Rozmowa kwalifikacyjna – jak dobrze poznać kandydata
Rozmowa o pracę to okazja dla obu stron, by lepiej się poznać. Pracodawcy organizują takie spotkania, aby wybrać najlepszego kandydata na dane stanowisko. Podczas rozmowy można uzyskać informacje, które pomagają ocenić doświadczenie, umiejętności i cechy charakteru potencjalnego pracownika. Należy jednak pamiętać, że przepisy prawa pracy ograniczają zakres pytań, jakie rekruter może zadawać.
Dozwolone pytania podczas rozmowy kwalifikacyjnej
O co można pytać podczas spotkania z potencjalnym pracownikiem? Podczas rozmowy kwalifikacyjnej rekruter może poruszać tematy dotyczące:
- doświadczenia zawodowego i dotychczasowych obowiązków,
- wykształcenia, kursów i szkoleń,
- kompetencji twardych i miękkich przydatnych na stanowisku,
- pracy w zespołach oraz sposobów radzenia sobie w trudnych sytuacjach,
- planów rozwoju zawodowego i motywacji do zmiany pracy.
To pozwala rekruterowi ocenić zarówno umiejętności, jak i cechy osobowości kandydata. Wszystko odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
O co nie wolno pytać kandydata?
Niektóre tematy są zupełnie zabronione. Przede wszystkim pytania o:
- stan cywilny, dzieci, sytuacja rodzinna, majątkowa, poglądy polityczne, religijne czy orientacja seksualna,
- stan zdrowia i przebyte choroby (wyjątek: orzeczenie lekarskie od medycyny pracy przed rozpoczęciem zatrudnienia),
- pytania sugerujące dyskryminację lub naruszające godność kandydata.
Przykład
Przykład: czy planuje Pani w najbliższych miesiącach/latach dzieci? Czy jest Pan muzułmaninem?
Co to oznacza w praktyce? Rekruter musi traktować wszystkich kandydatów równo, niezależnie od płci, wieku, rasy, religii czy innych cech chronionych prawem.
Konsekwencje dla pracodawcy
Co, jeśli rekruter nie przestrzega przepisów i poruszy zabronione tematy? Opcji jest kilka:
- kandydat do pracy może domagać się odszkodowania na podstawie art. 183d Kodeksu pracy (nie mniejsze niż minimalne wynagrodzenie),
- przysługuje mu również prawo do zadośćuczynienia zgodnie z ogólnymi przepisami prawa cywilnego,
- proces rekrutacji może kontrolować Państwowa Inspekcja Pracy, a naruszenia skutkują grzywną,
- w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, może dojść do sankcji finansowej od UODO.
Ważne
Sąd Najwyższy podkreślił, że kandydat może żądać odszkodowania w ramach tzw. ujemnego interesu umownego.
Dlaczego warto znać przepisy?
Znajomość prawa pracy daje kandydatowi przewagę podczas rekrutacji – pozwala rozpoznać niedozwolone pytania i w razie naruszeń dochodzić swoich praw. Dla pracodawców jest to sygnał, by prowadzić rozmowy zgodnie z przepisami, unikając kosztownych konsekwencji.