Pismo o tej samej treści zastępca RPO Stanisław Trociuk wysłał 30 stycznia br. do wiceministra cyfryzacji Pawła Olszewskiego, ale jak podano - resort nie przysłał do tej pory odpowiedzi. Poniedziałkowe pismo to łącznie czwarty wniosek wysłany przez RPO do przedstawicieli MC w tej sprawie.

Skargi obywateli i naruszenie konstytucyjnych praw

Jak wskazał Wiącek, do biura RPO wpłynęły skargi od obywateli w sprawie potencjalnego naruszenia prawa do prywatności oraz prawa do ochrony danych osobowych, zawartych w Konstytucji RP, w związku z wykorzystywaniem prywatnych narzędzi elektronicznych do celów służbowych. Obowiązek korzystania z Profilu Zaufanego, mObywatela czy bankowości elektronicznej m.in. przy zakładaniu skrzynek do e-Doręczeń mają pracownicy sektora publicznego (m.in. pracownicy samorządowi, służby cywilnej, socjalni, ochrony zdrowia) oraz osoby zatrudnione w niepublicznych organizacjach innych niż firma (np. w fundacji, szkole prywatnej).

RPO poinformował, że wątpliwości pracowników budzi brak wyraźnej podstawy prawnej do żądania od nich wykorzystywania prywatnych narzędzi elektronicznych do celów służbowych. Zwrócili też uwagę na ryzyko niekontrolowanego wycieku danych z prywatnych kont i urządzeń, w tym danych osobowych. Ich zdaniem dochodzi też do naruszenia zasady rozdziału sfery prywatnej i służbowej, a także brakuje odpowiedniego zabezpieczenia danych na prywatnych urządzeniach. Obawy budzi również brak możliwości odmowy bez negatywnych konsekwencji ze strony pracodawcy.

Ochrona pracownika przed konsekwencjami

Wiącek podkreślił, że brak zgody pracownika na korzystanie z profilu prywatnego do celów służbowych lub wycofanie tej zgody, nie może być podstawą niekorzystnego traktowania tej osoby czy też osoby ubiegającej się o zatrudnienie. „Nie może też powodować jakichkolwiek negatywnych konsekwencji. Nie może zwłaszcza być przyczyną odmowy zatrudnienia, wypowiedzenia umowy o pracę lub jej rozwiązania bez wypowiedzenia przez pracodawcę” - podkreślił RPO.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę, że resort cyfryzacji przekazał w ub.r., że w 2025 r. planowana jest obszerna nowelizacja ustawy o doręczeniach elektronicznych, której celem będzie usprawnienie tego systemu. RPO chce więc poznać stan prac nad nowelizacją w kontekście omówionych problemów.

Czym są e-Doręczenia i jaki jest harmonogram ich wdrażania?

E-Doręczenia to elektroniczny odpowiednik tradycyjnych przesyłek listowych za potwierdzeniem odbioru, który ma ułatwić sposób wymiany korespondencji między instytucjami publicznymi, przedsiębiorcami i obywatelami. E-Doręczenia zostały wprowadzone w 2020 roku ustawą o doręczeniach elektronicznych. Od 1 stycznia 2025 r. stały się obowiązkowe dla większości instytucji publicznych, osób wykonujących zawody zaufania publicznego oraz firm rejestrujących się w KRS.

Od 1 października 2026 r. e-Doręczenia staną się obowiązkowe dla wszystkich firm zarejestrowanych w CEIDG do 31 grudnia 2024 r. Jednostki samorządu terytorialnego, sądy, trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna mają czas na wdrożenie e-Doręczeń do października 2029 roku. Będzie to ostatni etap wdrożenia systemu.