Tak wynika z uchwały podjętej przez poszerzony, siedmioosobowy skład Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zajmował się pytaniem prawnym skierowanym przez prof. Marcina Wiącka, rzecznika praw obywatelskich. Było ono związane ze sprzecznymi wyrokami, jakie na przestrzeni ostatnich kilku lat zapadały w NSA w sprawie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Co do zasady może je otrzymać rodzic, opiekun faktyczny dziecka oraz rodzic zastępczy spokrewniony oraz inna osoba obciążona obowiązkiem alimentacyjnym względem niepełnosprawnego członka rodziny, i to właśnie jej dotyczyło pytanie RPO. Taka osoba, która nie jest spokrewniona z nim w pierwszym stopniu, może bowiem uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, o ile spełnia dodatkowe warunki wymienione w art. 17 ust. 1a oraz ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.). Sprowadzają się one do tego, że opiekun staje się uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z niepełnosprawnym członkiem rodziny lub jej małżonek mają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
RPO zwraca uwagę, że wykładnia tych przepisów w wyrokach NSA nie jest jednak jednolita. Chodzi o sytuacje, gdy o wsparcie ubiega się np. kobieta zajmująca się niepełnosprawną siostrą, podczas gdy ich rodzice żyją, córka opiekująca się niepełnosprawnym rodzicem mającym małżonka czy wnuczka zajmująca się babcią, która ma dzieci, a te osoby nie mają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Część składów orzekających NSA stoi na stanowisku, że inne osoby obciążone obowiązkiem alimentacyjnym mogą otrzymać świadczenie pielęgnacyjne również wtedy, gdy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z niepełnosprawnym członkiem rodziny lub jego małżonek nie mogą z przyczyn obiektywnych sprawować nad nim opieki. Uzasadniają to tym, że stosowanie wyłącznie językowej wykładni przepisów ustawy godzi w konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej i szczególnej pomocy władz publicznych dla rodzin w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, bo pozbawia to prawa do wsparcia jedynej osoby mogącej faktycznie opiekować się niepełnosprawnym krewnym.