Opłata za zajęcie pasa drogowego: od którego dnia liczyć termin na jej wniesienie

Zasady poboru opłaty za zajęcie pasa drogowego określa ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (dalej: u.d.p.). Zgodnie z art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele inne niż budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w formie decyzji administracyjnej.

Zezwolenie w myśl art. 40 ust. 2 u.d.p. dotyczy w szczególności:

1. prowadzenia robót w pasie drogowym;
2. umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych;
3. umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2 oraz reklam.

W jakim terminie należy wnieść opłatę za zajęcie pasa drogowego?

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 u.d.p.). Ustala ją zarządca drogi w decyzji administracyjnej przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 11 u.d.p.).
Kluczowe znaczenie ma art. 40 ust. 13 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem: termin uiszczenia opłaty wynosi 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca jej wysokość stała się ostateczna. Ostateczność decyzji została zdefiniowana w art. 16 kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika z niego m.in., że decyzja jest ostateczna, gdy:

• nie przysługuje od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji albo
• strona nie skorzystała z prawa do odwołania w ustawowym terminie.

W myśl tego przepisu „Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych”.

Stanowisko sądów: czy gmina ma obowiązek ustalania opłaty za zajęcie pasa drogowego

► Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 22 stycznia 2025 r. (sygn. akt III SA/Łd 553/24) podkreślił, że „opłata za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg pobierana jest od zainteresowanego, który występuje z wnioskiem o wydanie zezwolenia. Zainteresowany uiszcza ją w zamian za zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Opłata jest pobierana niejako za umożliwienie korzystania z pasa drogowego do celów innych niż drogowe”.

► Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 6 lipca 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 408/17) wskazał, że każde zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z funkcjonowaniem drogi wymaga uzyskania od właściwego zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej odpowiedniego zezwolenia na określony rodzaj/cel zajęcia tej drogi. Procedurę wydawania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego i elementy jego treści określają przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 40 ust. 16 u.d.p. Sąd przypomniał m.in., że dyspozycja art. 40 ust. 3 u.d.p. wskazuje na konieczność pobierania opłaty za zajęcie pasa drogowego, która ma charakter daniny publicznoprawnej, rekompensaty za zajęcie pasa drogowego.

Ocena RIO: od kiedy trzeba liczyć termin na wniesienie opłaty za zajęcie pasa drogowego

Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu w wystąpieniu pokontrolnym z 10 grudnia 2025 r. stwierdziła nieprawidłowość polegającą na tym, że wójt jednej z gmin w decyzjach wskazywał termin zapłaty 14 dni od dnia otrzymania decyzji, zamiast 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Izba uznała takie działanie za naruszenie art. 40 ust. 13 u.d.p. w związku z jego ust. 3. Jednocześnie dodała, że odpowiedzialnymi za powstałe nieprawidłowości są pracownicy w zakresie wykonywanych przez nich czynności oraz wójt gminy i skarbnik poprzez nienależyte wypełnianie obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym z tytułu nadzoru.

W zaleceniach pokontrolnych RIO nakazała, by urzędnicy wskazywali w decyzjach termin wniesienia opłaty za zajęcie pasa drogowego w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca ich wysokość stała się ostateczna. ©℗