TEZA: Zaskarżenie czynności dłużnika wymaga skierowania powództwa przeciwko osobie trzeciej, a zaskarżenie czynności osoby trzeciej następuje w postępowaniu skierowanym przeciwko temu, kto nabył od niej korzyść.
Sygn. akt I ACz 1613/15
Reklama
POSTANOWIENIE SĄDU APELACYJNEGO W KRAKOWIE

Reklama
z 29 września 2015 r.
STAN FAKTYCZNY
Sąd Okręgowy w Krakowie w sprawie o uznanie umowy za bezskuteczną udzielił zabezpieczenia sp. z o.o. z siedzibą w M. poprzez ustanowienie na czas trwania postępowania zakazu zbywania nieruchomości przez pozwaną – sp. z o.o. z siedzibą w K. Wskazał, że powódka przedłożyła tytuł wykonawczy. Wynika z niego, że posiada ona wierzytelność względem P.K., który przeniósł prawo własności nieruchomości na rzecz innej spółki z o.o. Z nieruchomości tej odłączono drugą działkę. Spółka z o.o., która przejęła nieruchomość, sprzedała działki kolejnemu podmiotowi, a ten przeniósł własność właśnie na pozwaną. Dłużnik P.K. jest prezesem zarządu jednej ze spółek występujących w łańcuchu transakcji oraz udziałowcem innej. W ocenie sądu okoliczności związane z przenoszeniem własności nieruchomości na kolejne podmioty wraz z personalnymi powiązaniami w ich ramach uprawdopodabniają roszczenie. Również interes prawny został uprawdopodobniony. Pozwana wniosła zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny wskazał, że kwestia prawidłowego określenia przedmiotu zaskarżenia w sprawie ze skargi pauliańskiej była omawiana w orzecznictwie i doktrynie. Pogląd forsowany przez skarżącą o konieczności zaskarżenia wyłącznie pierwszej czynności dłużnika nie jest jedyny. Pojawia się także stanowisko, że zaskarżeniu powinna podlegać zarówno czynność dłużnika, jak i dokonana pomiędzy kolejnymi podmiotami. Prezentowana jest również koncepcja, że wystarczające będzie zaskarżenie tylko ostatniej czynności. SA podniósł, że określenie w art. 531 par. 2 k.c. szczególnych przesłanek umożliwiających wystąpienie bezpośrednio przeciwko dalszemu nabywcy korzyści majątkowej stało się przyczyną odczytywania przepisu jako podstawy zaskarżenia czynności między osobą trzecią i czwartą. Zaskarżenie czynności dłużnika wymaga skierowania powództwa przeciwko osobie trzeciej, a zaskarżenie czynności osoby trzeciej następuje w postępowaniu przeciwko temu, kto nabył od niej korzyść.
Skarżąca podnosiła, że zaostrzone rygory, jakim musi sprostać roszczenie oparte na art. 531 par. 2 k.c., nie pozwalają na przyjęcie, że powództwo zostało należycie uprawdopodobnione, nabywcy nie mieli bowiem wiedzy o zagrożeniu niewypłacalnością dłużnika. SA, podobnie jak sąd okręgowy, wskazał, że transakcje były dokonane między podmiotami powiązanymi ze sobą kapitałowo lub osobowo, co uprawdopodabnia przepływ informacji.
Jednak w ocenie sądu skarżący zasadnie podniósł, że zastosowany sposób zabezpieczenia w sposób nadmierny obciąża stronę pozwaną, w szczególności że przedmiotem roszczenia jest jedynie część wierzytelności objętej nakazem zapłaty w kwocie 1000 zł. „W tym stanie rzeczy ustanawianie zakazu zbywania i obciążania na dwóch nieruchomościach o łącznej wartości przynajmniej 369 tys. zł znacząco wykracza poza potrzeby postępowania” – uzasadnił sąd i wniosek o udzielenie zabezpieczenia oddalił.