Poradnia emerytalna

Ustawa z 5 sierpnia 2025 r. przewiduje przeliczenie emerytur ustalonych w czerwcu w latach 2009–2019 bez względu na tryb ich przyznania. Przeliczenie to obejmuje więc zarówno emerytury przyznane na wniosek osoby uprawnionej, jak i emerytury przyznane z urzędu przez ZUS – zamiast pobieranej dotychczas renty z tytułu niezdolności do pracy. Oznacza to, że osoby, którym od czerwca danego roku, w związku z ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego w tym miesiącu, ZUS ustalił z urzędu emeryturę zamiast pobieranej wcześniej renty z tytułu niezdolności do pracy, również mogą oczekiwać przeliczenia emerytury z uwzględnieniem art. 25 ust. 2a ustawy emerytalnej. Obliczając ponownie ich świadczenia ZUS zwaloryzuje składki w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju danego roku, jeżeli będzie to dla nich korzystniejsze.

Czy obliczenie wysokości emerytur na korzystniejszych zasadach obejmie również te przyznane z urzędu po rencie

Zgodnie z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS prawo do emerytury jest zawieszane w przypadku nierozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, wykonywanego bezpośrednio przed nabyciem prawa do tego świadczenia – bez względu na wysokość przychodu osiąganego przez emeryta z tego tytułu.

Podstawę obliczenia emerytury ustalanej według nowych zasad stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem ich waloryzacji, zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz środków zewidencjonowanych na subkoncie.

Oznacza to, że ZUS może ustalić ostateczną wysokość emerytury dopiero wówczas, gdy znana jest data podjęcia jej wypłaty. W przypadku przyznania emerytury i zawieszenia jej w związku z kontynuowaniem stosunku pracy możliwe jest wyłącznie ustalenie zaliczkowej wysokości świadczenia do czasu zgłoszenia wniosku o podjęcie jej wypłaty wraz z dokumentem potwierdzającym rozwiązanie stosunku pracy. W razie zgłoszenia takiego wniosku przez osobę uprawnioną ustalana jest ostateczna wysokość emerytury uwzględniająca podstawę jej obliczenia (składki i kapitał początkowy) na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury.

Fakt, że w przedstawionej sytuacji emerytura została przyznana od czerwca 2014 r., nie ma żadnego znaczenia, gdyż ostateczne jej obliczenie nastąpiło od 1 kwietnia 2019 r. Emerytura nie została więc ostatecznie obliczona według niekorzystnych zasad waloryzacji i nie będzie objęta przeliczeniem na podstawie ustawy z 5 sierpnia 2025 r.

Czy zmienione zasady ustalania wysokości emerytury według ustawy z 5 sierpnia 2025 r. dotyczą również tych, których wypłata została podjęta od czerwca

W razie zgłoszenia wniosku o podjęcie wypłaty emerytury zawieszonej w związku z kontynuowaniem stosunku pracy ZUS ustala ostateczną wysokość emerytury uwzględniającą podstawę jej obliczenia (składki i kapitał początkowy) na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury.

Oznacza to, że w razie podjęcia wypłaty emerytury od czerwca danego roku ZUS ponownie przeprowadza waloryzację składek i kapitału początkowego w taki sposób, jakby świadczenie miało zostać przyznane od tego miesiąca, a więc z uwzględnieniem waloryzacji rocznej od 1 czerwca tego roku, a bez waloryzacji kwartalnych za poprzedni rok. Tym samym ustalona wysokość emerytury w związku z podjęciem jej wypłaty od czerwca danego roku jest niższa niż ta, która byłaby ustalona w razie podjęcia wypłaty od innego miesiąca w danym roku.

Ustawa z 5 sierpnia 2025 r. swoim zakresem obejmuje nie tylko emerytury przyznane od czerwca w latach 2009–2019, lecz także takie, które były przyznane w innych miesiącach roku (od innego miesiąca niż czerwiec), ale podjęcie ich wypłaty i ostateczne ustalenie wysokości w związku z rozwiązaniem stosunku pracy nastąpiło od czerwca danego roku.

Oznacza to, że w związku z wejściem w życie nowych przepisów ZUS z urzędu przeliczy pana emeryturę tak jakby była ona podjęta od maja 2019 r., pod warunkiem że takie przeliczenie będzie dla pana korzystniejsze. ©℗