Każdego roku w Polsce powstaje ok. 350 tys. firm. Część z nich to spełnienie marzeń o przeistoczeniu pasji w pracę. Część zakładają osoby związane z nauką, które chcą rozwijać swoje projekty nie tylko w laboratorium, ale również na rynku. W wielu przypadkach własna firma to ratunek dla osób, które z różnych względów mają problem ze znalezieniem pracy. Jak wskazują badania przeprowadzone przez firmę InFakt, najwięcej satysfakcji z prowadzenia działalności gospodarczej dają przedsiębiorcom: swoboda i elastyczność planowania pracy, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, możliwość realizowania swojej pasji oraz wyższe zarobki.

Aby założyć firmę, potrzebny jest pomysł, czym miałaby się ona zajmować, biznesplan i pieniądze na start. Pierwszy rok to okres największej próby – są już koszty stałe, wciąż pojawiają się potrzeby inwestycyjne, a klientów trzeba dopiero zdobyć. Zdecydowana większość świeżo upieczonych przedsiębiorców wykorzystuje w tym okresie swoje oszczędności, a często również pożycza pieniądze od rodziny, znajomych, ewentualnie z banków lub funduszy pożyczkowych. Ci, którzy spełniają określone kryteria, mają również szansę na dotację z Funduszy Europejskich.

Szansa dla młodych

Osoby młode, do 30. roku życia, są w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy. Nie mają doświadczenia zawodowego ani własnych pieniędzy, za to często nie brakuje im ambicji, energii i pomysłów na biznes. Nie tylko w Polsce, ale w całej Unii Europejskiej, jest to grupa objęta szczególnym wsparciem z Funduszy Europejskich. Jedną z jego form są dotacje na założenie firmy.

Czy młodzi ludzie są w stanie udźwignąć ciężar prowadzenia działalności gospodarczej? Prawie połowa (48 proc.) osób, objętych wspomnianym już badaniem, założyła firmę właśnie w wieku 25–29 lat i decyzja ta dla wielu okazała się strzałem w dziesiątkę. Aż 54 proc. ankietowanych było zadowolonych z bycia przedsiębiorcą, a 30 proc. określało swój poziom satysfakcji z prowadzenia biznesu jako bardzo zadowalający.

W Polsce ponad 2 mld euro na wsparcie młodych osób m.in. w zakładaniu firm zarezerwowane jest w programie Wiedza Edukacja Rozwój. Bezpośrednio za udzielanie pomocy odpowiadać będą powiatowe urzędy pracy. W późniejszym okresie dołączą do nich również inne podmioty, np. organizacje pozarządowe. Na jakie wsparcie mogą liczyć:

● identyfikacja indywidualnych potrzeb i możliwości osoby zainteresowanej wsparciem,

● kursy i szkolenia w zakresie prowadzenia firmy, a także zawodowe, podnoszące specjalistyczne umiejętności,

● bezzwrotne dotacje sięgające kilkudziesięciu tysięcy złotych,

● wsparcie pomostowe przez pierwszy rok działalności, np. w formie pokrycia części kosztów stałych.

Grupy specjalne

Oprócz ludzi młodych na dotacje finansujące założenie firmy liczyć mogą również osoby znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji na rynku pracy, czyli:

● osoby powyżej 50. roku życia,

● kobiety,

● osoby niepełnosprawne,

● osoby długotrwale bezrobotne,

● osoby o niskich kwalifikacjach.

Pieniądze zarezerwowane są dla nich w programach regionalnych, a instytucjami, do których bezpośrednio należy zwracać się po wsparcie, są urzędy pracy oraz inne podmioty, np. organizacje pozarządowe działające w obszarze promocji przedsiębiorczości i zatrudnienia, ośrodki pomocy społecznej czy jednostki samorządu terytorialnego.

Osoby decydujące się na założenie firmy mogą liczyć na kompleksową pomoc nie tylko na samym początku tego procesu, ale również w pierwszym okresie działalności. W poszczególnych województwach mogą występować pewne różnice, jednak najczęściej wsparcie będzie dobierane w oparciu o analizę umiejętności, predyspozycji i problemów konkretnej osoby i może obejmować:

1) umożliwienie uzyskania wiedzy i umiejętności niezbędnych do podjęcia i prowadzenia działalności gospodarczej (jako wsparcie uzupełniające do pomocy finansowej), w formie:

a) doradztwa: indywidualnego lub grupowego;

b) kursów, szkoleń, warsztatów;

c) pomocy prawnej;

2) bezzwrotną dotację w wysokości kilkudziesięciu tysięcy złotych;

3) wsparcie pomostowe udzielane w okresie do 12 miesięcy, obejmujące m.in. szkolenia i doradztwo w początkowym okresie prowadzenia działalności gospodarczej.

Innowacyjne projekty

Dotacje przewidziane są również dla nowo zakładanych firm, które będą budowane i rozwijane w oparciu o innowacyjne rozwiązania, związane z wdrażaniem wyników prac badawczo-rozwojowych. Środki na taki cel przewidziane są w regionalnych programach operacyjnych oraz programie Polska Wschodnia.

Ponad 140 mln euro zarezerwowane jest dla innowacyjnych pomysłów biznesowych w działaniu 1.1.2 Rozwój startupów w Polsce Wschodniej. Dotacja dla jednej firmy może tu wynieść nawet 800 tys. zł, a minimalna wartość projektu to 50 tys. zł. Ze środków tych mogą skorzystać firmy, które pozytywnie zakończą program akceleracji w platformie startowej w ramach poddziałania 1.1.1 programu Polska Wschodnia, czyli utworzą produkt bądź usługę w oparciu o opracowany i zweryfikowany rynkowo model biznesowy. Wsparcie finansowe udzielane jest na rozwój działalności w makroregionie, czyli wprowadzenie produktu na rynek (pierwsza sprzedaż) i realizację modelu biznesowego, opracowanego i przetestowanego w ramach platformy startowej. Okres wsparcia rozwoju przedsiębiorstwa może wynieść maksymalnie do 24 miesięcy, przy czym przedsiębiorca zobowiązuje się do prowadzenia działalności gospodarczej w makroregionie przez co najmniej okres trwałości projektu, który w przypadku mikro, małych i średnich firm wynosi trzy lata od momentu jego zakończenia. Podstawowym kryterium oceny będzie potencjał rynkowy oraz innowacyjność produktu.

W ramach działania preferowane będą projekty:

● wpisujące się w zakres regionalnych inteligentnych specjalizacji wspólnych dla co najmniej dwóch województw z Polski Wschodniej;

● przyczyniające się do promocji zielonej i zrównoważonej gospodarki.

W programach regionalnych innowacyjne, nowo powstałe przedsiębiorstwa będą najczęściej konkurować z firmami już istniejącymi. Wysokość dotacji mierzona jest tu nie w tysiącach złotych, ale ich setkach, a nawet w milionach. Będą mogły ubiegać się o dotacje inwestycyjne, poprawiające ich zdolność do rozszerzenia działalności o nowe produkty lub usługi oraz zwiększające produktywność, m.in. poprzez inwestycje związane z wdrażaniem nowych rozwiązań produkcyjnych, technologicznych, organizacyjnych, informatycznych i ekoefektywnych, unowocześnieniem wyposażenia przedsiębiorstwa, modernizacją środków produkcji, adaptacją pomieszczeń wykorzystywanych w działalności, a także wyposażeniem nowych lub doposażeniem istniejących stanowisk pracy.

Wspierane będą też projekty bardzo ambitne, bazujące na wdrożeniach wyników prac badawczo-rozwojowych. Na przykład w województwie pomorskim wsparcie skierowane będzie do przedsiębiorstw rozpoczynających i rozwijających działalność B+R, przy czym ukierunkowane będzie wyłącznie na projekty mieszczące się w obszarach inteligentnych specjalizacji. Minimalna wartość wydatków kwalifikowanych w projekcie to 500 tys. zł.

Możliwe będzie uzyskanie dofinansowania na cały proces projektowy od fazy badawczej – poprzez linie pilotażowe i działania w zakresie walidacji produktów – do fazy pierwszej produkcji włącznie. Możliwe będzie również wsparcie poszczególnych faz procesu projektowego z zastrzeżeniem, że wyłącznym przedmiotem projektu nie może być etap pierwszej produkcji. Z dotacji będzie też można pokryć koszty uzyskania praw wyłącznych dla własnych rozwiązań technologicznych, w tym na uzyskanie ochrony własności przemysłowej na rynkach zagranicznych, jak również na tworzenie i rozwój zaplecza B+R, w tym na zakup aparatury specjalistycznej i urządzeń laboratoryjnych. Ponadto możliwy będzie zakup i wdrożenie przez przedsiębiorstwa wyników prac B+R w celu ich rozwinięcia oraz praw własności intelektualnej (patentów, licencji, know-how lub innej nieopatentowanej wiedzy technicznej).

Gdzie po informacje

Fundusze Europejskie:

www.funduszeeuropejskie.gov.pl

● punkty informacyjne Funduszy Europejskich

Dotacje na start:

● urzędy pracy

● ośrodki pomocy społecznej

● organizacje pozarządowe wspierające przedsiębiorczość

Polska Wschodnia:

www.polskawschodnia.gov.pl

www.parp.gov.pl

Obszary wiejskie:

www.arimr.gov.pl