Okres opieki nad dzieckiem nie traktuje się jak choroby, podczas której nie można dorabiać. Pobierając zasiłek macierzyński, można dorabiać bez ograniczeń w firmach innych niż własny pracodawca
Aby zagwarantować rodzicom – w tym zwłaszcza matce – możliwość sprawowania opieki, ustawodawca wprowadził obowiązek korzystania z urlopu macierzyńskiego i możliwość korzystania z urlopu rodzicielskiego. Jednak korzystanie z tego rodzaju urlopów wcale nie musi wykluczać aktywności zawodowej – wszystko zależy od decyzji samych pracowników (ubezpieczonych). Nie spowoduje to utraty prawa do zasiłku macierzyńskiego przysługującego za ten okres. Trzeba jednak pamiętać o ograniczeniach, jakie nakładają przepisy prawa pracy, a które nie dotyczą np. zleceniobiorców i przedsiębiorców.
Prawo i obowiązek
Zgodnie z art. 180 par. 1 kodeksu pracy (dalej: k.p.) wymiar urlopu macierzyńskiego zależy od liczby urodzonych dzieci podczas jednego porodu. W przypadku urodzenia jednego dziecka urlop macierzyński wynosi 20 tygodni. Jeżeli kobieta urodzi bliźnięta, wymiar urlopu zwiększa się do 31 tygodni i rośnie o dwa tygodnie przy urodzeniu każdego kolejnego dziecka przy jednym porodzie, aż do maksymalnie 37 tygodni, które przysługują kobiecie, która urodziła pięcioro i więcej dzieci. Warto pamiętać, że urlop macierzyński można podzielić. Kobiecie w ciąży przysługuje prawo do wykorzystania jego maksymalnie sześciu tygodni przed planowaną datą porodu. Wówczas z pozostałej części urlopu korzysta się już po porodzie. Co do zasady urlop macierzyński jest prawem kobiety przysługującym jej na mocy ustawy – nie można się go zrzec, a pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu macierzyńskiego. Jednak zgodnie z kodeksem pracy pracownica pod pewnymi warunkami ma prawo zrezygnowania z części urlopu macierzyńskiego. Możliwość ta pojawia się wówczas, gdy kobieta wykorzysta co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego, a pozostałą część urlopu wykorzysta ojciec wychowujący dziecko, biorąc urlop u swojego pracodawcy lub (w przypadku ojca, który nie jest zatrudniony w oparciu o umowę o pracę) przerywając działalność zarobkową przez na okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego należnego matce.
Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego obojgu rodzicom przysługuje prawo do urlopu rodzicielskiego – łącznie mogą wykorzystać 32 tygodnie, jeśli urodziło się jedno dziecko, albo 34 tygodnie, jeśli urodziło się dwoje lub więcej dzieci. Z urlopu można skorzystać nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.