Co jakiś czas wracają postulaty poszerzania kompetencji notariuszy, np. Polski Związek Firm Deweloperskich postulował umożliwienie notariuszom dokonywania wpisów w księgach wieczystych, jak się do nich odnosicie?
Rzeczywiście, od dawna pojawiają się głosy, że niektóre czynności, które do tej pory były uważane za należące do sfery wymiaru sprawiedliwości, można w istocie uznać za pozostające w zakresie ochrony prawnej. To wielka różnica, ponieważ ochroną prawną w Polsce mogą zajmować się różne instytucje - nie tylko sądy, natomiast wymiar sprawiedliwości sprawują wyłącznie sądy.
Należy postawić sobie pytanie, gdzie kończy się ochrona prawna, a zaczyna wymiar sprawiedliwości? Debata w tej sprawie toczy się od dawna, a poglądy ulegają ewolucji. Jeszcze kilkanaście lat temu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku prowadzone były wyłącznie przez sądy i uważano, że jest to zakres wymiaru sprawiedliwości. Po długiej dyskusji uznano jednak, że czynności te zaliczyć można jednak do szeroko rozumianej sfery ochrony prawnej, pod warunkiem że nie ma sporu pomiędzy spadkobiercami, a sprawa nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. W efekcie już od ponad 10 lat dokonujemy aktów poświadczenia dziedziczenia, które po wpisie do rejestru spadkowego mają moc równą prawomocnym postanowieniom sądów o stwierdzeniu nabycia spadku. To się sprawdziło.
Czy możliwe są dalsze zmiany w tym obszarze?
Notariat to nie jest wolny zawód. Notariusze są osobami zaufania publicznego powoływanymi przez ministra sprawiedliwości. Ścisły nadzór nad nimi sprawują minister i organy samorządu notarialnego. Nie ma więc zagrożenia, że niektóre kompetencje należące do tej pory do sądów przejmie prywatna korporacja. Jeżeli znajdziemy jeszcze inne pola, które będzie można zaliczyć do kategorii czynności z zakresu ochrony prawnej, to niewątpliwie można myśleć o przeniesieniu takich kompetencji do notariatu. Jednak każdy pomysł w tym zakresie wymaga ogromnej rozwagi i wszechstronnej analizy.
Na przykład jakie sprawy można by zaliczyć do tej grupy?