Po raz pierwszy postanowiłem wynająć samochód. Będzie to kamper na kilka dni wakacji – opowiada pan Maciej. – Zdecydowałem się, ale podchodzę do sprawy jak do jeża – jestem pełen obaw. Bo co będzie, jeśli samochód się popsuje? A jeśli ulegnę wypadkowi? Albo spowoduję wypadek, co przecież też może się zdarzyć... Czy istnieją jakieś szczególne regulacje prawne mówiące o zasadach wynajmowania samochodów – pyta czytelnik.
Wynajmowanie samochodów osobom prywatnym (zwanym i w tym przypadku konsumentami) nie jest ani w Polsce, ani w UE uregulowane odrębnymi przepisami. Następuje na podstawie umów cywilnoprawnych o charakterze dwustronnym i podlega regulacjom kodeksu cywilnego. Pomocniczo wypożyczalnie opracowują własne regulaminy i należy się z nimi zapoznać przed skorzystaniem z usług określonej firmy.
Najogólniej rzec można, że wypożyczalnia ma obowiązek dostarczyć samochód sprawny i czysty, a przede wszystkim taki, na jaki się z klientem umówiła. Inaczej mówiąc – ma wydać samochód w stanie przydatnym do umówionego użytkowania i utrzymywać go w takim stanie przez cały czas trwania najmu. Nie może się zdarzyć, by w miejsce kampera podstawiła mikrobus albo samochód uszkodzony, niezdatny do jazdy. Natomiast klient ma obowiązek używania pojazdu w sposób odpowiadający jego właściwości i przeznaczeniu. A zatem kamperem ma wozić rodzinę na wycieczkę, a nie cegły na budowę. Jeśli tak się dzieje, wypożyczającego obciążają tylko drobne nakłady połączone ze zwykłym używaniem rzeczy, tj. uzupełnienie płynów, mycie samochodu oraz – rzecz jasna – tankowanie.
Jeżeli korzystanie z wypożyczonego samochodu zakłóci awaria, kolizja, wypadek albo kradzież, natychmiast trzeba powiadomić wypożyczalnię i postępować według zaleceń jej pracowników.
Jeżeli awaria samochodu nastąpiła wskutek okoliczności obciążających wypożyczalnię (eksploatacyjne zużycie materiałów, zaniedbania serwisowe), to ona powinna zorganizować i opłacić naprawę, ewentualnie dostarczyć samochód zastępczy. Jeśli tego nie zrobi, klient ma prawo rozwiązać umowę bez wypowiedzenia. Natomiast wypożyczalnia nie ma obowiązku naprawienia ani finansowania naprawy szkód powstałych z winy kierowcy.
W tym przypadku w sukurs przychodzi ubezpieczenie. Większość wypożyczalni oferuje polisy dotyczące odpowiedzialności cywilnej za ewentualne spowodowane przez klienta szkody. Ubezpieczenie takie jest dobrowolne i powinno dotyczyć tylko tych zdarzeń, za które ponosi on odpowiedzialność. Niedozwolone są zapisy przerzucające na klienta odpowiedzialność za wszystkie szkody, niezależnie od okoliczności.
Oczywiście kierowca wypożyczonego samochodu ponosi odpowiedzialność za wszelkie naruszenia przepisów o ruchu drogowym tak, jakby kierował własnym pojazdem.
Odpowiedzialność za zwrot samochodu w niepogorszonym stanie spoczywa na kliencie, nie powinien on jednak oddawać auta do naprawy bez porozumienia z właścicielem
Podstawa prawna
Art. 3851, art. 3853, art. 394 par. 1–2, art. 47945 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.).