statystyki

ZUS powinien ponownie przeliczyć świadczenia wcześniejszych emerytów

autor: Bożena Wiktorowska18.02.2016, 07:24; Aktualizacja: 18.02.2016, 12:56
Przemysław Stobiński, radca prawny, senior associate z Kancelarii Prawnej CMS Cameron McKenna Greszta i Sawicki spółka komandytowa

Przemysław Stobiński, radca prawny, senior associate z Kancelarii Prawnej CMS Cameron McKenna Greszta i Sawicki spółka komandytowaźródło: Dziennik Gazeta Prawna

- Po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku szczecińskiego sądu nie wyobrażam sobie, aby zakład mógł pozostać przy dotychczasowej praktyce - mówi Przemysław Stobiński, radca prawny, senior associate z Kancelarii Prawnej CMS Cameron McKenna Greszta i Sawicki spółka komandytowa.

reklama


reklama


Czy można wygrać z ZUS?

To zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Przez lata funkcjonowania Zakładu przyjęło się go uważać się za swego rodzaju instytucję zapomogową przyznającą świadczenia według własnego uznania. Panuje przekonanie, że przepisy, które najczęściej są dość skomplikowane, interpretowane są zawsze na niekorzyść ubezpieczonego i dlatego nie da się wygrać z urzędnikiem. Niestety potwierdza to również praktyka.

I to chyba wieloletnia?

Co najmniej od końca lat 90-tych, gdy bardzo wiele osób zatrudnionych w likwidowanych zakładach „uciekło” przed transformacją na wcześniejsze emerytury i renty, Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosuje strategię „odpychania” kolejnych ubezpieczonych od świadczeń i opóźniania wypłaty świadczeń, dopóki jest to tylko prawnie możliwe. Jeżeli tylko okoliczności danej sprawy różnią się od przypadku modelowego, Zakład woli odmówić wypłaty świadczenia albo zaniżyć jego wysokość, godząc się z ewentualną przegraną w sądzie ubezpieczeń, niż sprawę załatwić pozytywnie.

I to przynosi korzyści?

W skali całej instytucji taka strategia przynosi ogromne oszczędności. W rzeczywistości ustalanie prawa do świadczeń i obliczanie ich wysokości przez Zakład odbywa się na podstawie konkretnych przepisów określających warunki przyznania i wypłaty tych świadczeń. Jeżeli ubezpieczony spełnia te warunki, ma prawo domagać się wydania przez Zakład pozytywnej dla siebie decyzji, a w razie niepowodzenia – domagać się zmiany decyzji przez sąd ubezpieczeń. Dlatego warto się odwoływać od negatywnych decyzji Zakładu, o ile są ku temu podstawy.

A jak wygląda sytuacja osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę a następnie zgłosiły się do ZUS o ustalenie nowego świadczenia po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego?

To zależy od tego, czy takie osoby zdążyły przejść na wcześniejszą emeryturę przed wejściem w życie niekorzystnych dla nich przepisów w sprawie ustalania podstawy emerytury nabywanej w powszechnym wieku emerytalnym, czyli przed 1 stycznia 2013 r. W takim przypadku chroni ich konstytucyjna zasada ochrony praw nabytych i zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa. Takie osoby nie miały bowiem realnej możliwości zdecydowania, czy wolą skorzystać z wcześniejszej emerytury, ale za cenę niższej emerytury zwykłej, czy opóźnić przejście na emeryturę, aby zachować wyższą emeryturę po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego. Postawiono je przed faktem dokonanym.

Osoby, które przeszły na emeryturę wcześniejszą po 31 grudnia 2012 r. niestety na te zasady nie mogą się jednak już powoływać.

ZUS do tej pory nie miał takich wątpliwości. Na podstawie opinii Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej organ rentowy ustalał wysokości emerytury w wieku powszechnym, w zależności od daty złożenia wniosku a nie ukończenia wieku emerytalnego. Czy prawomocny wyrok szczecińskiego sądu może zmienić ten sposób naliczenia świadczeń?

Nie wyobrażam sobie, aby Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł pozostać przy dotychczasowej praktyce po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku szczecińskiego sądu. Co więcej wydaje się, że Zakład powinien z urzędu, ponownie przeliczyć świadczenia tym osobom, które złożyły wniosek o emeryturę zwykłą po 31 grudnia 2012 roku i z powodu błędnej interpretacji przepisów otrzymywały do teraz zaniżone świadczenie. Zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, prawo do świadczeń emerytalno-rentowych lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawnią się okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Dokonując pewnych uogólnień, przyjmuje się, że użyty w tym przepisie termin "ujawnienie okoliczności" generalnie oznacza powołanie się na fakty dotyczące ogółu wymagań formalnych i materialnoprawnych związanych z ustalaniem przez organ rentowy prawa do emerytur lub wysokości tych świadczeń. Mieszczą się tu także uchybienia normom prawa procesowego lub materialnego przez organ rentowy, wpływające potencjalnie na dokonanie ustaleń w sposób niezgodny z ukształtowaną z mocy prawa sytuacją prawną zainteresowanych.

Sędziowie powołali się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że na podstawie art. 100 ust 1 i art 129 ust 1 ustawy emerytalnej można stwierdzić, że osoby które ukończyły powszechny wiek emerytalny pod rządami starej ustawy nabyły prawo do licznie emerytury po emeryturze bez pomniejszenia. Jednego tylko nie rozumiem, dlaczego wcześniej nikt na to nie zwrócił uwagi?

Problem braku podstaw do stosowania mniej korzystnych przepisów przy ustalaniu wysokości świadczeń, do których ubezpieczony nabył prawo jeszcze przed wejściem w życie tych nowych przepisów, nie jest nowy. I sądy (w tym Sąd Najwyższy) zwracały wcześniej na tę kwestię uwagę. Wytykały Zakładowi, że prawo do świadczenia i wysokość świadczenia – w razie niekorzystnej zmiany przepisów – nie może być ustalana w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu złożenia wniosku, lecz z dnia, w którym ubezpieczony spełnił wszystkie warunków wymagane do nabycia tego prawa. Z art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej, który mówi, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję, nie można wyinterpretować zasady, że prawo do emerytury ustala się na dzień złożenia wniosku o jej wypłatę.

Czy ZUS znający przepisy ubezpieczeniowe jako mało kto w Polsce celowo udawał, że nie ma przepisów wskazanych przez Trybunał?

Nie wiem, dlaczego tak postępowano. Jak wspominałem, problem ten nie jest nowy i już w latach poprzednich do Zakładu musiały docierać niekorzystne dla ich wykładni orzeczenia sądowe. Nie zakładam złej woli ze strony pracowników Zakładu.

Pikanterii całej sprawie nadaje fakt, że obecnie ZUS tłumaczy, że to wyrok w sprawie jednostkowej. Czy faktycznie zakład w ten sposób próbować wyjaśniać swoją przegraną?

Uzasadnienie wyroku szczecińskiego sądu zawiera bardzo dokładną analizę przepisów i ich wykładni na podstawie dorobku orzeczniczego i literatury. Jest ono w istocie oderwane od okoliczności jednostkowego przypadku. Trudno mówić tutaj o pomyłce wynikającej z nieumiejętnego rozpoznania stanu faktycznego.

A może to próba uniknięcia kolejnych przegranych spraw?

Być może.

W takim razie wyjaśnijmy sytuacje osób, które już próbowały walczyć z ZUS. Co mają zrobić osoby, które już w 2013 roku złożyły odwołanie od decyzji ZUS obniżającej wysokość emerytury a ich odwołanie zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy i Apelacyjny jeszcze w 2013 roku. Czy na podstawie wyroku ze Szczecina mogą raz jeszcze wystąpić o ponowne przeliczenie emerytury?

Tak. Mogą ponownie wystąpić o przeliczenie podstawy na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej powołując się na nowe okoliczności, a dokładnie na uchybienia w stosowaniu prawa materialnego przez Zakład przy ustalaniu prawa do emerytury zwykłej. Przepis ten nie wprowadza żadnych ograniczeń w liczbie wniosków składanych do Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy.

A co mają zrobić osoby, które w swoich wyrokach mają zapisane, że ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpi po ogłoszeniu wyroku TK, a ich sprawy nie zostały zawieszone?

Jeżeli wydano wyrok oddalający ich odwołanie, i wyrok ten się uprawomocnił, powinny teraz złożyć wniosek o ponowne przeliczenie wysokości podstawy świadczenia na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej. Jeżeli natomiast ich sprawy nie są zakończone, powinny zgłosić stosowny zarzut do sądu Mogą też przedłożyć w sądzie uzasadnienie korzystnego wyroku ze Szczecina.

Czy z tego wyroku mogą więc tylko skorzystać osoby, które do tej pory pracowały i jeszcze nie wystąpiły o emeryturę po emeryturze?

Nie. Skorzystać mogą wszyscy, którzy przeszli na emerytury wcześniejsze przed 1 stycznia 2013 r. Także ci, którym ZUS wypłacał zaniżone emerytury przyznawane po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego. Przepisy wprowadzone przy okazji stopniowego podwyższania wieku emerytalnego nie mogą pozbawić ich prawa, które nabyli na mocy poprzedniej regulacji. Zmiany w przepisach, które ograniczają dotychczasowe uprawnienia lub wprowadzają dodatkowe warunki nabycia świadczenia nie mają wpływu na istnienie prawa nabytego przed tymi zmianami, niezależnie od tego, kiedy został złożony wniosek o jego realizację.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

reklama


Źródło:Dziennik Gazeta Prawna

Polecane

reklama

  • 2th6(2016-02-18 08:48) Odpowiedz 971

    Dlaczego celowe działanie pracownika ZUS na szkodę ubezpieczonego poprzez kierowanie oczywistych spraw do sądu nie jest ścigane przez prokuraturę jako przestępstwo urzędnicze?Skazanie choćby jednego takiego urzędnika (np.prezesa ZUS) zahamowało by zapędy ZUS do niezałatwiania spraw i eskalowania kosztów sądowych oraz ciągania ludzi po sądach.

    Pokaż odpowiedzi (1)
  • joana(2016-02-18 08:20) Odpowiedz 835

    Dziękuję za ten artykuł, nie mogłam sie pogodzić z faktem, ze nie uwzglednia się w tym temacie praw nabytych, co sprawia, ze trudno podejmować w tym kraju jakiekolwiek życiowe decyzje.

  • Majka(2016-02-18 09:25) Odpowiedz 780

    Ja się pytam: dlaczego nie można było tego zrobić ponad trzy lata temu z urzędu , tak jak się to robi przy rentach. ZUS jest skomputeryzowany za ciężkie pieniądze, ma wszystkie nasze składki i przy tak ważnej zmianie ustawy na niekorzystną dla wcześniejszych emerytów z urzędu na dzień 31.2.2012r winien przeliczyć wszystkich emerytów którzy nabyli praw do korzystnych przeliczeń na mocy działającej wtedy ustawy. A tak, a propos jak działają sądy skoro pozwalały ZUS na taką szkodliwą dla emerytów interpretację praw nabytych.

  • Anna(2016-02-18 09:12) Odpowiedz 536

    poszlam na wczesniejsza emeryture w 2009roku .czy tez bede miala przeliczona powszechna emeryture po staremu. Zwracalam sie do zusu i przeliczyli mi ale odciagneli wyplacone mi przaz 5 lat swiadczenia i nie dostalam nic wiecej .Jak to teraz mam jeszcze raz wystapic o przeliczenie .

    Pokaż odpowiedzi (1)
  • Kinga(2016-02-18 11:38) Odpowiedz 5012

    wczesna emerytura 2009r osiagniecie wieku powszechnego 2014 czy bede miala przeliczenie po staremu i jak to zrobic od nowa trzeba skladac wniosek .Juz raz skladalam w 2014 r lecz odjeli mi juz wyplacone swiadczenie i nie dostalam wiecej co teraz ktos wie czy od nowa trzeba skladac czy moze ten wniosek z 2014r bedzie wazny?

  • poz(2016-02-18 15:37) Odpowiedz 492

    1.Wyrok SO w Szczecinie z 17.12.2015 r., sygn. akt VI U 2161/13 /uzasadnienie/ 2.Uzasadnienie postanowienia TK z 13.11.2015 r. sygn.akt P 11/14 3.jotownia.wordpress.com /doskonałe info dla emerytów - również temat z artykułu oraz komentarze internautów/

  • Daniela(2016-02-19 10:00) Odpowiedz 482

    KOBIETY 1953- POKRZYWDZONE!!!!!Na siłę wypychali nas z zakładów pracy , dostałam wypowiedzenie i nie miałam nic do powiedzenia - likwidacja etatu!! NIKT nie powiedział , że będą potrącenia z kapitału początkowego!!! CZY POLSKIE PRAWO DZIAŁA WSTECZ????? Kobiety z 1953 żądają SPRAWIEDLIWOŚCI!!

  • Basia(2016-02-18 09:58) Odpowiedz 4718

    Poszłam na wcześniejsza emeryture w 2009r a w 2012 nabyłam prawa do emerytury od lat 60 czy zus powinien przeliczyc emeryture na podstawie ustawy art 114 ust 1

  • Emilka.27(2016-02-20 21:50) Odpowiedz 420

    Wszystkim osobom, które w jakikolwiek sposób pomagają emerytom, aby nie zostali oszukani przez ZUS chciałabym serdecznie podziękować.

  • oszukana(2016-02-18 20:50) Odpowiedz 426

    Rocznik 1953 dlaczego prawo działa wstecz???

  • Dorota(2016-02-18 12:07) Odpowiedz 376

    czy beda rozliczac wczesniejsze emerytury z automatu kto juz wczesniej skladal wniosek o przeliczenie na powszechna????

  • Emillka.27(2016-02-20 21:45) Odpowiedz 370

    Dlaczego ZUS oszukuje emerytów? Czy liczy na niewiedzę seniorów w tej sprawie? Powinien teraz jak najszybciej wyrównać emerytury, osobom, którym wypłacali zaniżone emerytury przyznane po ukończeniu wieku powszechnego. Ponieważ [jak czytamy] zmiany w przepisach, które ograniczają dotychczasowe uprawnienia lub wprowadzają dodatkowe warunki nabycia świadczenia nie mają wpływu na istnienie prawa nabytego przed tymi zmianami, niezależnie od tego, kiedy został złożony wniosek o jego realizację.

  • Irena(2016-02-18 22:27) Odpowiedz 283

    Dlaczego rocznik 1953 przeliczają na nowych zasadach z kapitału i wychodzi emerytura mniejsza w moim przypadku o 380 zł.Na emeryturę wcześniejszą przeszłam w roku 2009 bez zwalniania się z pracy i pracowałam do 31.03.2013. O ponowne przeliczenie emerytury złożyłam 05.2015r na odp.czekałam 1/2 roku i po przeliczeniu dostałabym mniej. Nie rozumiem dlaczego tak jest. Rocznik 1953 był ostatnim, który "załapał" się na starych zasadach a w praktyce wyszło inaczej. Moje koleżanki o rok starsze po przeliczeniu emerytury zyskały 200 zł..

  • To kosmos nie prawo(2016-02-19 09:36) Odpowiedz 260

    BURDEL

  • DZIADEK -63 LATA -STAZ 48 LAT-16 WARUNKI SZKODLIWE(2016-02-18 13:28) Odpowiedz 243

    CALY CZAS SIE PYTAMY ROCZNIK 1953 ZACZYNALISMY PRACE MAJOC 15 LAT.MAMY TERAZ PO63 LATA STAZ 48 LAT WARUNKI SZKODLIWE NIE UZNANE PRZEZ SOD I ZUS .ZEZNAWLI SWIADKOWIE I BYLO KILKA SPRAW DWIE ZAOCZNE.PO 48 LATACH PRACY A WCZESNIEJ MAJOC 40 LAT PRACY ZE WZGLEDU NA LIKWIDACJE HOTELU.DOSTALEM WTEDY SWIADCZENIE PRZEDEMERYTALNE.PO LATACH MAM 880 ZL.PISALEM DO ZWIOZKOW ZAWODOWYCH SOLIDARNOSC DO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH DO PANI PREMIER SZYDLO DO PREZESA NAJWIEKSZEJ PARTJY JAROSLAWA KACZYNSKIEGO. NAKTURO ZAWSZE Z ZONO I RODZINO GLOSOWALEM NIE DOSTALEM RZADNEJ ODPOWIEDZI.PROSILEM OTO ZEBY MOZNA BYLO WIECEJ JAK JEST PRACA DOROBIC A NIE GLODOWE 628 ZL.BOLI MNIE TO ZE POSLOWIE I SENATOROWIE MOGO BRAC Z DWOCH ZRUDEL.PARE LADNYCH LAT BYLEM ZWIOZKOWCEM CO ZAWSZE OPISUJE I POMAGAM SOSIADOM TAM GDZIE MIESZKAM. PRZEWARZNIE LUDZIOM STARSZYM I OBSERWUJE CZESTO KTO WCHODZI NA PIETRO BO TAK JESTEM WYCHOWANY.MAJOC 12 LAT ZMARL MI OJCIEC WIEM CO DO BIEDA IBRAK SRODKOW DO ZYCIA.JA POMAGALEM ALE Z TEGO CO WIDZE MNIE NA STARE LATA NIE MA KTO POMUC.PRZYKRO ALE CZUJE SIE JAK ZASZCZUTY PIES.CZEKAM NA POMOC ROCZNIK1953

  • Oliwka.21(2016-02-20 21:17) Odpowiedz 190

    Przeczytajcie wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Z dnia 17 grudnia 2015 r. Sygn. akt VI U 2161/13. W uzasadnieniu wyroku czytamy m.in. „Art. 25 ust. 1b ustawy FUS nie obejmuje osób, które przed 1 stycznia 2013 r. korzystały z wcześniejszej emerytury i przed tym dniem nabyły prawo do emerytury w wieku powszechnym (spełniły warunki jej uzyskania), niezależnie od tego, czy odpowiedni wniosek złożyły przed czy po 1 stycznia 2013 r.”.

  • Alina(2016-02-18 17:28) Odpowiedz 1912

    Witam w styczniu 2014r uzyskalam prawo do emerytury powszechnej wniosek zlozylam w maju 2014 .Podstawe tez mi pomniejszono o kwote wyplaconych wczesniej emerytur.Czy ja takze moge ubiegac sie o ponowne przeliczenie emerytury

    Pokaż odpowiedzi (1)
  • Gosia(2016-02-18 15:29) Odpowiedz 165

    Nie jestem pewna, będę wdzięczna za wyjaśnienie. Na wcześniejszą emeryturę przeszłam w 2008 roku, powszechny wiek emerytalny osiągnęłam w 2013 roku ale jeszcze nie wystąpiłam z wnioskiem o przeliczenie emerytury, czy jeżeli teraz to zrobię ZUS umniejszy mi podstawę emerytury o wypłacone wcześniesze swiadczenia

    Pokaż odpowiedzi (2)
  • Zdziwiony(2016-02-18 12:49) Odpowiedz 146

    Oj chyba Pan Radca nie do końca dobrze radzi, bo w tym układzie ci co osiągnęli wcześniej wiek uprawniający do wcześniejszej emerytury też powinni mieć prawo do jej otrzymania od 2009r jeżeli teraz złożą wniosek. Zabawne.

    Pokaż odpowiedzi (2)
  • Barbara(2016-02-18 14:12) Odpowiedz 130

    Witam W XII 2012 uzyskałam prawa do emerytury a wniosek o przeliczenie wcześniejszej emerytury złożyłam w VI 2013. Podstawę pomniejszono o kwotę wypłaconych wcześniejszych emerytur. Czy opisany przez Panią problem dotyczy właśnie zasadności takiego jak u mnie pomniejszenia podstawy emerytury.

    Pokaż odpowiedzi (1)

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Dowiedz się więcej

Prawo na co dzień

Polecane

reklama