TSUE: Urlopu rodzicielskiego nie uwzględnia się przy wyliczaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego

Sprawa, którą rozpatrywał TSUE, dotyczyła rumuńskiej sędzi, która w 2015 r. korzystała z urlopu macierzyńskiego (do 3 lutego), a następnie rodzicielskiego (do 16 września). Po zakończeniu tego drugiego przebywała na 30-dniowym urlopie wypoczynkowym. Następnie zawnioskowała o udzielenie jej pozostałych pięciu dni wypoczynku (w Rumunii przysługuje 35 dni urlopu rocznie). Pracodawca odmówił, podkreślając, że zgodnie z rumuńskim prawem wymiar corocznego urlopu jest proporcjonalny do okresu pracy świadczonej podczas bieżącego roku. A urlopu rodzicielskiego nie można zaliczyć do okresu pracy (obniża on więc wymiar wypoczynku). Sędzia zaskarżyła tę decyzję. Sąd apelacyjny powziął wątpliwości co do zgodności prawa rumuńskiego z przepisami unijnymi i skierował pytanie prejudycjalne do TSUE.

Ten przypomniał, że każdy pracownik jest uprawniony do corocznego płatnego wypoczynku w wymiarze co najmniej czterech tygodni. Tak wynika z dyrektywy 2003/88/WE z 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz.U. z 2003 r., L 299, s. 9). Celem takiego urlopu jest umożliwienie pracownikowi odpoczynku od wykonywania ciążących na nim obowiązków oraz zapewnienie mu okresu wytchnienia i wolnego czasu (potwierdza to m.in. wyrok TSUE z 20 stycznia 2009 r., sprawa Schultz-Hoff i in., C 350/06). W związku z tym wymiar corocznego wypoczynku powinien być obliczany w odniesieniu do okresów rzeczywistego świadczenia pracy. Od tej zasady obowiązują jednak wyjątki. Chodzi o szczególne sytuacje, w których zatrudniony nie może wykonywać obowiązków ze względu na stan zdrowia. Okres zwolnienia lekarskiego lub urlopu macierzyńskiego nie może wpłynąć na wymiar wypoczynku. Zdaniem TSUE korzystanie z urlopu rodzicielskiego do takich szczególnych przypadków nie należy. W przeciwieństwie do niezdolności do pracy wskutek choroby nie jest on nieprzewidywalny i niezależny od woli pracownika. Z kolei urlop macierzyński ma inny cel niż rodzicielski. Po pierwsze ma zapewnić ochronę biologicznej kondycji kobiety w okresie ciąży i połogu, a po drugie – ochronę szczególnych relacji między matką a jej dzieckiem tuż po porodzie (wyrok TSUE z 18 marca 2004 r., sprawa Merino Gómez, C 342/01). Ze względu na te różnice przepisy krajowe mogą przewidywać, że przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego nie uwzględnia się okresu korzystania z rodzicielskiego.

Zgodnie z polskimi przepisami okres urlopu rodzicielskiego uwzględnia się przy ustalaniu wymiaru urlopu. Orzeczenie TSUE jest więc tylko wskazówką dla ustawodawcy, gdyby w przyszłości przepisy krajowe miały się zmienić. 

orzecznictwo

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 4 października 2018 r. (sprawa C-12/17).