Po wielu perypetiach w Dzienniku Ustaw została ogłoszona ustawa z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19. Przewiduje ona m.in. prawo do podwyższonych świadczeń chorobowych dla pracowników jednostek pomocy społecznej i ochrony zdrowia. Nie oznacza to jednak, że zostaną im one wypłacone z urzędu. Zgodnie z art. 28 tego aktu podstawa wymiaru świadczeń ubezpieczonych określonych w art. 4ea i art. 4g specustawy o COVID-19 podlega ponownemu przeliczeniu, jeżeli świadczenie wypłacone na podstawie dotychczasowych przepisów jest niższe niż świadczenie ustalone zgodnie z art. 4ea i art. 4g. Co ważne, przeliczenie podstawy następuje na wniosek ubezpieczonego.
100 zamiast 80 proc.
Wspomniany art. 4ea dotyczy zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej świadczących usługi całodobowo, noclegowniach oraz innych placówkach zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub w podeszłym wieku, o których mowa w przepisach o pomocy społecznej. Mają oni prawo w okresie podlegania obowiązkowej kwarantannie lub izolacji lub izolacji w warunkach domowych albo niezdolności do pracy spowodowanej COVID-19 powstałej w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z zatrudnienia w tych podmiotach do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku chorobowego w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru. Przepis ten wszedł w życie dzień po ogłoszeniu ustawy, a więc 29 listopada.
Z kolei art. 4g specustawy o COVID-19 dotyczy zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Podobnie jak w przypadku osób zatrudnionych w podmiotach pomocy społecznej mają oni prawo do zasiłku chorobowego w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku w przypadku podlegania kwarantannie lub izolacji w warunkach domowych albo niezdolności do pracy spowodowanej COVID-19, jeśli wynikają one z pozostawania w styczności z osobami chorymi z powodu COVID-19 w związku z wykonywaniem obowiązków wynikających z zatrudnienia w podmiocie leczniczym. Co trzeba podkreślić, ta grupa nie ma prawa do podwyższonego wynagrodzenia chorobowego. Jak wyjaśnia ZUS na swojej stronie, takie osoby mają od razu prawo do zasiłku chorobowego, nawet jeśli nie wyczerpały limitu 33 lub 14 dni niezdolności do pracy w tym roku kalendarzowym. Przepis ten zostały wprowadzony do specustawy o COVID-19 właśnie omawianą ustawą z 28 października 2020 r. z mocą od 5 września. A to oznacza, że osoby zaliczone do tej grupy, które już pobrały świadczenia do czasu ogłoszenia ustawy, mogą wystąpić o ich wyrównanie do 100 proc. Wówczas zamiast wyrównania wynagrodzenia chorobowego zostanie im wypłacone wyrównanie zasiłku chorobowego.
Co ze strażakami
Prawo do podwyższonego zasiłku chorobowego będą miały na podstawie nowo dodanego do specustawy o COVID-19 art. 31zy3a też osoby, u których stwierdzono zakażenie lub zachorowanie na chorobę, o której mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przy czym stwierdzone zakażenie lub zachorowanie powstało w związku z wykonywaniem zadań członka ochotniczej straży pożarnej w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii z powodu tej choroby. Będzie ono przysługiwało jednak tylko strażakom podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu. Podwyższony zasiłek będzie im także przysługiwał w razie poddania się obowiązkowej kwarantannie, izolacji lub izolacji w warunkach domowych. W tym przypadku jednak chodzi nie tylko o COVID-19, lecz każdą chorobę zakaźną, o której mowa w odpowiednich przepisach. Zasiłek będzie przysługiwał nawet wtedy, gdy strażak nie wyczerpał jeszcze w tym roku kalendarzowym okresu 33 lub 14 dni wypłaty wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy z powodu choroby. Podwyższony zasiłek także w tym przypadku przysługuje od 5 września, co ciekawe jednak, wspomniany art. 28 ustawy z 28 października 2020 r. nie wymienia osób określonych w art. 31zy3a wśród tych, które mogą wystąpić o przeliczenie świadczeń. [czytaj też s. C7]
Pracownicy podmiotów leczniczych mają w związku z COVID-19 prawo do zasiłku chorobowego, nawet jeśli nie wyczerpali prawa do wynagrodzenia chorobowego w danym roku kalendarzowym.
Podstawa prawna
• art. 28 ustawy z 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. poz. 2112)
• art. 4ea, art. 4g i art. 31zy3a ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 2157)