Niektóre z nich wręcz ułatwiają jednak pracodawcom ograniczenie wysokości wynagrodzenia lub korzystanie z pracy podwładnych bez odpowiedniej rekompensaty finansowej. I to zgodnie z prawem. Zwraca na to uwagę Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) i związki zawodowe.

Dodatek w pensji

Na jednym z ostatnich posiedzeń zespołu ds. prawa pracy i układów zbiorowych komisji trójstronnej Forum Związków Zawodowych (FZZ) podkreślało konieczność zmian w przepisach dotyczących płacy minimalnej. Te obecne umożliwiają bowiem niewypłacanie wyższych pensji osobom zatrudnionym w porze nocnej. Zgodnie z art. 6 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679 z późn. zm.) pracownik zatrudniony w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy nie może zarabiać mniej niż wynosi w danym roku najniższa płaca (1500 zł w 2012 r.). Do obliczenia wysokości płacy przyjmuje się jednak przysługujące mu składniki pensji i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy, zaliczone przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych. W tym dodatek za pracę w nocy. Jeśli więc dzięki jego wypłacie pensja zatrudnionego przekroczy najniższe wynagrodzenie (w tym roku 1500 zł), firma nie będzie musiała płacić zatrudnionemu wyrównania, po to, aby osiągnął minimalną płacę.

– A to w praktyce oznacza, że świadczenie to traci charakter dodatku, który ma przecież rekompensować trudniejsze warunki wykonywania obowiązków – tłumaczyła w trakcie posiedzenia zespołu dr Magdalena Rycak z Instytutu Nauk Prawnych PAN, która dla FZZ przygotowała ekspertyzę w sprawie propozycji zmian przepisów o czasie pracy.

W praktyce dzięki wypłacie dodatku pracownik osiągnie bowiem pensję (1500 zł w tym roku), którą i tak pracodawca musiałby mu wypłacić (gdyby nie otrzymał dodatku należałoby mu się wyrównanie do wysokości najniższej płacy). Obecna regulacja powoduje więc dyskryminację pracowników otrzymujących wynagrodzenie minimalne, gdyż faktyczną rekompensatę za pracę w porze nocnej pracownicy uzyskują tylko w sytuacji, gdy ich zarobki ustalone umową o pracę przekraczają kwotę najniższej pensji.

Zdaniem PIP budzi to wątpliwości i zastrzeżenia (pismo z 6 kwietnia 2009 r., Główny Inspektorat Pracy, GPP-471-4560-25/09/PE/RP). Dlatego inspekcja postulowała zmianę art. 6 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (propozycja ta nie zyskała jednak akceptacji resortu pracy). Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów – pomimo wskazanych wątpliwości – można więc nadal do minimalnej płacy wliczać dodatek za pracę w nocy.