"Zmiany obejmują zagadnienia związane ze zmianą regulacji dotyczących wnoszenia pism procesowych do sądu, nowelizacją przepisów dotyczących postępowania nakazowego z weksla w sporach przeciwko konsumentom oraz doprecyzowaniem regulacji dotyczących uprawnienia do ubiegania się o zwrot kosztów tłumaczenia koniecznych dokumentów uzasadniających wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym na terenie RP" - zaznaczano w informacji Kancelarii Prezydenta, gdy w końcu sierpnia br. prezydent Andrzej Duda podpisał te zmiany.

Przewidziano, że w sytuacji, w której konsument zostanie pozwany na podstawie weksla, który wystawił np. bankowi, sąd będzie musiał z urzędu zbadać umowę będącą podstawą wystawienia weksla pod kątem nieuczciwych postanowień.

"Jeżeli dłużnikiem jest konsument, niezbędne jest przedstawienie wraz z pozwem umowy, z której wynika roszczenie zabezpieczone wekslem, wraz z deklaracją wekslową i załącznikami. W treści pozwu skierowanego przeciwko osobie fizycznej zamieszcza się oświadczenie o tym, czy roszczenie dochodzone pozwem powstało w związku z umową zawartą z konsumentem" - głosi m.in. jeden ze zmodyfikowanych zapisów Kpc.

Resort sprawiedliwości wskazywał, że wcześniejsze przepisy dotyczące wydawania nakazów zapłaty na podstawie weksla przeciwko konsumentowi zniechęcają go do podjęcia obrony w sporze zapoczątkowanym przez stronę silniejszą, taką, jaką jest np. bank. "Zmiany doprowadzą do złagodzenia wymagań w tym zakresie, a ponadto zobowiążą sądy do weryfikacji umowy, której roszczenia zostały zabezpieczone wekslem pod kątem klauzul niedozwolonych" - uzasadniano.

Ponadto opłata sądowa od zarzutów konsumenta wobec nakazu zapłaty nie będzie mogła wynosić więcej niż 750 zł. "Dzięki nowym rozwiązaniom konsumenci i inne strony procesu cywilnego, będą mogli korzystać z porównywalnego w całej UE poziomu ochrony swoich praw" - wskazywano.

Konieczność stworzenia dla sądu możliwości dokonania kontroli treści umowy wraz z deklaracją wekslową - tak, aby wykluczyć, że zawiera ona nieuczciwe warunki umowne - wynikała z wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

"Głównym punktem nowelizacji w związku z wyrokami TSUE jest nałożenie na stronę powodową obowiązku dołączenia do pozwu umowy, z której wynika roszczenie zabezpieczone wekslem wraz z deklaracją wekslową i załącznikami, jeżeli dłużnikiem jest konsument. Z uwagi na okoliczność, że niedozwolone klauzule mogą znajdować się nie tylko w samej umowie, ale również w deklaracji wekslowej i załącznikach, projekt przewiduje obowiązek dołączenia również tych dokumentów" - głosiło uzasadnienie nowelizacji.

Nowe rozwiązania mają też umożliwić oddanie pisma procesowego, z zachowaniem terminu, w placówce dowolnego operatora pocztowego świadczącego usługi powszechne. "Oddanie pisma procesowego – w formie przesyłki poleconej – w placówce każdego operatora pocztowego w Polsce, będzie równoznaczne z wniesieniem go do sądu" - przewidziano.

Doprecyzowane zostały też regulacje dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniach sądowych. "Osoba ubiegająca się o pomoc prawną będzie mogła uzyskać zwrot poniesionych kosztów tłumaczenia dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy" - wskazywano.

Sejm uchwalił te przepisy 11 sierpnia br., gdy przyjął niektóre z senackich poprawek zgłoszonych do nowelizacji. Prezydent podpisał ustawę 25 sierpnia.