Informacja publiczna

Według Szymona Osowskiego tryb udostępniania herbu powinien być bezpłatny. Zasad, na jakich miałoby się to odbywać, samorządowcy powinni natomiast poszukać w znowelizowanej ustawie o dostępie do informacji publicznej, która weszła w życie miesiąc temu.

– Jest to możliwe, ponieważ herb można traktować jako informację publiczną – mówi Osowski.

Oznacza to, iż gmina powinna udostępnić go na podstawie nowych przepisów o ponownym wykorzystaniu informacji publicznej. Chcący wykorzystać herb przedsiębiorca powinien złożyć do gminy odpowiedni wniosek. Zgodnie z nowelą urząd może odmówić udzielenia dostępu do informacji publicznej ze względu na ważny interes gospodarczy państwa albo ze względu na przepisy ustawy o prawie autorskim, co w tym przypadku nie ma przecież zastosowania.

– Mam nadzieję, że stosowanie tych regulacji przez samorządy doprowadzi do sytuacji, że orzecznictwo w sprawie uchwał o herbach będzie bardziej jednolite – komentuje prezes SLLGO.

Pieniędzy od przedsiębiorcy samorządowcy mogą się domagać jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy zostaną naruszone przepisy z kodeksu cywilnego.

– Chodzi tu o regulacje o dobrach osobistych, do których herb można zaliczyć – potwierdza prof. Hubert Izdebski. To oznacza, że sąd może przyznać ochronę herbowi, jeśli zostanie on wykorzystany np. w sposób prześmiewczy, wulgarny lub znieważający. Zgodnie z kodeksem cywilnym sąd może nakazać osobie, która narusza czyjeś dobra osobiste, naprawienie szkody, zaniechanie działania, zapłatę zadośćuczynienia albo przekazanie danej kwoty na cel społeczny.

Bezpodstawny zysk

Przedsiębiorca, który nie uzyskał zgody na wykorzystanie herbu, nie jest jednak bezradny. Droga, którą musi przebyć, by osiągnąć swój cel, będzie jednak długa i męcząca. Po pierwsze uchwała, na podstawie której radni odrzucili jego wniosek, musi zostać unieważniona.

– By to się stało, uchwałę trzeba zaskarżyć do sądu administracyjnego albo zgłosić do wojewody. Może to zrobić przedsiębiorca – wyjaśnia Szymon Osowski. Dodaje, że po unieważnieniu uchwały można wystąpić do urzędu gminy na zasadach ustawy o udostępnianiu informacji publicznej z prośbą o udostępnienie herbu. Jeżeli uchwała zostanie uznana za niezgodną z prawem, przedsiębiorcy, którzy zapłacili za umieszczenie herbu np. na oferowanych gadżetach, mogą wystąpić o zwrot wniesionych uprzednio opłat.

– Tutaj w grę wchodzą przepisy z kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu – wyjaśnia Tomasz Lustyk, adwokat prowadzący własną praktykę. Na ich podstawie przedsiębiorca może w sądzie żądać zwrotu pieniędzy wraz z odsetkami.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2000 r. nr 80, poz. 904 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. 2003 r. nr 119, poz. 1117 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).