ETPC o naruszeniu wolności wypowiedzi dziennikarza: Ważenie praw jednostki i osób prawnych

Aleksandra Gliszczyńska-Grabias, adiunkt w Poznańskim Centrum Praw Człowieka Instytutu Nauk Prawnych PAN

Podczas zeznań składanych przed portugalską komisją parlamentarną zajmującą się kwestią wolności prasy skarżący – znany dziennikarz – odnosił się m.in. do przekazywania prasie poufnych informacji przez sędziów i prokuratorów, co miało służyć jego zdaniem wywieraniu wpływu na sytuację polityczną w państwie. W swoich wypowiedziach wskazał również wprost „profesjonalne stowarzyszenia sędziów i prokuratorów” jako podmioty zaangażowane w ujawnianie poufnych informacji. Twierdzenia te powtarzał następnie wielokrotnie. Zawodowe Stowarzyszenie Sędziów Portugalskich (Associação Sindical de Juízes Portugueses) oraz Zawodowe Stowarzyszenie Prokuratorów Publicznych (Sindicato dos Magistrados do Ministério Público) złożyły akty oskarżenia przeciwko skarżącemu, zarzucając mu dokonanie publicznej „obrazy osoby prawnej”. W 2012 r. dziennikarz został skazany przez sąd karny w Lizbonie, przy czym zasądzono kwotę zadośćuczynienia w wysokości 50 tys. euro na rzecz każdego ze stowarzyszeń. Uznano, że wystarczyło, aby skarżący działał z ogólnym zamiarem popełnienia przestępstwa, nawet jeśli wyrażał jedynie obraźliwe sądy wartościujące. Wyrok sądu apelacyjnego był zasadniczo zgodny z ustaleniami pierwszej instancji, jednak wysokość zadośćuczynienia obniżono do 10 tys. euro dla każdego ze stowarzyszeń, które następnie zwróciły się do Sądu Najwyższego, domagając się podwyższenia zasądzonych kwot. Sąd Najwyższy przychylił się do tych wniosków i ostatecznie zasądzono po 25 tys. euro.