statystyki

Zobowiązany do wypłaty może być także pracodawca

autor: Andrzej Marek11.05.2019, 12:00
pieniądze1

pieniądze1źródło: ShutterStock

Liczba wypadków przy pracy, także tych niosących ze sobą poważne następstwa dla zdrowia i życia, nie maleje. Warto wiedzieć, że pracownicy w takiej sytuacji mogą liczyć nie tylko na świadczenia z ZUS, ale także od samego pracodawcy. Wśród tych świadczeń istotne znaczenie mają renty odszkodowawcze przysługujące na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych. Sprawy o tego rodzaju roszczenia rozpoznają sądy pracy.

Pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy, może wystąpić do ZUS o przyznanie świadczeń przewidzianych w ustawie z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1376 ze zm.; dalej: ustawa wypadkowa). Do świadczeń tych należą przede wszystkim jednorazowe odszkodowanie (dla osób, które wskutek wypadku doznały stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu) i renta z tytułu nieudolności do pracy (całkowitej lub częściowej) powstałej wskutek takiego wypadku.

Przy czym w myśl utrwalonych już poglądów orzecznictwa dopuszczalne jest także dochodzenie przez poszkodowanego pracownika roszczeń o uzupełniające świadczenia odszkodowawcze na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, niezależnie od roszczeń z ubezpieczenia wypadkowego (por. m.in. wyroki SN z 2 października 2008 r., sygn. akt I PK 57/08, z 21 października 2003 r., I CK 410/02, z 14 października 2004 r., sygn. akt I UK 4/04, z 22 czerwca 2005 r., I PK 253/04, z 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt I PK 244/10). Pracodawcy, szczególnie ci mniejsi prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, nie zawsze zdają sobie w pełni sprawę z możliwego zakresu ich cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej. Błędnie uznają, że skoro pracownik polega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu (wypadkowemu), to wszelkie świadczenia z wypadku przy pracy pokrywane są przez ZUS, zaś rola pracodawcy sprowadza się jedynie do powołania zespołu powypadkowego, który sporządza protokół powypadkowy zatwierdzany przez pracodawcę. Tymczasem pracownik może skierować przeciwko nim roszczenia uzupełniające, takich jak żądanie zadośćuczynienia za krzywdę i zwrot kosztów powstałych na skutek wypadku oraz comiesięcznej renty cywilnej.

1. najpierw wniosek do zus

Skoro używa się określenia „uzupełniająca odpowiedzialność pracodawcy” (lub „uzupełniające roszczenia odszkodowawcze pracownika”) z tytułu wypadku przy pracy, to od razu powstaje pytanie, czy pracownik przed dochodzeniem świadczeń powypadkowych opartych na przepisach kodeksu cywilnego powinien najpierw wystąpić o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w szczególności renty z tytułu niezdolności do pracy.

Uzupełniający charakter cywilnoprawnej odpowiedzialność pracodawcy za skutki wypadku nie oznacza, że pracownik nie może wystąpić do sądu z roszczeniami cywilnymi przed rozpoznaniem roszczeń o świadczenia przysługujące na podstawie przepisów ustawy wypadkowej. Ubezpieczenie wypadkowe obejmuje jedynie część szkody, gwarantując możliwie szybki i prosty sposób realizacji świadczeń, ale nie zamyka jednocześnie drogi do sądowego dochodzenia naprawienia pozostałej części szkody na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Żaden przepis (prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych) nie uzależnia przy tym możliwości wniesienia powództwa przeciwko pracodawcy z tytułu czynu niedozwolonego w związku z wypadkiem przy pracy od uprzedniego złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z ustawy wypadkowej (postępowanie administracyjne). Zatem odpowiedzialność pracodawcy na gruncie przepisów prawa cywilnego jest niezależna od odpowiedzialności gwarancyjnej ZUS, a to oznacza, że brak wypłaty świadczenia z ustawy wypadkowej lub pokrycie jakiejkolwiek części szkody nie zamyka pracownikowi drogi sądowej w dochodzeniu od pracodawcy niezaspokojonych roszczeń (por. wyrok SA w Szczecinie z 27 maja 2014, sygn. akt III APa 2/14).


Pozostało jeszcze 87% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Dowiedz się więcej

Galerie

Polecane