W 2026 roku w praktyce funkcjonują więc dwa modele awansu zawodowego nauczycieli. O tym, który z nich ma zastosowanie w danym przypadku, nie decyduje sama data zatrudnienia, lecz to, czy nauczyciel przed dniem 1 września 2022 r. rozpoczął staż albo spełnił warunki do jego rozpoczęcia.

Stopnie awansu zawodowego nauczycieli w 2026 roku

Obecnie system awansu zawodowego nauczycieli – z wyjątkiem przypadków objętych przepisami przejściowymi – obejmuje dwa stopnie:

  • nauczyciela mianowanego,
  • nauczyciela dyplomowanego.

Nauczyciel rozpoczynający pracę w zawodzie po dniu 1 września 2022 r. posiada status nauczyciela początkującego. Nie jest to stopień awansu zawodowego, lecz etap przygotowujący do uzyskania pierwszego stopnia, czyli nauczyciela mianowanego.

Od dnia 1 września 2022 r. nie nadaje się już stopni nauczyciela stażysty ani nauczyciela kontraktowego. Jednocześnie nauczyciele, którzy przed tą datą rozpoczęli staż lub spełnili warunki do jego rozpoczęcia, mogą – na podstawie przepisów przejściowych – dokończyć awans według wcześniejszych zasad, jednak nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2027 r..

Jak uzyskać stopień nauczyciela mianowanego w 2026 roku?

Status nauczyciela początkującego

Nauczyciel, który rozpoczął pracę w szkole po dniu 1 września 2022 r., uzyskuje status nauczyciela początkującego. Z tym statusem wiąże się obowiązek odbycia przygotowania do zawodu nauczyciela. Jest to warunek niezbędny do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego.

Przygotowanie do zawodu nauczyciela

Przygotowanie do zawodu nauczyciela trwa co do zasady 3 lata i 9 miesięcy (art. 9ca ust. 1 Karty Nauczyciela). W tym czasie nauczyciel normalnie wykonuje swoje obowiązki, a jednocześnie podlega ocenie i wsparciu ze strony szkoły.

W okresie przygotowania do zawodu nauczyciel:

  • prowadzi zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze,
  • współpracuje z mentorem,
  • prowadzi zajęcia obserwowane,
  • podlega ocenie pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W określonych w ustawie przypadkach okres przygotowania do zawodu może zostać skrócony – co do zasady do 2 lat i 9 miesięcy (art. 9ca ust. 3 Karty Nauczyciela).

Mentor w procesie awansu zawodowego nauczyciela

Na czas przygotowania do zawodu nauczycielowi przydziela się mentora. Funkcję tę może pełnić nauczyciel mianowany albo dyplomowany, który nie zajmuje stanowiska kierowniczego.

Rolą mentora jest przede wszystkim praktyczne wsparcie nauczyciela początkującego, w szczególności poprzez:

  • pomoc w organizacji pracy dydaktycznej,
  • obserwację prowadzonych zajęć,
  • przekazywanie informacji zwrotnej sprzyjającej rozwojowi zawodowemu.

Za pełnienie funkcji mentora może zostać przyznany dodatek funkcyjny. Jego wysokość i zasady wypłaty wynikają z regulaminów obowiązujących u danego pracodawcy.

Ocena pracy nauczyciela a awans zawodowy

Aby nauczyciel mógł przystąpić do postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego, musi uzyskać co najmniej dobrą ocenę pracy.

Ocena pracy:

  • jest dokonywana przez dyrektora szkoły,
  • sporządzana jest po zakończeniu przygotowania do zawodu nauczyciela,
  • musi być ostateczna i spełniać wymogi aktualności określone w przepisach.

Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego

Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego przeprowadza komisja egzaminacyjna powołana przez organ prowadzący szkołę. Zasady jej działania wynikają z art. 9g ust. 2 Karty Nauczyciela oraz przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6 września 2022 r..

Egzamin ma formę rozmowy z komisją i dotyczy przede wszystkim praktycznych aspektów pracy nauczyciela oraz realizacji zadań wynikających z przygotowania do zawodu. Po przeprowadzeniu rozmowy komisja podejmuje rozstrzygnięcie w drodze głosowania.

Awans na stopień nauczyciela dyplomowanego w 2026 roku

Po uzyskaniu stopnia nauczyciela mianowanego możliwy jest dalszy awans – na stopień nauczyciela dyplomowanego. Wymaga to spełnienia warunków określonych w Karcie Nauczyciela.

W szczególności nauczyciel musi:

  • przepracować co najmniej 5 lat i 9 miesięcy od dnia uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego,
  • uzyskać bardzo dobrą, ostateczną i aktualną ocenę pracy.

Postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego nie obejmuje egzaminu.

Awans zawodowy nauczycieli a przepisy przejściowe

Nauczyciele, którzy przed dniem 1 września 2022 r. uzyskali stopień nauczyciela kontraktowego albo nauczyciela mianowanego, zachowali prawo do kontynuowania awansu zawodowego według wcześniejszych zasad. Możliwość ta wygasa z dniem 31 sierpnia 2027 r..

FAQ – awans zawodowy nauczycieli 2026

Jakie stopnie awansu zawodowego nauczycieli obowiązują w 2026 roku?

W 2026 roku będą obowiązywać dwa stopnie awansu zawodowego: nauczyciel mianowany oraz nauczyciel dyplomowany. Nauczyciel początkujący nie ma jeszcze stopnia awansu – jest to etap poprzedzający jego uzyskanie.

Czy w 2026 roku można jeszcze awansować na starych zasadach?

Tak, ale tylko wtedy, gdy nauczyciel rozpoczął staż lub spełnił warunki do jego rozpoczęcia przed dniem 1 września 2022 r.. Zasady przejściowe obowiązują maksymalnie do dnia 31 sierpnia 2027 r..

Ile trwa przygotowanie do zawodu nauczyciela?

Przygotowanie do zawodu nauczyciela trwa co do zasady 3 lata i 9 miesięcy. W określonych przypadkach ustawowych okres ten może zostać skrócony do 2 lat i 9 miesięcy.

Jaka ocena pracy jest potrzebna do awansu na nauczyciela mianowanego?

Aby przystąpić do egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego, nauczyciel musi uzyskać co najmniej dobrą, ostateczną i aktualną ocenę pracy.

Czy awans na stopień nauczyciela dyplomowanego wiąże się z egzaminem?

Nie. Postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego nie przewiduje egzaminu.

Podstawa prawna

  • ustawa z dnia 26.1.1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 5.8.2022 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1730),
  • rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 6.9.2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. poz. 1914).