statystyki

Obowiązkowa zmiana statutów w orzecznictwie organów nadzoru

autor: Leszek Jaworski11.09.2019, 11:20; Aktualizacja: 11.09.2019, 11:21
Od początku obecnej kadencji samorządowców obowiązują nowe rozwiązania w ustawach ustrojowych, które wynikają z ustawy z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych.

Od początku obecnej kadencji samorządowców obowiązują nowe rozwiązania w ustawach ustrojowych, które wynikają z ustawy z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych.źródło: ShutterStock

Od początku obecnej kadencji samorządowców obowiązują nowe rozwiązania w ustawach ustrojowych, które wynikają z ustawy z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz.U. poz. 130, dalej u.z.u.o.).

Wymusiło to zmiany w dotychczasowych statutach gmin, powiatów i województw. Jak samorządy sobie z tym poradziły? Okazuje się, że korekta przepisów lokalnych nie obyła się bez błędów. Wady wytknęli wojewodowie w trybie nadzoru. Postanowiliśmy przeanalizować te orzeczenia. Są one ważne nie tylko z tego powodu, że wskazują nieprawidłowości w zapisach statutowych, ale także wytyczają sposób rozumienia przepisów ustawowych. Opis orzeczeń dotyczy tylko niektórych rozwiązań. Część z nich doczekała się na naszych łamach szerokiego omówienia. Pisaliśmy m.in. o budżecie obywatelskim, raporcie o stanie jednostki samorządu terytorialnego czy komisji skarg, wniosków i petycji. Nie przedstawiliśmy szeroko orzecznictwa dotyczącego inicjatywy uchwałodawczej mieszkańców. To rozwiązanie jest bowiem szczegółowo regulowane w odrębnej od statutu uchwale.

głosowanie

Od początku obecnej kadencji jako zasadę przyjęto sposób głosowania jawnego elektronicznego (inaczej głosowanie jawne imienne). Według nomenklatury u.z.u.o. chodzi o głosowanie za pomocą urządzeń umożliwiających sporządzenie i utrwalenie imiennego wykazu głosowań radnych. Dotychczas praktyka w samorządzie była taka, że radni oddając głos, podnosili rękę. W większych miastach dodatkowo naciskali odpowiedni przycisk na urządzeniu do liczenia głosów. Ten sposób głosowania nie był jednak elektronicznym w rozumieniu obecnej treści przepisów.

Ponadto od tej kadencji istnieje obowiązek niezwłocznego publikowania imiennego wykazów głosowań radnych w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego.

Urządzenia

Na temat urządzeń do głosowania wypowiedział się wojewoda świętokrzyski w rozstrzygnięciu nadzorczym z 6 lutego 2019 r. (znak: PNK.I.4130.27.2019). Przypomniał, że ustawodawca nakazuje wyposażenie rady gminy w urządzenia elektroniczne identyfikujące i zapamiętujące treść głosu poszczególnych radnych w konkretnych głosowaniach. Dodatkowo urządzenie takie powinno umożliwić sporządzenie imiennego wykazu głosowania radnych. Wojewoda stwierdził, że przeprowadzone w ten sposób głosowanie powinno być uznane za zasadę. Przy czym zauważył, że art. 14 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 505 ze zm; dalej u.s.g.) stanowi, że w przypadku, w którym przeprowadzenie głosowania za pomocą urządzeń elektronicznych jest niemożliwe z przyczyn technicznych, należy przeprowadzić głosowanie imienne. Organ nadzoru podkreślił jednak, że przeprowadzenie głosowania w trybie określonym w art. 14 ust. 3 u.s.g. ma charakter wyjątkowy. W ocenie organu nadzoru zarówno art. 14 ust. 2 i ust. 3 u.s.g. dotyczą tego samego rodzaju głosowania, tj. głosowania imiennego. Różnica polega na sposobie rejestracji treści głosu radnego. W głosowaniu imiennym, o którym mowa w ust. 2, rejestracji tej dokonuje automatyczne urządzenie elektroniczne, natomiast głosowanie, o którym mowa w ust. 3, przeprowadzane jest w innej tradycyjnej formie. Wojewoda wskazał także, że formy głosowania imiennego w sytuacji, gdy głosowanie za pomocą urządzeń nie jest możliwe, nie określają przepisy ustawy. W takiej sytuacji kwestie te należy określić w statucie gminy, który jest aktem określającym organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy.

Przykład

Gdy urządzenie zawiedzie

Rada gminy ustaliła, że w przypadku, gdy przeprowadzanie głosowania za pomocą urządzenia umożliwiającego sporządzenie i utrwalenie imiennego wykazu głosowania radnych jest niemożliwe z przyczyn technicznych, przeprowadza się głosowanie imienne zwykłe. Polega ono na tym, że radni kolejno, w porządku alfabetycznym, są wyczytywani przez przewodniczącego, który na liście imiennego głosowania przy nazwisku każdego radnego robi adnotację „za”, „przeciw”, „wstrzymał się od głosu”, a nastepniei ustala wynik głosowania.

Zamknięta lista wyjątków

Rada nie może wprowadzać innych przypadków, kiedy dopuszczalny jest wyjątek od głosowania elektronicznego. W art. 14 ust. 3 u.s.g. określa, że odstąpienie od zasady głosowania za pomocą urządzeń jest możliwe tylko w razie ich awarii. Przykładowo Rada Miasta Radzyń Podlaski w statucie przewidziała, że: „w przypadku braku możliwości przeprowadzenia głosowania imiennego za pomocą urządzeń umożliwiających sporządzenie i utrwalenie imiennego wykazu głosowań przewodniczący przeprowadza głosowanie nad projektem uchwały, prosząc radnych o podniesienie ręki, następnie odnotowując sposób głosowania na liście radnych i następnie odczytując listę radnych ze wskazaniem jak dany radny głosował”. Ten zapis zakwestionował wojewoda lubelski. W rozstrzygnięciu nadzorczym z 2 listopada 2018 r. (znak: PN-II.4131.302.2018) podał, że ta regulacja pozostaje w sprzeczności z art. 14 ust. 3 u.s.g. dodanym przez u.z.u.o. Przepis statutu rozciągnął stosowanie wyjątku na inne poza awarią urządzeń bliżej nieokreślone przypadki.

Podwójne oddanie głosu


Pozostało 72% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

Szukaj

Polecane