Kasa wyjaśnia

Coraz więcej osób ma wątpliwości dotyczące prawa do doliczenia lat sprzed 1990 r. do okresów ubezpieczeniowych (kiedy zainteresowani ponosili na rzecz państwa różnego rodzaju daniny). Zwróciliśmy się do KRUS o wyjaśnienie tej kwestii. Kasa wskazuje, że podstawą od zakończenia aktywności zawodowej jest art. 19 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1403 ze zm.). Prawo do uzyskania takiego świadczenia ma osoba, która ukończyła wymagany wiek emerytalny dla danego rocznika oraz ma na swoim koncie co najmniej 25 lat ubezpieczeniowych. Do takiego stażu zalicza się okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983–1990. Dolicza się do niego także lata prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy na nim, po ukończeniu 16. roku życia. Praca ta musiała być jednak wykonywana przed 1 stycznia 1983 r.

Co istotne, nie zalicza się jej do stażu emerytalnego, jeżeli została zaliczona do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie odrębnych przepisów (np. w systemie powszechnym). Przy czym wysokość emerytury rolniczej uzależniona jest od długości okresu pracy i podlegania ubezpieczeniu społecznemu oraz od kwot opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983–1990.

W zależności od plonów

W dużo gorszej sytuacji są osoby, które liczyły na otrzymanie emerytury na podstawie wielkości sprzedanych plonów. KRUS wyjaśnia, że od średniej rocznej wartości sprzedanych produktów rolnych uzależniona była wysokość tylko tych świadczeń emerytalno-rentowych, które były przyznawane na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 1991 r., tj. ustawy z 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. nr 32, poz. 140), która straciła moc od 1 stycznia 1983 r., oraz ustawy z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. z 1989 r. nr 24, poz. 133 ze zm.), która przestała obowiązywać od 1 stycznia 1991 r.

Dodatkowe problemy mogą mieć osoby z prawem do kilku świadczeń. Okazuje się, że wypłata emerytury rolniczej przyznanej na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników może być wstrzymana w razie zbiegu uprawnień do tego świadczenia z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego. Zgodnie z art. 33 ust. 2 przywołanej ustawy uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie, tj. emeryturę rolniczą lub pracowniczą.