statystyki

Sanetra: Funkcjonariusze i rewolucja

autor: Walerian Sanetra17.02.2016, 07:38; Aktualizacja: 17.02.2016, 09:19
urzędnik urząd

Zasada stabilizacji zatrudnienia funkcjonariuszy państwowych od lat stoi na przeszkodzie rewolucyjnym zapędom polityków. źródło: ShutterStock

Znane jest twierdzenie, że kadry decydują o wszystkim (Lenin). Nieprzypadkowo sformułowane zostało ono w czasach rewolucji i na jej użytek, sprawdza się bowiem zwłaszcza w czasach dokonywania przewrotów ustrojowych. Przy czym kadry, które decydują jakoby o wszystkim, to nie wszyscy funkcjonariusze, a tylko ci, którzy zajmują kluczowe pozycje z punktu zarządzania państwem.

reklama


reklama


Rozwiązania ustrojowo-organizacyjne w zakresie ukształtowania roli, miejsca, znaczenia i statusu funkcjonariuszy publicznych bywają różne i w zasadniczej mierze zależą od przyjmowanej czy wprowadzanej wizji państwa. Jej efektem są praktykowane modele kariery i podziału łupów, a także modele pośrednie. Po długich dyskusjach kwestie te zostały w sensie generalnym rozstrzygnięte w Konstytucji RP poprzez wprowadzenie do niej art. 153, który stanowi, że w celu zapewnienia zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa, w urzędach administracji rządowej działa korpus służby cywilnej. Przy czym należy przyjąć, że gdy chodzi o określenie zakresu podmiotowego korpusu służby cywilnej, ustawodawca zwykły (co do zasady jest nim parlament) ma pewną swobodę w jego wyznaczeniu, ale jego działania nie mogą przekraczać pewnych granic. W moim przekonaniu wyłączenie z korpusu służby cywilnej osób zaliczonych do tzw. państwowej rezerwy kadrowej (ustawa z 2006 r., która została uchylona w 2008 r.) stanowiło przekroczenie granic dopuszczalnej swobody definiowania podmiotowego zakresu tego korpusu i w związku z tym kolidowało z regulacjami konstytucyjnymi. Twórcy ustawy z 30 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o służbie cywilnej takiego błędu już nie popełnili, choć jednocześnie wprowadzili inne rozwiązania, które trudno uznać za zgodne z Konstytucją RP.

I tak w odniesieniu do wyższych stanowisk znieśli zasadę, że nabór do służby cywilnej jest otwarty i konkurencyjny – zrezygnowano z wymagań dotyczących stażu pracy (odpowiednio długiego i na odpowiednich stanowiskach) oraz postępowania konkursowego. Stawia to pod znakiem zapytania konstytucyjną zasadę zawodowego i politycznie neutralnego charakteru korpusu. Ponadto w miejsce umowy o pracę i mianowania wprowadzili zasadę powoływania i odwoływania „kadr” przez władzę polityczną. Ponieważ zgodnie z kodeksem pracy odwołanie ze stanowiska jest możliwe w każdej chwili i bez uzasadnienia, oznacza to pozbawienie owych kadr stabilizacji zatrudnienia i tym samym całkowite uzależnienie – nie tylko w chwili zatrudnienia, ale także po nawiązaniu stosunku pracy – od czynnika politycznego. Tymczasem przy braku chociażby minimalnej trwałości stosunku pracy konstytucyjna zasada politycznej neutralności kadr staje się fikcją, a w konsekwencji mirażem staje się także prawidłowo pojęta fachowość wykonywania funkcji państwowych przez pracowników zatrudnionych na wyższych stanowiskach w służbie cywilnej. Zawodowy charakter tej służby wymaga m.in. stałego pogłębiania wiedzy i umiejętności, nieustannego kształcenia się i szkolenia, odpowiedniego stopnia niezależności w myśleniu i ocenianiu zjawisk, a także śmiałego prezentowania stanowiska opartego na wiedzy i faktach. Po wejściu w życie nowych regulacji taka postawa urzędnika w zasadniczy sposób została ograniczona czy wręcz wykluczona. Funkcjonariusz w obawie o swoje miejsce pracy, które w każdej chwili może stracić w wyniku odwołania, starał się raczej będzie odczytać, jaka jest wola i upodobania jego zwierzchnika służbowego (politycznego).


Pozostało jeszcze 57% treści

PROMOCJA
Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc już od 33,00 złZamów abonament

Przeczytaj artykuł
Koszt SMS-a 2,46 złZapłać sms-emMasz już kod?
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

Polecane

reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Dowiedz się więcej

Prawo na co dzień

Galerie

Polecane

reklama