statystyki

PIT 2015: 10 pytań o ulgi, odliczenia i wysyłkę przez internet

22.04.2016, 07:00
PIT

Rozwiewamy wątpliwości związane z wypełnianiem zeznań podatkowych.źródło: ShutterStock

Na rozliczenie dochodów osiągniętych w 2015 r. zostało już niewiele czasu, choć i tak jest go więcej niż zwykle. W tym roku termin na złożenie PIT mija bowiem 2 maja (30 kwietnia wypada w dzień ustawowo wolny od pracy). Co najmniej jedna trzecia podatników musi się więc pospieszyć. Przypomnijmy, że zeznania roczne składamy na pięciu formularzach: PIT-36 (głównie prowadzący działalność opodatkowani skalą podatkową), PIT-36L (przedsiębiorcy opodatkowujący dochody stawką liniową), PIT-37 (zatrudnieni na etatach czy umowach o dzieło i umowach-zleceniach), PIT-38 (m.in. osiągający przychody z giełdy) oraz PIT-39 (rozliczający przychody ze zbycia nieruchomości, w tym korzystający z ulgi mieszkaniowej).

Badania przeprowadzone przez KPMG wskazują, że 30 proc. z nas zostawia rozliczenia na ostatnią chwilę. Z tego samego raportu wynika, że większość nie widzi szczególnych trudności w wypełnianiu PIT. Może dlatego, że połowa osób przekazuje rozliczenie PIT innym – rodzinie, znajomym lub księgowym. Część badanych uważa jednak, że wypełnienie zeznania rocznego jest zadaniem trudnym, a nawet bardzo trudnym. Wśród kwestii, które sprawiały problemy, ankietowani przez KPMG wskazali m.in.: brak wiedzy dotyczącej dostępnych ulg podatkowych, brak pewności, czy deklaracja podatkowa złożona przez internet została wysłana poprawnie, albo problemy przy rozliczeniu przychodów z więcej niż jednego źródła. To jednak nie wszystkie trudności, z jakimi stykają się podatnicy. Wiele jest kwestii spornych i kontrowersyjnych. Zwykle trafiają one do dyrektorów izb skarbowych, wydających interpretacje indywidualne, i do sądów administracyjnych.

Z analizy interpretacji i orzecznictwa wynika, że spory dotyczą np. spełniania warunków dotyczących preferencyjnego rozliczenia małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci oraz rozliczenia ulgi na dzieci, zwłaszcza gdy rodzice są po rozwodzie lub żyją w związku konkubenckim. Problemy sprawia również korzystanie z ulg: rehabilitacyjnej, internetowej, a także mieszkaniowej (tę rozliczamy w PIT-39) oraz rozliczenie np. darowizn przekazanych w ubiegłym roku na Kościół.

Część osób rozliczających się z fiskusem ma również problemy ze składaniem zeznań rocznych przez internet. Potwierdziło to wspomniane badanie KPMG. Do końca 2015 r. kontrowersje wzbudzało upoważnienie pełnomocnika do składania deklaracji. Od 1 stycznia 2016 r. zmieniły się przepisy na korzyść podatników, ale praktyczny problem pozostał. Opisujemy go szczegółowo w naszym poradniku.

Wskazujemy też w nim, jakie podejście do rozliczania przychodów i rozwiązywania poszczególnych sporów mają organy podatkowe i sądy administracyjne. Problem polega na tym, że w wielu przypadkach nawet w sądach nie ma zgody co do interpretacji przepisów. W takich sytuacjach podatnicy stoją przed trudnym wyborem: rozliczyć się według reguł, które stosuje fiskus (rozwiązanie bezpieczne, bo organy podatkowe raczej nie zakwestionują takiego rozliczenia), albo według reguł, na które wskazują sądy (wtedy trzeba liczyć się z negatywnym podejściem fiskusa i koniecznością skierowania sprawy do sądu). Taki wybór mają jedynie ci, którzy mogą liczyć na przychylność sądów.

Zwróćmy też uwagę, że w niektórych sprawach (np. rozliczenia jako samotny rodzic lub ulgi na dzieci rozliczanej przez osoby po rozwodzie) część sporów dotyczących PIT prowokują sami podatnicy. Fiskus i sądy od dłuższego czasu prezentują bowiem niekorzystne dla nich stanowiska, z czym ci ostatni się nie zgadzają.

Przypomnijmy również, że zeznania roczne składamy na pięciu formularzach: PIT-36 (głównie prowadzący działalność opodatkowani skalą podatkową), PIT-36L (przedsiębiorcy opodatkowujący dochody stawką liniową), PIT-37 (zatrudnieni na etatach czy umowach o dzieło i umowach-zleceniach), PIT-38 (m.in. osiągający przychody z giełdy) oraz PIT-39 (rozliczający przychody ze zbycia nieruchomości, w tym korzystający z ulgi mieszkaniowej).

1. Czy liczą się dochody zagraniczne

Z zeszłym roku studiujący syn pracował w Niemczech – pisze pani Katarzyna. – Dochody, które uzyskał, są zwolnione z podatku w Polsce. Czy wlicza się je do limitu przychodów dziecka, które uniemożliwiają skorzystanie z ulgi prorodzinnej – pyta czytelniczka.

NIE

Choć fiskus może to zakwestionować. Możliwe jest również odliczanie ulgi na dziecko pełnoletnie pozostające na utrzymaniu podatnika, które nie ukończyło 25. roku życia, uczące się lub studiujące (również za granicą). Warunkiem skorzystania z ulgi jest to, aby dziecko nie uzyskało w roku podatkowym dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej lub kapitałów pieniężnych opodatkowanych 19-proc. stawką podatkową w łącznej wysokości przekraczającej 3089 zł. Wynika to z art. 27f, w związku z art. 6 ust. 4 ustawy o PIT.

Przepisy wskazują, że limit dochodów pełnoletniego, studiującego dziecka odnosi się do dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej oraz dochodów z papierów wartościowych. Tymczasem dochody syna, jak wskazuje pani Katarzyna, były zwolnione z podatku w Polsce. Nie powinny być więc wliczane do określonej w przepisach kwoty. Tego samego zdania był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 22 grudnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Op 519/15). Sąd podkreślił, że za korzystnym dla podatnika stanowiskiem przemawia nie tylko prawidłowe odczytanie treści przepisów, będące wynikiem wykładni językowej, ale również cele omawianej instytucji, której zadaniem jest pomoc w ponoszeniu kosztów utrzymania i wychowania dzieci w ramach polityki prorodzinnej. Wyrok jednak jest nieprawomocny, a fiskus ma odmienne zdanie na ten temat. Przykładem jest interpretacja dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi z 24 września 2015 r. (nr IPTPB2/4511-364/15-6/JR).

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 4, art. 27f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

2. Czy po rozwodzie ulga należy się po połowie

Po rozwodzie sąd powierzył mi władzę rodzicielską nad dwojgiem dzieci, ograniczając jednocześnie władzę rodzicielską byłego męża do decydowania o edukacji dzieci – pisze pani Barbara. – Dzieci mieszkają ze mną i to ja sprawuję nad nimi rzeczywistą i stałą opiekę przez cały rok. Czy mimo to mogę odliczyć tylko połowę ulgi, jeżeli ojciec dzieci nie zgadza się na inne rozliczenie – pyta czytelniczka.

NIE

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o PIT ulga na małoletnie dzieci przysługuje obojgu rodzicom, którzy wykonują władzę rodzicielską. Dotychczas fiskus twierdził, że w takich przypadkach, jaki opisuje czytelniczka, ulgę dzieli się po połowie. Nawet jeśli sąd ograniczył ojcu dzieci władzę rodzicielską do decydowania tylko o najważniejszych sprawach, to nie wpływa to na możliwość skorzystania z ulgi, ponieważ jemu również przysługuje władza rodzicielska. Natomiast z odliczenia nie może skorzystać ten rodzic, który został pozbawiony władzy rodzicielskiej przez sąd opiekuńczy lub którego władza została zawieszona, albo też nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych. Potwierdzają to interpretacje podatkowe, np. dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 6 marca 2015 r., nr IPTPB2/415-631/14-6/JR i w Poznaniu z 31 grudnia 2015 r., nr ILPB2/4511-1-1316/15-2/NK.

Teraz jednak fiskus zmienia zdanie. Zaczął przyznawać, że nie można automatycznie dzielić proporcji odliczania ulgi tylko dlatego, że oboje rodzice zachowują prawa do opieki nad dzieckiem. Potwierdza to m.in. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 18 marca 2016 r., nr ITPB2/4511-1169/15/RS. To efekt linii orzeczniczej. Takiego zdania był m.in. WSA w Olsztynie w wyroku z 10 grudnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Ol 445/15, nieprawomocny). Wcześniej tak samo orzekły sądy w Białymstoku (sygn. akt I SA/Bk 242/15, prawomocny) i w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 609/14, nieprawomocny).

Fiskus uznaje więc, że w sytuacji, gdy były mąż nie wykonuje władzy rodzicielskiej, co warunkuje zastosowanie odliczenia od podatku w ramach ulgi prorodzinnej, kobiecie po spełnieniu określonych w przepisach warunków przysługuje ulga w pełnej wysokości.

Podstawa prawna


Pozostało jeszcze 67% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Dowiedz się więcej

Galerie

Polecane