TK po raz kolejny zajmie się kwestią głodowych stawek dla prawników wyznaczonych z urzędu. Tym razem sprawdzi, czy różnicowanie wynagrodzeń nosi znamiona dyskryminacji
Skarga konstytucyjna, którą niedawno opublikowano na stronie TK, jak w soczewce skupia problemy pełnomocników prowadzących tzw. urzędówki. Chodzi przede wszystkim o wynagrodzenia, które są nie tylko dużo niższe niż w przypadku pełnomocników z wyboru, lecz także zupełnie nieadekwatne do ponoszonych nakładów pracy. Z tego powodu skarżąca - radca prawny - postanowiła wnieść skargę o zbadanie zgodności z konstytucją niektórych przepisów rozporządzeń wydawanych przez ministra sprawiedliwości (patrz: grafika).
Dyskryminujące stawki kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Prawniczka została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu w czerwcu 2020 r. Jak zaznacza w skardze, w toku sprawy działała na takich samych zasadach jak prawnik z wyboru: przeglądała i analizowała dokumenty, składała pisma procesowe, brała udział w rozprawach i posiedzeniach sądu. Wszystkie te czynności przyniosły wymierny efekt, ponieważ sprawa jej klienta zakończyła się sukcesem. Prawniczka złożyła następnie wniosek o przyznanie jej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jednak w takiej kwocie, jaką za tożsamą sprawę otrzymałby pełnomocnik z wyboru. Powołała się przy tym na wyrok TK z kwietnia 2020 r. (sygn. akt SK 66/19). Dotyczył on sytuacji, w której obniżono wynagrodzenie pełnomocnika o połowę, ponieważ działał jako prawnik z urzędu, a nie z wyboru. TK uznał, że ustalone w taki sposób przepisy rozporządzenia są niezgodne z konstytucją.
Powołanie się na orzecznictwo TK nie przyniosło jednak efektu, ponieważ sąd oddalił powództwo o zasądzenie kosztów zgodnie z postulatem prawniczki. Oddalono także jej zażalenie, przez co skończyły się możliwości odwołania. Dlatego prawniczka zdecydowała się na skierowanie do TK skargi konstytucyjnej, w której wniosła o stwierdzenie niekonstytucyjności części przepisów z rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 2016 r. (w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, Dz.U. z 2019 r. poz. 68) - a konkretnie tych, które pozwalają na przyznawanie pełnomocnikom z urzędu niższego wynagrodzenia niż stawka minimalna dla prawnika z wyboru w takiej samej sprawie. W skardze podkreślono, że takie różnicowanie nosi znamiona dyskryminacji, bo czynności podejmowane w obu przypadkach są takie same.
Załóż konto lub zaloguj się
i zyskaj dostęp na 14 dni za darmo.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.