Cele Programu Budowy Dróg Krajowych na lata 2011–2015 nie zostały w pełni osiągnięte – wynika z raportu NIK.
W ocenie izby błędy popełniono już na etapie opracowywania projektu PBDK. Nie ustalono w nim bowiem kryteriów doboru zadań inwestycyjnych, nie dostosowano też planowanego zakresu działań do możliwości finansowych. Kryteria i kolejność wykonywania inwestycji wynikały głównie z zaawansowania przygotowania lub wykonawstwa robót oraz możliwości ich sfinansowania w ramach przydzielonych środków. W konsekwencji dzielono poszczególne inwestycje na etapy i kierowano do realizacji pojedyncze odcinki, bez zachowania ciągłości korytarza drogowego pomiędzy ośrodkami miejskimi. Ponadto w wyniku niewłaściwego przygotowania programu ujęto w planie 62 przedsięwzięcia drogowe bez zabezpieczenia finansowania.
Reklama
NIK ustaliła też, że nie ukończono m.in. wszystkich kluczowych odcinków autostrad, nie zakończono realizacji dróg ekspresowych na wybranych ciągach i nie rozpoczęto prac na pozostałych ciągach priorytetowych. W poszczególnych latach realizacji programu oddano do ruchu następującą liczbę kilometrów dróg krajowych: w 2011 r. – 403,8 km, w 2012 r. – 711,8 km, w 2013 r. – 356,9 km, w 2014 r. – 331,7 km, a w 2015 r. (do 31 sierpnia) – 22,4 km. Pełen ciąg uzyskano tylko przy budowie autostrady A4. W kategorii dróg ekspresowych kompletne połączenia między ośrodkami miejskimi osiągnięto tylko w dwóch przypadkach, czyli S3 pomiędzy Szczecinem a Nową Solą oraz S8 pomiędzy Wrocławiem a miejscowością Walichnowy.
Z kontroli wynika także, że 103 zadania inwestycyjne realizowane w ramach programu, o wartości ponad 48 mld zł, wykonano z opóźnieniem w stosunku do pierwotnych terminów wskazanych w umowie z wykonawcą. Średni okres wydłużenia realizacji zadań wyniósł 200 dni. Na przykład powyżej roku opóźniono realizację 14 inwestycji, w tym np. o 1167 dni przeciągnęła się budowa obwodnicy Żyrardowa.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami NIK zaleca ministrowi ds. transportu podjęcie działań zaradczych. Po pierwsze, sugeruje konieczność planowania adekwatnego do możliwości wykonawczych i środków, po drugie – weryfikację zadań pod kątem ustalenia priorytetów inwestycyjnych dla wszystkich kluczowych odcinków autostrad i dróg ekspresowych. Wskazuje również na potrzebę wprowadzenia zmian w kolejności realizacji poszczególnych odcinków dróg, w celu zapewnienia połączeń komunikacyjnych między miastami, zgodnie z Polityką Transportową Państwa na lata 2006–2025.
NIK ma też zalecenia dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, której sugeruje terminowe i rzetelne przygotowanie oraz realizowanie i nadzorowanie inwestycji drogowych.