Takie rozwiązanie znajdzie się w projekcie nowelizacji ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.), który został wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu. Co do zasady 800+ na dziecko jest przyznawane na czas trwania okresu świadczeniowego, który zaczyna się 1 czerwca danego roku, a kończy 31 maja następnego. Rodzice oraz opiekunowie muszą zaś co roku składać wnioski o przyznanie świadczenia wychowawczego, aby kontynuować jego pobieranie w kolejnych okresach jego wypłaty. Mogą to robić od 1 lutego i to właśnie ma się zmienić.

Rodzic będzie składał wniosek tylko

Przygotowywany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) zakłada, że prawo do 800+ będzie corocznie automatycznie odnawiane na kolejne okresy świadczeniowe bez konieczności składania wniosku. Zajmie się tym ZUS na podstawie znajdujących się w jego systemie danych pochodzących z wcześniej wysłanych wniosków. Jednocześnie rodzice będą mieli możliwość modyfikacji tych danych, jeśli zmianie ulegnie sytuacja rodziny. Może to dotyczyć np. takich przypadków, gdy rodzice po rozstaniu będą sprawować opiekę naprzemienną (wtedy świadczenie jest dzielone między nich na pół).

Co istotne, zachowane zostaną przepisy dotyczące złożenia wniosku, gdy rodzic po raz pierwszy będzie ubiegał się o świadczenie wychowawcze na nowo narodzone dziecko, czy gdy rodzina wróci do Polski z zagranicy. Ze względu na to, że wprowadzenie nowych przepisów będzie wymagało dostosowania systemu teleinformatycznego ZUS służącego do obsługi świadczenia wychowawczego, potrzebne będzie zapewnienie zakładowi odpowiedniego okresu vacatio legis na wdrożenie niezbędnych modyfikacji. Dlatego MRPiPS planuje, że rodzice będą zwolnieni z obowiązku składania wniosków od okresu świadczeniowego, który zacznie się 1 czerwca 2027 r. To oznacza, że jeszcze przy odnawianiu uprawnień na najbliższy okres, który ruszy 1 czerwca br., rodzice będą składać wnioski.

- Jest to krok w dobrym kierunku, bo może składanie wniosku nie jest skomplikowane, ale rodzic musi pamiętać, żeby to zrobić. ZUS ma natomiast wszystkie potrzebne dane do tego, aby przyznać świadczenie wychowawcze – mówi Michał Kot z Fundacji Instytut Pokolenia, współautor książki Jak uniknąć demograficznej katastrofy.

Również zdaniem prof. Piotra Szukalskiego z Uniwersytetu Łódzkiego w sytuacji, gdy świadczenie wychowawcze nie jest uzależnione od spełniania kryterium dochodowego ani innych wymogów, to cykliczne składanie wniosków jest tylko niepotrzebną formalnością dla rodziców. Zmiana przepisów będzie więc dla nich dużym ułatwieniem.

Będzie 800+ na dziecko dla którego sąd ustanowił bieżącą pieczę

Z informacji umieszczonej w wykazie wynika, że uproszczenie procedury odnawiania prawa do 800+ nie będzie jedyną zmianą, jaka będzie w projekcie ustawy, bo MRPiPS zamierza też doprecyzować przepisy określające katalog osób, które mogą otrzymywać świadczenie wychowawcze. Chodzi tu o uwzględnienie w nim osób, które sprawują bieżącą pieczę nad dzieckiem. Najczęściej są to dziadkowie, którym sąd na czas trwania postępowania mającego na celu uregulowanie sytuacji prawnej dziecka, powierza wykonywanie nad nim bieżącej pieczy. Obecnie obowiązujące przepisy nie dają im prawa do świadczenia wychowawczego, ale na przestrzeni ostatnich lat ukształtowała się jednolita linia orzecznicza sądów administracyjnych, z której wynika, że w kwestii dostępu do 800+ dzieci umieszczone w pieczy bieżącej powinny być tak samo traktowane jak te przebywające w pieczy zastępczej lub rodzinie biologicznej.

Podstawa prawna

Etap legislacyjny:

Projekt ustawy w wykazie prac legislacyjnych rządu