Płatny roczny urlop dla rodziców – to cel proponowanej nowelizacji Kodeksu pracy. W praktyce oznacza to wydłużenie dodatkowego urlopu macierzyńskiego i możliwość skorzystania z nowego półrocznego urlopu rodzicielskiego. Przewidziano także możliwość podzielenia jednego i drugiego urlopu między matkę i ojca. Założono możliwość łączenia pracy na część etatu (nie więcej niż pół) z korzystaniem z tych urlopów. Płatny roczny urlop będzie dostępny dla wszystkich rodziców dzieci urodzonych w 2013 r. 

Nowe przepisy umożliwią elastyczne korzystanie z urlopów przez rodziców dziecka. Matka i ojciec, po uwzględnieniu sytuacji rodzinnej i zawodowej, będą mogli zdecydować, które z nich zaopiekuje się dzieckiem i przez jaki czas.

Od 17 czerwca 2013 r. urlop po urodzeniu dziecka wydłuży się z 6 miesięcy do roku (52 tygodnie). Obecny wymiar urlopu macierzyńskiego to 20 tygodni i do 4 tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Po zmianach dodatkowy urlop macierzyński wydłuży się o 2 tygodnie. W rezultacie będzie to: 20 tygodni urlopu macierzyńskiego i do 6 tygodni dodatkowego urlopu macierzyńskiego (4+2). Najważniejsza ze zmian to wprowadzenie nowego urlopu – 26. tygodniowego urlopu rodzicielskiego – bez względu na liczbę dzieci urodzonych przy jednym porodzie. To urlop do dyspozycji zarówno matki, jak i ojca. I będzie go można wziąć w całości lub częściach (nie więcej niż trzech).

Zmiany dotyczą także wysokości wynagrodzeń wypłacanych rodzicom w przypadku korzystania z urlopów i sposobu wnioskowania o nie. 

Rodzic, który zdecyduje się na półroczny pobyt z dzieckiem otrzyma 100 proc. pensji. Będzie mógł go jednak przedłużyć o kolejne pół roku, i wtedy jego pensja wyniesie 60 proc. Z kolei rodzic, który chciałby od razu skorzystać z rocznego urlopu (pół roku macierzyńskiego i pół roku rodzicielskiego) będzie otrzymywał 80 proc. wynagrodzenia

W związku z możliwością elastycznego korzystania z tych urlopów przewidziano dwie ścieżki wnioskowania o nie. W pierwszym przypadku, gdy rodzic będzie występował u pracodawcy o każdy urlop osobno, to będzie musiał za każdym razem składać odrębny wniosek: o urlop macierzyński, o dodatkowy urlop macierzyński i urlop rodzicielski. Drugi przypadek to sytuacja, kiedy rodzic od razu zdecyduje się na roczny urlop – wtedy będzie musiał złożyć jeden wniosek. 

Założono także, że ze wszystkich urlopów związanych z pełnieniem funkcji rodzicielskich – na zasadach przewidzianych dla pracowników – będą mogli korzystać funkcjonariusze służb mundurowych i żołnierze zawodowi.

Przewiduje się także możliwość łączenia pracy maksymalnie na pół etatu z możliwością korzystania z dodatkowego urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego. Wtedy pracownik otrzyma połowę zasiłku macierzyńskiego. Jednak pracodawca nie będzie musiał się zgodzić na łączenie zatrudnienia i urlopu, bo nie na każdym stanowisku możliwa jest praca w niepełnym wymiarze. Jednak w takiej sytuacji musiałaby poinformować pracownika o przyczynach odmowy.