Chodzi o projekt nowelizacji ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz ustawy o Straży Marszałkowskiej, złożony przez posłów Polski2050 w październiku. Według projektu Straż Marszałkowska mogłaby przebadać posła lub senatora alkomatem, lecz tylko w przypadku „uzasadnionego podejrzenia” spożycia alkoholu przez parlamentarzystę. Za odmowę poddania się testowi będzie możliwe wykluczenie z obrad.
Prezes UODO, Mirosław Wróblewski, zgłosił uwagi do tego projektu dotyczące standardów przetwarzania i ochrony danych osobowych.
Informacje o obecności alkoholu w organizmie człowieka stanowią dane osobowe dotyczące zdrowia w rozumieniu art. 4 pkt 15 RODO. Co więcej, dane o zdrowiu, zgodnie z art. 9 ust. 1 RODO, stanowią dane szczególnych kategorii (tzw. dane wrażliwe). A takimi właśnie są informacje o obecności alkoholu w organizmie.
Prezes UODO zwrócił uwagę, że wykonywanie jakichkolwiek operacji na takich danych wymaga spełnienia warunków określonych w art. 9 ust. 2 RODO. Wyjaśnił, że „podwyższony standard ochrony danych dotyczących informacji o stanie zdrowia jest wymagany dla przetwarzania takich danych jako wiążącego się ze zwiększonym ryzykiem naruszenia praw i wolności osób, których dane dotyczą. Ochrona danych o zdrowiu nie ma charakteru bezwzględnego, ale ich przetwarzanie może następować jedynie w ściśle określonych przypadkach dla realizacji wyłącznie niezbędnych i określonych przepisami RODO celów, a także tylko zgodnie z zasadami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych ukształtowanymi w art. 5 RODO”.
W związku z tym, że w ocenie PUODO, projekt ustawy narusza art. 5 RODO, w którym określone są zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych, należy wprowadzić do niego zmiany.
Prezes UODO wskazał na konieczność uzupełnienia projektu ustawy m.in. o:
• określenie, w jakim celu przeprowadzane będzie badanie i w związku z tym, jakie dane osobowe posłów i senatorów będą pozyskiwane
• uregulowanie w przepisach ustawy katalogu danych osobowych, jakie będą przetwarzane w trakcie badania
• wskazanie procedur dokumentowania przeprowadzenia badania, warunków przechowywania dokumentacji z badania i czasu przechowywania danych
• określenie samego sposobu przeprowadzenia badania, który powinien uwzględniać godność i prawo do intymności osoby badanej
• wskazanie warunków technicznych, które ma spełniać urządzenie wykorzystywane do kontroli trzeźwości
Test prywatności
Prezes UODO uważa, że projektowane rozwiązania powinny zostać objęte testem prywatności wraz z oceną skutków dla ochrony danych. „Szczególnie wnikliwej analizy wymaga pozyskiwanie danych osobowych posłów i senatorów ujawniających ich stan zdrowia, ale także ich aktualny stan fizyczny czy nałogi. Test prywatności ułatwiłby projektodawcy przeprowadzenie analizy ryzyk dla praw i wolności osób, których dane osobowe będą przetwarzane, jak również zweryfikowanie niezbędności wprowadzenia określonych rozwiązań i oceny zakresu niezbędnych danych”.
Taki test należy przeprowadzić w każdym projekcie, który zakłada przetwarzanie danych osobowych. Ma on na celu pozwolić ocenić, czy dane są przetwarzane zgodnie z przepisami RODO i w sposób bezpieczny dla osób, których dotyczą.
Test prywatności należy przeprowadzić w każdym projekcie, w którym:
• tworzysz lub rozwijasz system informatyczny, rejestr lub bazę danych
• przetwarzasz dane szczególnej kategorii (np. o zdrowiu, dane biometryczne)
• istnieje ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych
Prezes UODO zaleca wprowadzenie rozwiązań z Kodeksu pracy i ustawy o Straży Marszałkowskiej
Prezes UODO zwrócił uwagę, że przepisy dot. przetwarzania danych osobowych w trakcie przeprowadzenia kontroli trzeźwości są zawarte w Kodeksie pracy, jak również w ustawie o Straży Marszałkowskiej.
Jego zdaniem przepisy w tych ustawach zawierają rozwiązania pozwalające chronić dane osobowe i prywatność osób fizycznych, określają również, jak takie badania mają się odbywać, aby zapewnić poszanowanie godności i intymności badanych osób.
W Sejmie od 24 listopada obowiązuje zakaz sprzedaży alkoholu, wprowadzony zarządzeniem marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego.