Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego. Jednak pod pewnymi warunkami może również przysługiwać za okres już po wygaśnięciu źródła ubezpieczenia, gdy taka osoba stała się niezdolna do pracy:
  • w czasie trwania tytułu ubezpieczenia i niezdolność ta trwa nieprzerwanie po jego ustaniu;
  • po ustaniu tytułu ubezpieczenia, ale wtedy po spełnieniu warunków określonych w art. 7 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa).
Zgodnie z art. 7 ustawy zasiłkowej zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po zakończeniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała:
  • nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego;
  • nie później niż w ciągu trzech miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego ‒ w razie choroby zakaźnej, której okres wylęgania jest dłuższy niż 14 dni, lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni od początku choroby.
Okoliczności wyłączające
W określonych okolicznościach zachorowanie jeszcze w trakcie trwania ubezpieczenia nie daje prawa do zasiłku za okres po jego wygaśnięciu. Zgodnie z art. 13 ustawy zasiłkowej zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, a także z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia, nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy:
  • ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy;
  • kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby;
  • nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia, bo nie upłynął jeszcze okres wyczekiwania;
  • jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyj nego;
  • podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników.
Koniec jednego z tytułów
Zgodnie z komentarzem ZUS do ustawy zasiłkowej pracownik, który był zatrudniony na podstawie więcej niż jednej umowy o pracę, i któremu jedna z nich się zakończyła, nie traci uprawnień do zasiłku chorobowego za okres niezdolności do pracy z powodu choroby przypadającej po ustaniu zatrudnienia. Będzie tak zarówno wtedy, gdy niezdolność do pracy powstała w czasie zatrudnienia, jak i po jego rozwiązaniu, oczywiście przy spełnieniu omówionych wyżej warunków określonych w art. 7 ustawy zasiłkowej. W takim przypadku nie stosuje się art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej oraz nie stosuje się ograniczenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego do 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia. [przykład]

przykład

Bez prawa do wynagrodzenia
Pracownik do 30 kwietnia był zatrudniony równocześnie w dwóch zakładach pracy, ale 1 maja pracuje tylko w jednej firmie. Od 4 maja do 4 czerwca jest niezdolny do pracy z powodu choroby. Wyczerpał już okres wypłaty wynagrodzenia za czas choroby w tym roku kalendarzowym. Oświadczył, że poza utrzymaniem obecnego zatrudnienia nie występują u niego żadne inne okoliczności określone w art. 13 ust. 1 ustawy zasiłkowej, które mogłyby pozbawić go prawa do zasiłku chorobowego. Za okres tej niezdolności do pracy ma on prawo do zasiłku z tytułu zatrudnienia, które trwa, oraz do zasiłku z etatu, który wygasł. Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego za okres po ustaniu zatrudnienia nie podlega ograniczeniu do 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia.
Urlop bezpłatny
Odnosząc się do opisywanej sytuacji, trzeba stwierdzić, że o ile oprócz trwającego zatrudnienia nie zachodzą u pracownika inne ustawowe okoliczności wykluczające prawo do zasiłku chorobowego, to za okres niezdolności do pracy ma on prawo do zasiłku chorobowego z tytułu zatrudnienia, które ustało 30 kwietnia:
  • od 20 do 30 kwietnia ‒ do zasiłku chorobowego przypadającego w czasie stosunku pracy;
  • od 1 maja do 30 czerwca ‒ do zasiłku chorobowego za okres po ustaniu zatrudnienia; podstawa wymiaru tego zasiłku nie podlega ograniczeniu do 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia.
Pracownik nie ma natomiast prawa do zasiłku chorobowego z tytułu obecnie trwającego zatrudnienia, bo cały okres niezdolności do pracy przypada w czasie udzielonego mu urlopu bezpłatnego. Urlop bezpłatny jest okresem przerwy w ubezpieczeniach.
Podstawa prawna
• art. 6 ust. 1, art. 7, art. 13 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 870; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 2275)