Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
Sprawa dotyczy byłego wspólnika spółki, od której zasądzono kwotę ponad 200 000 zł na rzecz innej spółki. Sąd okręgowy nadał klauzulę wykonalności wyrokowi, a komornik sądowy zawiadomił o wszczęciu postępowania egzekucyjnego skarżącego, który w tamtym momencie nie miał z nią już nic wspólnego.
Po tym, jak sąd apelacyjny oddalił złożone przez skarżącego zażalenie, ten wniósł skargę o wznowienie postępowania. Sąd apelacyjny odrzucił ją i oddalił wniosek o wstrzymanie postępowania o nadanie klauzuli wykonalności.
Sąd zasądził 200 tys. zł od spółki, były wspólnik chciał wstrzymać egzekucję. TK zdecydował w kwestii wyroku zakresowego
Swoją decyzję SA oparł na dwóch przesłankach – po pierwsze stwierdził, że postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu ma charakter pomocniczy, a w świetle obowiązujących przepisów kodeksu postępowania cywilnego nie można wnosić skarg od prawomocnych postanowień kończących postępowania tego typu.
Po drugie sąd powołał się na mającą moc zasady prawnej uchwałę siedmiu sędziów SN z grudnia 2009 r., z której wynika, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, które w sentencji stwierdzają niezgodność z konstytucją określonej wykładni aktu normatywnego, ale jednocześnie nie powodują utraty mocy obowiązującej przepisu, nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania.
Tymczasem właśnie na taki wyrok zakresowy – czyli odnoszący się do ściśle konkretnej sytuacji – z 3 października 2017 r. (sygn. SK/31-15) powoływał się skarżący. Wówczas Trybunał orzekł bowiem, że ukształtowanie procedury w sposób, który pozbawia byłego wspólnika spółki jawnej udziału w postępowaniu sądowym prowadzonym przeciwko spółce, a następnie umożliwia wdrożenie przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego, w którym praw tych już nie może skutecznie bronić, narusza prawo do sądu.
Możliwość wznowienia postępowania. TK: Sytuacja „nie znajduje uzasadnienia”
We wtorek Trybunał w pełnym składzie, któremu przewodniczył prezes TK Bogdan Święczkowski, przyznał rację skarżącemu. Trybunał uznał, że niekonstytucyjny jest art. 4011 kodeksu postępowania cywilnego rozumiany w ten sposób, że wyłącza on możliwość wznowienia postępowania w przypadku wydania przez TK wyroku interpretacyjnego, stwierdzającego niezgodność z konstytucją określonej wykładni aktu normatywnego.
Niekonstytucyjny jest również art. 399 par. 2 k.p.c. rozumiany w ten sposób, że wyłącza on możliwość wznowienia postępowania o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikowi spółki jawnej.
- Nie budzi wątpliwości, że postanowienie sądu o nadaniu klauzuli wykonalności ma charakter orzeczenia sądowego, jest realizacją funkcji jurysdykcyjnej, a nie administracyjnej - podkreślił jeden z dwóch sprawozdawców sprawy sędzia Andrzej Zielonacki, odnosząc się do pierwszego z argumentów SA.
Zielonacki ocenił również, że ograniczenie możliwości skorzystania z prawa do wznowienia postępowania poprzez utrwaloną przez Sąd Najwyższy wykładnię art. 4011 k.p.c. jest ograniczeniem prawa podmiotowego wyznaczonego przez art. 190 ust. 4 konstytucji, które nie znajduje uzasadnienia.
– Art. 194 konstytucji wskazuje na wyraźną wolę ustrojodawcy, aby sprawa już rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z konstytucją była poprawnie załatwiona i to bez wykorzystania niezgodnych z konstytucją przepisów – wskazał.
Trybunał Konstytucyjny zdecydował w sprawie wyroków zakresowych. Jedno zdanie odrębne
Zdanie odrębne do wyroku złożył sędzia Michał Warciński, według którego sprawa powinna być umorzona. Choć zdaniem sędziego TK przekonująco odniósł się do zarzutów dotyczących art. 4011 k.p.c., to sprawa jest wtórna względem analizy dotyczącej dopuszczalności wznowienia postępowania.
- Zgodnie (…) z powszechnym poglądem postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym mają charakter uboczny, nie są postanowieniami w sprawie i nie korzystają z przymiotu powagi rzeczy osądzonej, dlatego nie przysługuje od nich skarga o odrzucenie postępowania – stwierdził.
O umorzenie sprawy wnosił również Sejm. Pozostali uczestnicy postępowania – prokurator generalny oraz rzecznik praw obywatelskich – wnosili o uznanie zaskarżonych regulacji za niekonstytucyjne.
