1. Zwolnienie ze składek ZUS za listopad 2020 r. od 30 grudnia 2020 r.
Rodzaj zmiany: Dla branż prowadzących na 30 września 2020 r. jako przeważającą działalność o określonym kodzie PKD wprowadzono nowe zwolnienie ze składek za listopad 2020 r. Uprawnieni są m.in. przedsiębiorcy z przeważającą działalnością oznaczoną kodami: 47.71.Z (sprzedaż detaliczna odzieży w sklepach), 56.10.A (restauracje i inne stałe palcówki gastronomiczne) czy 82.30.Z (działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów). Aby skorzystać z ulgi, trzeba też być zgłoszonym jako płatnik składek do 30 czerwca 2020 r. oraz odnotować spadek przychodu co najmniej o 40 proc. Wniosek o zwolnienie należy złożyć do 31 stycznia 2021 r.
Podstawa prawna:
art. 1 pkt 30 lit. b ustawy z 9 grudnia 2020 r. – w zakresie art. 31zo ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r.
2. Dodatkowe świadczenie postojowe dla wybranych branż od 30 grudnia 2020 r.
Rodzaj zmiany: Dla przedsiębiorców prowadzących przeważającą działalność z określonym kodem PKD wprowadzono jednorazowe dodatkowe świadczenie postojowe. Uprawnieni są m.in. prowadzący jako przeważającą działalność z kodami PKD: 47.71.Z – sprzedaż detaliczna odzieży w sklepach, 56.10.A – restauracje i inne stałe palcówki gastronomiczne, 77.21.Z – wypożyczanie sprzętu rekreacyjnego i sportowego. Aby otrzymać świadczenie, trzeba odnotować spadek przychodu co najmniej o 40 proc. Warunkiem jest również skorzystanie ze świadczenia postojowego na dotychczasowych zasadach. Wnioski o dodatkowe świadczenie można składać do trzech miesięcy od miesiąca, w którym został zniesiony stan epidemii.
Podstawa prawna:
art. 1 pkt 14 ustawy z 9 grudnia 2020 r. – w zakresie art. 15zs2 ustawy z 2 marca 2020 r.
3. Obowiązek rejestracji w ZUS umów o dzieło od 1 stycznia 2021 r.
Rodzaj zmiany: Płatnik składek lub osoba fizyczna zlecająca dzieło ma obowiązek poinformować ZUS o zawarciu każdej umowy o dzieło, jeżeli umowa taka zawarta zostanie z osobą, która nie pozostaje z nim w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy nie wykonuje pracy na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Na dokonanie zgłoszenia jest siedem dni od dnia zawarcia umowy.
Podstawa prawna:
art. 22 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 568; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 2255).
4. Nowe zasady pobytu i zatrudnienia w związku z brexitem od 1 stycznia 2021 r.
Rodzaj zmiany: Przewidziano czasowe utrzymanie uprawnień w zakresie pobytu w Polsce cudzoziemców z Wielkiej Brytanii, którzy dotychczas byli uprawnieni do korzystania ze swobody przepływu osób i z niej korzystali. Przepisy określają m.in. wydanie zaświadczeń o zarejestrowaniu prawa pobytu i dokumentów potwierdzających prawa stałego pobytu dla Brytyjczyków oraz zezwoleń pobytowych (w tym w celu wykonywania pracy). Przewidziano także m.in. zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę do końca 2021 r. dla niektórych pracowników delegowanych z Wielkiej Brytanii. Z kolei umowa UE z Wielką Brytanią przewiduje m.in. dalszą koordynację systemów zabezpieczenia społecznego (zasady w tym zakresie zawiera „Protokół w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego”).
Podstawa prawna:
ustawa z 10 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2369); umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony (Dz.Urz. UE z 2020 r. L 444, s. 14).
5 Zamrożenie płac i odpisów na ZFŚS od 1 stycznia 2021 r.
Rodzaj zmiany: Ustawa okołobudżetowa przewiduje utrzymanie dotychczasowej wysokości odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (jest on uzależniony od przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, którym nadal będzie takie wynagrodzenie z II półrocza 2018 r.). Bez zmian pozostaje też podstawa wymiaru wynagrodzeń członków organów zarządzających i nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego – tak jak w ubiegłym roku będzie nią przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w IV kwartale 2016 r. Postanowiono także o nietworzeniu funduszu nagród w sferze budżetowej – m.in. w służbie cywilnej, urzędach państwowych i w Państwowej Inspekcji Pracy. Ponadto w 2021 r. nie przeprowadza się postępowania kwalifikacyjnego dla pracowników służby cywilnej ubiegających się o mianowanie.
Podstawa prawna:
art. 15, 17‒46, 61 i 81 ustawy z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz.U. poz. 2400).
6. Dodatkowe świadczenie postojowe dla twórców od 15 stycznia 2021 r.
Rodzaj zmiany: Dodatkowe świadczenie postojowe przysługuje osobom, które zawarły umowy cywilnoprawne m.in. w zakresie sztuk plastycznych, literatury, muzyki, utworów audio-wizualnych, teatru, reżyserii, działalności artystycznej w dziedzinie sztuki aktorskiej czy usług w zakresie architektury. Wymogiem jest też brak innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, a także przychód nie wyższy niż 300 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Wnioski o świadczenie można składać do trzech miesięcy od miesiąca, w którym został zniesiony stan epidemii.
Podstawa prawna:
art. 1 pkt 14 ustawy z 9 grudnia 2020 r. – w zakresie art. 15zs3 ustawy z 2 marca 2020 r.
7. Postępowania dyscyplinarne nauczycieli po nowemu od 19 stycznia 2021 r.
Rodzaj zmiany: Do 14 dni (z trzech) wydłużono czas na zawiadomienie rzecznika dyscyplinarnego o podejrzeniu popełnienia przez nauczyciela „czynu naruszającego prawa i dobro dziecka”. Doprecyzowano również, że takiego zawiadomienia nie dokonuje się, jeżeli okoliczności bezspornie wskazują, że do ww. czynu nie doszło. Nowością jest również określenie maksymalnego czasu na złożenie przez rzecznika dyscyplinarnego wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego lub na wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego – trzy miesiące od wszczęcia tego postępowania.
Podstawa prawna:
art. 1 ustawy z 19 listopada 2020 r. o zmianie ustawy – Karta nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 4)
Wykaz skrótów
ustawa z 2 marca 2020 r. – ustawa z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. poz. 374; ost.zm. Dz.U. poz. 2401)
ustawa z 9 grudnia 2020 r. – ustawa z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2255)
Stan na: 5 stycznia 2021 r.