaniem wyprzedzającym. Na przykład dzięki systemom monitorującym zawartość gazów w oleju w transformatorach czy wyładowań w generatorach, technicy błyskawicznie wiedzą jakie czynności podjąć. Zwiększa to skuteczność serwisu, skraca czas reakcji i redukuje ryzyko awarii. Jednocześnie montaż i uruchomienie transformatorów dużej mocy wiąże się z dodatkowymi procedurami, zwłaszcza gdy urządzenia pochodzą od zagranicznych producentów, np. z krajów azjatyckich, gdzie obowiązują odmienne specyfikacje. Adaptacja dokumentacji, testów homologacyjnych i logistyki wymaga elastycznych kompetencji inżynieryjnych i organizacyjnych. W praktyce oznacza to, że takie firmy, jak Energoaudyt, muszą równolegle inwestować w narzędzia diagnostyczne, flotę operacyjną i stałe doskonalenie kadry.

ZUT Energoaudyt stawia również na nowoczesne rozwiązania wszędzie tam, gdzie jest to nieodzowne, zachowując ekonomiczną równowagę pomiędzy inwestycją w nową technologię, a modernizacją dotychczas stosowanej. Jako jedyny przedstawiciel w Polsce marki Qualitrol amerykańskiej firmy Iris Power, oferuje zaawansowane systemy diagnostyczne, m.in. monitoring online stanu technicznego turbogeneratorów.

Skuteczna transformacja energetyczna nie obejmuje wyłącznie inwestycji w nowe urządzenia i nie eliminuje ważnej roli remontów. Wręcz przeciwnie, modernizacja infrastruktury jest integralnym elementem bezpieczeństwa i zrównoważonej eksploatacji. Aby jednak była realną alternatywą, potrzebna jest polityka oparta na dłuższych horyzontach ekonomicznych, uwzględniająca koszty cyklu życia urządzeń oraz wsparcie dla szkoleń branżowych. Kluczowym pozostaje realistyczne podejście do wydatków, logistyki i kompetencji. Tylko wtedy remont będzie rozwiązaniem nie tylko doraźnym, lecz działaniem strategicznym.

Joanna Chrustek