W sprawie, którą rozpatrywał sąd, prezydent miasta ustalił wspólnocie mieszkaniowej opłatę podwyższoną za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Uznał, że mieszkańcy domu nie dopełnili obowiązku selektywnego zbierania odpadów.
W uzasadnieniu prezydent wskazał, że w dniach odbioru odpadów (7 i 12 listopada 2024 r.) oraz podczas kontroli przeprowadzonej 28 listopada 2024 r. w kontenerach na odpady zmieszane były odpady z frakcji, które powinny być zbierane selektywnie w oddzielnych pojemnikach (m.in. plastik, szkło czy papier).
Po rozpoznaniu odwołania wspólnoty Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 15 lipca 2025 r. utrzymało rozstrzygnięcie prezydenta miasta w mocy. „Dowodami w sprawie są zawiadomienie podmiotu odbierającego odpady oraz zdjęcia wykonane w dniach stwierdzenia nieprawidłowości, a także potwierdzające ten fakt ustalenia kontroli pracowników organu” – dodało SKO.
WSA: trzeba ustalić, czy nie było zanieczyszczeń
Sąd w Gdańsku rozpatrzył skargę wspólnoty i uchylił obydwie decyzje. Wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią:
- przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: u.c.p.g.),
- rozporządzenie w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów,
- uchwała rady miejskiej w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie. Sąd podkreślił, że zgodnie z regulaminem odpady zbierane selektywnie uznaje się za zebrane prawidłowo, jeżeli:
- należą do właściwej frakcji (papier, metale i tworzywa sztuczne, szkło, bioodpady),
- nie są zanieczyszczone, w szczególności substancjami oleistymi,
- nie są zmieszane z innymi frakcjami.
WSA zauważył, że z tego wynika, że „selekcja odpadów nie przebiega według prostego schematu wyznaczonego kryterium surowcowym. Warunkiem prawidłowej segregacji jest wykluczenie umieszczania we wskazanych frakcjach odpadów zbieranych selektywnie odpadów zanieczyszczonych innymi substancjami lub zmieszanych z innymi frakcjami odpadów” – wskazał sąd.
Podkreślił, że „ocena prawidłowości wykonywania zbiórki selektywnej podczas kontroli pojemników zawierających odpady inne niż w pojemnikach na papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, bioodpady wymagają szczególnej staranności w zakresie nie tylko ustalenia surowca, ale również zabrudzenia lub zmieszania”.
Odpowiednia dokumentacja fotograficzna
Zdaniem WSA przedstawiona w sprawie dokumentacja fotograficzna nie została oceniona prawidłowo i nie pozwalała ustalić, czy widoczne odpady nie były zanieczyszczone lub zmieszane.
Zdaniem sądu organ skoncentrował ocenę na miejscu gromadzenia odpadów, a lakonicznie odniósł się do dokumentacji w zakresie stwierdzonych uchybień selekcji. „Nie jest sporne, że w pojemnikach na odpady zmieszane znajdowały się opakowania z tworzyw sztucznych, butelki typu PET, szkło, opakowania wielomateriałowe, papier, tekstylia i bioodpady, nie odniesiono się jednak do ich ewentualnego zanieczyszczenia lub zmieszania” – podkreślił WSA.
Na czym polega selektywna zbiórka odpadów
Z tym stanowiskiem WSA należy się zgodzić. Ustawodawca w u.c.p.g. nie zdefiniował, jak należy rozumieć pojęcie „selektywnego zbierania odpadów”. Taka definicja znajduje się zaś w art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach (dalej: u.o.). Zgodnie z nią przez „selektywne zbieranie” rozumie się zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami. Zbieranie odpadów oznacza zaś gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów. Odpady mają być zbierane w sposób selektywny (art. 23 ust. 1 u.o.).
W myśl art. 4 ust. 2a u.c.p.g. rada gminy może w regulaminie określić warunki uznania, że odpady są zbierane w sposób selektywny. Z tej możliwości skorzystała gmina w analizowanej sprawie, wskazując w regulaminie, że w poszczególnych pojemnikach lub workach, o których mowa w pkt 1 (papier, metale, tworzywa sztuczne i odpady opakowaniowe wielomateriałowe, szkło, bioodpady) odpady komunalne nie są zanieczyszczone, w szczególności substancjami oleistymi lub nie są zmieszane z innymi frakcjami odpadów.
W takiej sytuacji do stwierdzenia nieselektywnego zbierania odpadów nie wystarczy ustalenie, że do pojemników na odpady zmieszane trafiały odpady z frakcji podlegających selektywnemu zbieraniu. Dodatkowo trzeba wykazać, że były to rzeczy niezanieczyszczone, a w szczególności substancjami oleistymi, a także że nie zostały zmieszane przed umieszczeniem w pojemnikach na odpady zmieszane. WSA nie wykluczył, że taka analiza może doprowadzić do konkluzji o nieselektywnym zbieraniu odpadów, ale musi być ona oparta na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który był dotychczas niewystarczający do takiego stwierdzenia. ©℗
Podstawa prawna
- art. 1a, art. 4 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 733)
- art. 3 ust. 1 pkt 24, art. 23 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587; ost.zm. Dz.U. z 2025 r. poz. 1812)
- rozporządzenie z 10 maja 2021 r. w sprawie sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów (Dz.U. poz. 906)