statystyki

Długoletnie umowy na czas określony mogą być próbą obejścia kodeksu pracy

autor: Leszek Jaworski20.06.2012, 07:06; Aktualizacja: 20.06.2012, 10:30
  • Wyślij
  • Drukuj

Zawarcie długoletniej umowy na czas określony jest dopuszczalne. Musi jednak być uzasadnione interesem obu stron i zgodne z zasadami współżycia społecznego. Inaczej może być uznane za niezgodne z prawem.



Kodeks pracy nie określa, jak długo może trwać terminowa umowa o pracę. Nie oznacza to jednak dowolności pracodawców w tym zakresie. Standardem prawa pracy jest bowiem zatrudnianie podwładnych na podstawie bezterminowej umowy o pracę, która ze względu na sposób i zakres ochrony przed jej rozwiązaniem najlepiej chroni uzasadnione potrzeby pracownika.

Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że strony zawierające kontrakt mogą co prawda ułożyć stosunek prawny według swojego uznania, ale muszą to zrobić tak, aby jego treść lub jego cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego (art. 3531 k.c.). To, czy zawarcie terminowej umowy nie narusza tych zasad, oceni sąd (por. wyrok SN z 25 lutego 2009 r., II PK 186/2008).

Tylko warunkowo

Za obejście przepisów prawa pracy, ich społeczno-gospodarczego przeznaczenia lub zasad współżycia społecznego zdaniem SN należy uznać zawarcie długoterminowej umowy o pracę na czas określony (dziewięć lat) z dopuszczalnością jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem (wyrok z 7 września 2005 r., II PK 294/04).

Stanowisko to potwierdza orzeczenie SN z 14 lutego 2012 r. (II PK 136/11). Sąd uznał w nim, że zawarcie z pracownicą 10-letniej terminowej umowy o pracę powinno być uznane za zatrudnienie bezterminowe, które wymagało zachowania rygorów rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony. Stanowi bowiem obejście przepisów prawa pracy. Chodzi o regulacje dotyczące wskazania przyczyn uzasadniających wypowiedzenie, konsultacji ze związkami zawodowymi, okresów wypowiedzenia oraz gwarancji uzyskania odpowiednich odpraw pieniężnych. SN powołał się też na przepisy wspólnotowe. Dopuszczają one zawieranie umów o pracę na czas określony tylko w razie wystąpienia obiektywnych warunków, takich jak:

● nadejście dokładnie ustalonej daty,

● wykonanie określonego zadania, lub

● zajście określonego wydarzenia (klauzula 3 pkt 1 załącznika do dyrektywy Rady 99/70/WE, Dz.U. UE.L.1999.175.43).

Wysokość odszkodowania

W rozpatrywanej sprawie właściciel salonu meblowego zawarł z pracownicą 10-letnią umowę o pracę, powołując się na swój wiek (63 lat), w związku z którym nie miał pewności, jak długo będzie jeszcze prowadził działalność gospodarczą. Pracownica zatrudniona została na stanowisku kierownika salonu. Od samego początku stosunki między stronami źle się układały. Właściciel sklepu był wielokrotnie informowany o wulgarnym sposobie odnoszenia się kierowniczki do podwładnych. Przeprowadzone z nią rozmowy nie zmieniły jej zachowania. Właściciel postanowił więc pożegnać się z pracownicą. Wypowiedział jej umowę o pracę z zachowaniem 2-tygodniowego okresu, który był zastrzeżony w kontrakcie.

Sąd Najwyższy uznał, że pomiędzy stronami zawarta została bezterminowa umowa o pracę. Pracodawca nie podał w pisemnym oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy przyczyn uzasadniających jego dokonanie, przez co naruszył przepisy o wypowiadaniu umów o pracę na czas nieokreślony (art. 30 par. 4 k.p.). Wobec tego zobowiązany jest do zapłacenia odszkodowania (art. 45 par. 1 k.p.). Jego wysokość powinna być ustalona zgodnie z art. 471 k.p. Odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od zarobków za okres wypowiedzenia. W ocenie SN pracodawca miał uzasadnione powody do zwolnienia pracownicy. Sąd okręgowy, do którego wróciła sprawa, przy miarkowaniu wysokości odszkodowania powinien uwzględnić okoliczności, które wpłynęły na decyzję pracodawcy.

DGP radzi

Wypowiadanie umowy o pracę

● Każda ze stron kontraktu może rozwiązać za wypowiedzeniem umowę o pracę zawartą na okres próbny, czas nieokreślony.

● Przy zawieraniu umowy terminowej na okres dłuższy niż sześć miesięcy strony mogą uzgodnić wcześniejsze jej rozwiązanie za dwutygodniowym wypowiedzeniem.

● Okres wypowiedzenie kontraktu na czas określony zawartego w celu zastępstwa wynosi 3 dni robocze.

● Okres wypowiedzenia umowy próbnej wynosi 3 dni robocze, jeżeli nie przekracza ona 2 tygodni; tydzień, jeżeli okres próbny nie jest dłuższy niż 2 tygodnie oraz 2 tygodnie, jeżeli wynosi 3 miesiące.

Podstawa prawna

Art. 25, art. 30 par. 4, art. 45 par. 1, art. 471 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).






  • Wyślij
  • Drukuj
Źródło:Dziennik Gazeta Prawna
czytaj więcej w e-DGPczytaj więcej w e-DGP

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut.

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Komentarze: 9

  • 1: ola z IP: 62.87.129.* (2012-06-20 11:15)

    śmieciowe umowy są straszne. Nie można na nich wziąć kredytu, tylko wegetacja z miesiąca na miesiąc. Mi w końcu po roku udało się wywalczyć umowę na czas nieokreślony ale ile przy tym nerwów było to moje Teraz w koncu o mieszkaniu mogę pomyśleć, pytanie tylko do jakiego banku się wybrać, żeby jak najbardziej zwiększyć swoje możliwości?

  • 2: :( z IP: 89.186.24.* (2012-06-20 11:57)

    Czy ja wiem... odkąd mam umowę na czas nieokreślony, to ciężko jest wywalczyć podwyżkę. Tak to zawsze przy kolejnej udawało mi się negocjować, teraz nikt nie ma czasu mnie wysłuchać :/ Poza tym okres wypowiedzenia, to nie taki miodzik. Jak ktoś chce pracownika zwolnic, to proponuje mu porozumienie stron, jak pracownik ma okazje na lepsza pracę, to trzyma się go na wypowiedzeniu a kto będzie na mnie czekał 3 miesiące?!

  • 3: Olu, tylko nie do Getina! z IP: 83.24.110.* (2012-06-20 18:11)

    Najlepiej nie brać kredytu. Pracodawca zawsze ma prawo wypowiedzieć umowę na czas nieokreślony.

  • 4: Seer z IP: 156.17.52.* (2012-06-20 22:27)

    (: naród wybrany na zniewolenie umysłowe i tępą propagandą układany...

  • 5: edek z IP: 83.29.31.* (2012-06-20 22:43)

    Należy zrobić tak:
    1. Zlikwidować prawo pracy
    2. Każda osoba pracująca, z wyjątkiem urzędników, ma być przedsiębiorcą
    3. Zlikwidować wszystkie rodzaje podatków
    4. Wprowadzić jeden podatek od przychodu o zróżnicowanych stawkach.

  • 6: fred z IP: 62.21.25.* (2012-06-21 22:41)

    edek do kredek, punkt 3 i 4 to sprzeczność, pkt 2 to brednie, nakaz bycia pracodawcom czyli co ukryty socjalizm pod otoczką liberalną, pkt 1 nie realne fantasmagorie a może zmazy nocne edka.

  • 7: alutka z IP: 88.135.163.* (2012-07-01 17:57)

    bedemiala3umowe o prace jak dlugo moze zaklad przedluzac takie umowy

  • 8: pracus z IP: 77.89.75.* (2012-10-03 10:59)

    jestem przed emerytura mam trzecia umowe o prace 12 letnia poto abym nie otrzymal odprawy .pracuje prawie 50 lat szkola przyzakladowa wczesniej zawsze posiadalem stale umowy o prace.Panie Pawlak zajmij sie pracodawcami a nie kalkulacjami rolnictwo wymaga szczegolnej troski ziemniaki u rolnika10 groszy u sprzedawcy 40 groszy pracodawcy szukaja politykow i z nimi nas okradaja jezdza po calym swiecie killkanascie razy w roku a pracownik straszony pracuj po co crlop itd musi byc tego koniec

  • 9: Beata z IP: 77.91.51.* (2013-01-03 17:07)

    Z innej beczki
    Mam umiarkowany stopień niepełnosprawności i pracuję.Moja szefowa jednak szykuje nam niespodzianki.Wiem ,że na pewno szefowa wzięła na nas kasę z PFRON-U.Moje pytanie brzmi: Właśnie otrzymałam umowę do końca 2013 roku. Chodzą słuchy,że planuje zmiany pomimo wręczenia nowych umów.Czy może np: zmienić mi moje obowiązki dokładając pracy, która będzie dodatkowym obciążeniem do obecnej pracy nie zmieniając przy tym już wręczonej umowy? lub czy ma prawo wymagać ode mnie dodatkowej pracy.Jeśli tak to jakie są moje prawa? czy mogę odmówić przyjęcia dodatkowej pracy, która z obecną nie ma nic wspólnego.Czy może pani prezes ponownie wręczyć mi nową umowę i nowe warunki pracy zmieniając tę dzisiejszą umowę? Wiem,że to zagmatwane podobnie jak nasza pani prezes ale bywało,że stosowała takie praktyki czy nadal może tak postępować? Nie mam kogo prosić o pomoc więc proszę Was o jakieś wskazówki.Z góry dziękuję

Dowiedz się więcej

Poradniki

Galerie