Już po raz siódmy wybieraliśmy gminy, które wyróżniają się na tle innych – zaangażowaniem i pracą na rzecz mieszkańców czy nowatorskimi pomysłami. Z racji niedawnych wyborów samorządowych nie mogliśmy jednak wybrać za ubiegły rok najlepszych włodarzy. W zamian postanowiliśmy poszukać liderów dobrych praktyk w czterech dziedzinach, które dziś są największym wyzwaniem dla lokalnych władz.
Jak co roku wybraliśmy Perły w czterech kategoriach: gmina wiejska, gmina miejsko-wiejska, gmina miejska do 100 tys. mieszkańców i gmina miejska zamieszkiwana przez ponad 100 tys. mieszkańców. Do udziału zaprosiliśmy wszystkich – każda gmina mogła bezpłatnie wypełnić i przesłać ankietę. Pytania, które zadaliśmy, dotyczyły m.in. zarządzania, finansów, przestrzeni i infrastruktury, gospodarki, oświaty i wychowania, zdrowia, polityki senioralnej, transportu publicznego, smart city oraz środowiska i gospodarki odpadami. Część odpowiedzi punktowana była w sposób zero-jedynkowy. Wiele też ocenianych było metodą benchmarkową – porównywaliśmy, jakie gminy wypadają lepiej względem pozostałych w swojej kategorii. Na tej podstawie wyselekcjonowaliśmy grupę najlepszych.
Następnie do pracy przystąpiła Kapituła Rankingu. Jej ocenie podlegały odpowiedzi na pytania otwarte, które zadaliśmy w czterech dziedzinach: gospodarka, oświata i wychowanie, polityka senioralna oraz środowisko i gospodarka odpadami – tych samych, w których szukaliśmy liderów dobrych praktyk. W skład Kapituły weszli: Agnieszka Dawydzik (menedżer w zespole ds. sektora publicznego, Deloitte), Marta Gadomska-Byrska (szefowa działu dodatki poradnicze i wydawnictwa specjalne Dziennika Gazety Prawnej oraz redaktor naczelna Tygodnika Gazeta Prawna), Zofia Jóźwiak (redaktor tygodnika Samorząd i Administracja Dziennika Gazety Prawnej) oraz prof. Jacek Szlachta z Katedry Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego, Kolegium Ekonomiczno-Społecznego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Kapituła, kierując się zarówno punktacją, jak i odpowiedziami na pytania otwarte, wyłoniła pierwsze dziesięć gmin w każdej z kategorii Pereł Samorządu.