Już za kilka dni uczniowie rozpoczną naukę w ośmioklasowych podstawówkach. I to pierwszy raz od wielu lat. Dzieci, które w czerwcu skończyły szóstą klasę, nie pójdą do gimnazjum, bo te stopniowo będą znikać z polskiej szkolnej mapy. Rozpoczną naukę w siódmej klasie. Ten rok dla systemu edukacji jest przełomowy. Poniżej tłumaczymy najważniejsze nowości.
| PORÓWNANIE PODSTAWY PROGRAMOWEJ OD 2017 ROKU | ||
| Jedne i drugie wymagania posłużą Centralnej Komisji Egzaminacyjnej do opracowania egzaminu ósmoklasisty. | ||
| Struktura podstawy programowej | Zawiera zestaw celów i treści kształcenia przedstawionych w zrozumiałej dla odbiorcy formie (w języku wymagań z wykorzystaniem tzw. czasowników operacyjnych) | |
| Zawiera, w formie opisu, zalecane warunki i sposób realizacji podstawy programowej | ||
| Układ treści | Kumulatywny (treści realizowane narastająco, by kolejny etap nie powtarzał treści realizowanych w etapach poprzednich) | Spiralny (na kolejnych, wyższych etapach treści z etapów wcześniejszych są utrwalane i powtarzane) |
| Średnia liczba wymagań w cyklu kształcenia | Większa | Mniejsza |
| Przypisanie realizacji treści kształcenia do poszczególnych lat nauki | Nie występuje | Treści nauczania mniej więcej równomiernie rozdzielone do realizacji w poszczególnych latach nauki |
| Kolejność realizacji treści kształcenia | Sugerowana zapisem w dokumencie, ale niewymagana | Obowiązkowa realizacja treści kształcenia w kolejności zapisanej w podstawie programowej |
| Kształtowanie postaw | Aspekty wychowawcze obecne | Wyraźny nacisk na wychowawczy aspekt pracy szkoły |
| Spójność treści kształcenia | Zalecana interdyscyplinarność kształcenia | Zastąpienie idei integracji międzyprzedmiotowej korelacją międzyprzedmiotową w ramach przedmiotów humanistycznych, przyrodniczych i ścisłych |
| Praca metodą projektu | Obowiązkowy projekt edukacyjny dla uczniów gimnazjum | Praca metodą projektu edukacyjnego wskazana jako zadanie szkoły |
| Blokowanie zajęć | Możliwe (choć w praktyce trudne do realizacji z uwagi na inne uwarunkowania prawne) | |
| Umiejętności kluczowe (ponadprzedmiotowe) | Czytanie; myślenie matematyczne; myślenie naukowe; komunikowanie się w języku ojczystym i obcym w mowie i piśmie; posługiwanie się nowoczesnymi technologiami informacyjno-komunikacyjnymi; wyszukiwanie i korzystanie z informacji; umiejętność uczenia się; praca zespołowa | Sprawne komunikowanie się w języku ojczystym oraz w językach obcych nowożytnych, myślenie matematyczne i wykorzystywanie umiejętności matematycznych w życiu codziennym; praca z informacją (poszukiwanie, porządkowanie, krytyczna analiza); kreatywne rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem metod i narzędzi wywodzących się z informatyki oraz technik mediacyjnych; praca w zespole i społeczna aktywność; aktywny udział w życiu kulturalnym szkoły i środowiska lokalnego oraz kraju |
| Wolontariat | Możliwy, ale nieobowiązkowy | Obowiązek zawarcia w statucie szkoły sposobu organizacji i realizacji zadań z zakresu wolontariatu. Wolontariat ma w szkołach funkcjonować na zasadzie dobrowolności |
| Dodatkowe informacje dla odbiorców i realizatorów podstawy programowej | Zawiera komentarze do podstaw programowych każdego przedmiotu, dla którego opracowano podstawę programową | |
| STARY SYSTEM – CZYLI JAK BYŁO PRZED 1 WRZEŚNIA 2017 R. | NOWY SYSTEM – CZYLI JAK BĘDZIE OD WRZEŚNIA 2017 R. |
| Jedynie w 2014 r. do szkoły musiały iść wszystkie 6-latki. W kolejnych latach wybór należał do rodziców. 7-latek musiał być objęty obowiązkiem szkolnym. | Wybór będzie należał wyłącznie do rodziców. Mają prawo sześcioletnie dziecko zostawić w przedszkolu, zerówce szkolnej lub wysłać do pierwszej klasy. Siedmiolatek musi być objęty obowiązkiem szkolnym. |
| ETAPY EDUKACJI | |
|
● – edukacja wczesnoszkolna w klasach I–III ● – nauczanie przedmiotowe w klasach IV–VI ● – trzyletnie gimnazjum ● – szkoły ponadgimnazjalne, w których kształcenie odbywało się w dwóch zakresach: podstawowym i rozszerzonym. Nauka w zakresie podstawowym była kontynuacją gimnazjalnego kształcenia przedmiotowego i stanowiła jego programowe uzupełnienie. Zadanie kształcenia w zakresie rozszerzonym, realizowane w liceach ogólnokształcących i technikach, polegało na przygotowaniu uczniów do matury i dalszego kontynuowania nauki. Od drugiej klasy szkoły ponadgimnazjalnej uczniowie mieli pewną swobodę w wyborze 2–3 przedmiotów, które realizowali w zakresie rozszerzonym. Jedną z konsekwencji tych decyzji była konieczność zdawania co najmniej jednego z tych przedmiotów na maturze. Drugą była konieczność uczęszczania na zajęcia jednego z dwóch przedmiotów uzupełniających: przyrody lub historii i społeczeństwa |
● – edukacja wczesnoszkolna w klasach I, II i III oraz ● – nauczanie przedmiotowe w klasach IV–VIII ● – cztery lata – pięć lat – trzy lata (będzie mogła zostać uzupełniona przez dwuletnią szkołę branżową II stopnia). Pierwsi uczniowie ukończą branżową szkołę I stopnia w czerwcu 2020 r., dlatego branżowe szkoły II stopnia rozpoczną swoją działalność od roku szkolnego 2020/2021. Absolwenci liceum ogólnokształcącego, technikum i branżowej szkoły II stopnia otrzymają takie samo świadectwo dojrzałości umożliwiające podjęcie studiów. Licealiści niedecydujący się na studiowanie będą mogli kontynuować naukę w szkołach policealnych. Przez dwa lata do 2019 r. będzie trwało wygaszanie gimnazjum |
| EGZAMINY | |
|
Po szóstej klasie uczniowie pisali egzamin zewnętrzny, tzw. sprawdzian szóstoklasisty. Stanowił on postawę oceny przebiegu kształcenia, pracy szkół i osiągnięć ucznia. Nie decydował o dalszych losach ucznia, bo kształcenie w gimnazjach było obowiązkowe i zrejonizowane. Po raz ostatni odbył się w roku 2016/2017 I część – sprawdzała opanowanie wiadomości i umiejętności z języka polskiego i matematyki II część – z języka obcego Ukończenie gimnazjum było związane z obowiązkiem stawienia się na egzaminie gimnazjalnym. Wyniki decydowały o rekrutacji do szkoły ponadgimnazjalnej I część – humanistyczna (z zakresu historii i wiedzy o społeczeństwie oraz z zakresu języka polskiego), II część – matematyczno-przyrodnicza (z zakresu przedmiotów przyrodniczych i matematyki) III część – z języka obcego nowożytnego w zakresie podstawowym. Uczniowie, którzy do egzaminu wybrali język obcy, którego nauka w gimnazjum była kontynuacją nauki ze szkoły podstawowej, musieli zdawać dodatkowy egzamin z tego języka w zakresie rozszerzonym. Projekt – każdy gimnazjalista musiał wziąć udział w realizacji projektu edukacyjnego i publicznej prezentacji jego wyników Matura, która składała się z III części: I – język polski II – matematyka III – język nowożytny Świadectwo dojrzałości otrzymywał absolwent, który z wszystkich przedmiotów obowiązkowych uzyska co najmniej 30 procent możliwych do uzyskania punktów Egzamin zawodowy składał się z części pisemnej i części praktycznej. Uczniowie, w zależności od liczby kwalifikacji wyodrębnionych w danym zawodzie, zdawali od jednego do trzech egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe |
Egzamin ósmoklasisty – pierwszy odbędzie się w roku szkolnym 2018/2019 i po raz pierwszy będą go zdawali uczniowie, którzy rozpoczną od września tego roku siódmą klasę. Osiągnięcia egzaminacyjne uczniów będą przedstawione w postaci wyników: procentowego oraz na skali centylowej (uczeń dowie się, jak wypadł na tle reszty zdających) W latach: 2018/2019, 2019/2020 i 2020/2021 będzie się składał z trzech obowiązkowych części: I – język polski II – język nowożytny III – matematyka Od roku 2021/2022 będzie się składał z czterech części: I – język polski II – język nowożytny III – matematyka IV – jeden z wybranych przedmiotów – historia, biologia, chemia, fizyka lub geografia
Matura, która będzie się składać z czterech części: I – język polski II – matematyka III – język nowożytny IV – minimum jeden wybrany przedmiot na poziomie rozszerzonym Świadectwo dojrzałości otrzyma absolwent, który z wszystkich przedmiotów obowiązkowych oraz jednego wybranego przedmiotu dodatkowego (na tym polega różnica z dotychczasową maturą) uzyska co najmniej 30 procent możliwych do osiągnięcia punktów Absolwenci branżowej szkoły I stopnia będą przystępowali tylko do jednego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe. Zgodnie z założeniami reformy wszystkie zawody przyporządkowane do tego typu szkoły będą zawodami jednokwalifikacyjnymi, a część z nich będzie miała kwalifikację wspólną z zawodem nauczanym na poziomie technikum. Dzięki temu uczniowie będą mogli kontynuować naukę w branżowej szkole II stopnia i uzyskać wykształcenie średnie branżowe i tytuł technika Egzamin dojrzałości umożliwiający podjęcie studiów (matura z przedmiotów obowiązkowych) |
| PODSTAWA PROGRAMOWA | |
| Według starej podstawy programowej (czyli takiej, która obowiązywała również przed 1 września 2017 r.) będą uczyli się tegoroczni uczniowie II, III, V i VI klasy szkoły podstawowej, II i III klasy gimnazjum oraz szkół ponadgimnazjalnych Dokument potocznie nazywany podstawą programową zawiera szczegółowy wykaz wymagań edukacyjnych wobec uczniów kończących kolejne etapy kształcenia. Po raz pierwszy wyróżniono wymagania ogólne (cele kształcenia) i szczegółowe (treści kształcenia). Szczegółowość zapisów sformułowanych w oparciu o czasowniki operacyjne ułatwiała przebieg procesu nauczania – zarówno nauczycielom, jak i uczniom. Dokument ten zastąpił standardy wymagań egzaminacyjnych, na podstawie których wcześniej przeprowadzano egzaminy zewnętrzne |
● I, IV i VII klasy szkoły podstawowej ● I klasy branżowych szkół I stopnia Według nowej podstawy programowej będą także uczyli się uczniowie klas pierwszych trzyletnich branżowych szkół I stopnia, czteroletnich techników dla młodzieży oraz słuchacze I semestru szkół policealnych. W branżowych szkołach I stopnia uczniowie, tak jak dotychczas, będą mogli uczyć się w klasach wielozawodowych Zawiera spis obowiązkowych zestawów celów kształcenia i treści nauczania dla każdego etapu edukacyjnego. Konstrukcja nowej podstawy przypomina starą. Cele kształcenia (wymagania ogólne) i treści nauczania (cele szczegółowe) są przedstawione w formie opisu odpowiednio ogólnych i szczegółowych wymagań dotyczących wiedzy i umiejętności wymaganych od ucznia po zakończeniu każdego etapu edukacyjnego. Cele kształcenia mają charakter długofalowy i dlatego zostały zapisane z użyciem czasowników wieloznacznych, np. dostrzeganie zależności..., doskonalenie umiejętności..., rozwijanie..., wykorzystywanie..., stosowanie..., analizowanie..., obserwowanie... itp. Wskazują one kierunek pracy, aby rozwinąć u uczniów wyszczególnione umiejętności, i powinny być realizowane w oparciu o treści przedstawione w wymaganiach szczegółowych |
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.