Zakład nie może więc w takiej sytuacji odmówić zainteresowanemu świadczenia, tłumacząc, że wspomniane zaświadczenie musiał on mieć w czasie, kiedy był pracownikiem. A tak właśnie postąpił z byłym maszynistą, który po 33 latach zakończył pracę na kolei. Potem pobierał rentę, a następnie w maju 2010 roku złożył do ZUS wniosek do emeryturę pomostową, który uzupełnił w sierpniu 2010 roku zaświadczeniem od lekarza, że nie był zdolny do wykonywania pracy maszynisty. Zaświadczenie trafiło do ZUS po siedmiu latach od zakończenia pracy na kolei przez ubezpieczonego. ZUS odmówił mu emerytury pomostowej twierdząc, że powinien on mieć orzeczenie lekarskie jeszcze kiedy był maszynistą. Taki obowiązek zdaniem zakładu wynika z art. 9 pkt 3 ustawy z 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2008 r. nr 237, poz. 1656 z późn. zm.).

Ubezpieczony odwołał się od decyzji ZUS do sądu okręgowego, który podzielił opinię zakładu. Od niekorzystnego dla siebie wyroku sądu apelacyjnego ubezpieczony wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Ten wskazał, że art. 9 pkt 3 ustawy nie nakłada na ubezpieczonych konieczności dysponowania przez nich zaświadczeniem od lekarza jeszcze w trakcie trwającego zatrudnienia. Mogą zatem oni dostarczyć go do ZUS nawet po siedmiu latach od zakończenia pracy.

Z wspomnianego przepisu wynika, że maszynista z 15-letnim stażem, który ma co najmniej 55 lat, ma prawo do emerytury pomostowej, jeśli lekarz medycyny pracy wydał mu orzeczenie o niezdolności do wykonywania wspomnianej pracy.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że dokonując wykładni prawa, przede wszystkim należy brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego i jeżeli nie budzi ono wątpliwości, wówczas nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni, tak jak zrobiły to sądy niższej instancji. Nie powinny tego robić także dlatego, że przepisy regulujące system zabezpieczenia społecznego podlegają interpretacji ścisłej.

Zdaniem SN, biorąc pod uwagę charakter pracy maszynisty pojazdów trakcyjnych, nieistotne jest, kiedy niezdolność do pracy w takim charakterze zostanie stwierdzona. Ważne, by orzeczeniem lekarza medycyny pracy ubiegający się o świadczenie legitymował się w dniu składania wniosku o emeryturę pomostową. Skoro wnioskodawca w sierpnia 2010 r. złożył do ZUS zaświadczenie lekarskie z tej samej daty, uzupełniając wniosek o emeryturę z maja tego roku, i spełniał wszystkie pozostałe warunki do emerytury pomostowej, to wykazał uprawnienia do przyznania tego świadczenia.

ORZECZNICTWO

Wyrok Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II UK 292/11.