Trybunał zajmie się świadczeniem pielęgnacyjnym dla wnuków

Taki zarzut znalazł się w skardze, która trafiła do Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 73/24). Złożyła ją kobieta sprawująca opiekę nad niepełnosprawną babcią, której burmistrz miasta odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jako uzasadnienie takiej decyzji podał art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.). Ten przepis, który został uchylony 1 stycznia br., przewidywał, że osobom obciążonym obowiązkiem alimentacyjnym względem niepełnosprawnego członka rodziny, które nie są z nim spokrewnione w pierwszym stopniu, a więc np. wnukom zajmującym się babcią lub dziadkiem, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko w określonych okolicznościach. Wśród nich był m.in. brak osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, to, że są małoletnie lub mają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Te przesłanki nie były zaś w sprawie będącej przedmiotem skargi spełnione, ponieważ osoba wymagająca opieki ma córkę, czyli matkę skarżącej, tyle że ze względu na swój stan zdrowia nie jest w stanie się nią zajmować. Dlatego to właśnie wnuczka przejęła opiekę nad babcią.

Po tym, gdy samorządowe kolegium odwoławcze utrzymało w mocy decyzję burmistrza miasta, kobieta złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a gdy ta została oddalona, do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednak ten orzekł, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i powołał się przy tym na uchwałę siedmiu sędziów NSA z 14 listopada 2022 r. (I OPS 2/22). Wynika z niej, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z niepełnosprawnym członkiem rodziny jest legitymowanie się przez te osoby orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.