Autopromocja

Przyszłość nieodpłatnej pomocy prawnej pod znakiem zapytania. Dotacje są niedoszacowane

prawnik
Shutterstock
12 września 2023

Tak uważają samorządy po tym, jak Ministerstwo Sprawiedliwości zmieniło pierwotną propozycję finansowania na 2024 r. Już w 2022 r. powiaty dołożyły do tego zadania ponad 225 tys. zł z własnych budżetów.

Prowadzenie punktów nieodpłatnych porad prawnych i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (NPP/NPO) to zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej, za którego realizację odpowiadają powiaty. Te od lat alarmują, że przy szalejącej inflacji, ale i rosnących wynagrodzeniach, kwota bazowa, która stanowi podstawę dotacji na ten cel, jest niedoszacowana. Od 2019 r. pozostaje ona na poziomie 5,5 tys. zł miesięcznie na każdy punkt NPP/NPO. Co roku kwota jest ustalana w rozporządzeniu Ministerstwa Sprawiedliwości. Na przyszły rok MS zaproponowało początkowo wzrost stawki bazowej do 6342 zł, jednak – po interwencji Ministerstwa Finansów – w najnowszej wersji dokumentu, datowanego na 24 sierpnia br. i przekazanego samorządom do konsultacji, obniżyło ją do 5863 zł. Związek Powiatów Polskich (ZPP) wylicza, że przy uwzględnieniu inflacji od 2016 r. – kiedy kwota bazowa wynosiła 5150 zł – już w tym roku powinna ona sięgnąć ponad 7,3 tys. zł. Z kolei samo MS w ocenie skutków regulacji projektu rozporządzenia ministra sprawiedliwości w sprawie wysokości kwoty bazowej w 2024 r. wskazuje, że gdyby odnieść ją do wzrostu minimalnego wynagrodzenia w ostatnich latach, to stawka powinna sięgnąć aż 10,8 tys. zł.

MF niezadowolone z liczby porad

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 945, dalej: ustawa), powiat jest zobowiązany do organizacji porad w każdym punkcie w przeciętnym wymiarze pięciu dni w tygodniu podczas dyżuru trwającego co najmniej 4 godz. dziennie, z wyłączeniem dni wolnych od pracy (mnożnik dotacji jest uzależniony od liczby mieszkańców). Dane MS pokazują, że w 2022 r. łącznie w Polsce udzielono prawie 460 tys. porad (patrz: infografika). Większość porad prawnych (37,05 proc.) trwała od 15 do 30 min. Porady powyżej 1 godz. stanowiły 6,51 proc. W przypadku NPO najwięcej porad (30,47 proc.) trwało od 30 do 45 min, a te powyżej 1 godz. stanowiły 9,06 proc. Te liczby nie przekonały MF do propozycji resortu sprawiedliwości. W ocenie Ministerstwa Finansów dane w zakresie dziennej liczby porad oraz czasu poświęconego na udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego uzasadniają wzrost kwoty bazowej w 2024 r. jedynie w wysokości 106,6 proc.

Autopromocja
381367mega.png
381364mega.png
381208mega.png
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.