Reforma emerytalna w 1999 r. wprowadziła podział ubezpieczonych. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. zachowały prawo do ustalania wysokości emerytury na podstawie wcześniej obowiązujących zasad. Tym samym ich świadczenia były liczone z uwzględnieniem tzw. części socjalnej. Aktualnie, tj. od 1 marca 2015 r. do 28 lutego 2016 r., wynosi ona 794 zł (24 proc. z kwoty bazowej 3308,33 zł).

Z kolei emerytury następnych roczników są liczone na podstawie kapitału zgromadzonego na koncie w ZUS, który jest dzielony przez wskaźnik dalszego trwania życia. Taki podział jest jednak nieopłacalny dla najstarszych ubezpieczonych, którzy dodatkowo pracowali po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. ZUS odmawiał im prawa do korzystnego przeliczenia, ale zainteresowani nie dawali za wygraną. Sprawy o przyznanie emerytury kapitałowej trafiały do sądów, które przyznawały rację zainteresowanym. Teraz te osoby nie będą już musiały przechodzić całej drogi prawnej. A to dzięki temu, że 1 maja br. weszła w życie ustawa z 5 marca 2015 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz. 552).

Nowe przepisy (art. 55a ustawy emerytalnej) określają, że osobom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. wysokość emerytury może być obliczona według nowych zasad również wtedy, gdy przed zgłoszeniem wniosku o to świadczenie miały ustalone prawo do wcześniejszej emerytury. Aby to było możliwe, zainteresowani muszą kontynuować ubezpieczenia emerytalne i rentowe po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, a wniosek o przyznanie emerytury musi być złożony po 31 grudnia 2008 r. O przeliczenie emerytury ustalonej na podstawie starych zasad na nowe – kapitałowe – mogą się jednak ubiegać wyłącznie zainteresowani, których nowe świadczenie będzie wyższe od tego wcześniej ustalonego.

W przypadku osób, które pobrały wcześniejszą emeryturę (przyznaną przed ustaleniem prawa do emerytury przysługującej po ukończeniu powszechnego wieku emerytalnego), podstawa obliczenia świadczenia ustalonego według nowych zasad podlega pomniejszeniu o sumę kwot pobranych wcześniejszych emerytur. Przy czym pod uwagę bierze się wysokość świadczenia przed odliczeniem od niego zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Jednocześnie osoby, którym ZUS do końca kwietnia br. odmówił obliczenia wysokości emerytury według nowych zasad z uwagi na pobieranie wcześniejszych świadczeń, mają prawo ponownie złożyć wniosek w tej sprawie, a ZUS musi go pozytywnie rozpatrzyć.

Etap legislacyjny

Weszło w życie 1 maja 2015 r.