– Chcemy, żeby Rada Dialogu Społecznego podjęła temat i wyszła z propozycją zmian do ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Taką, która umożliwi powrót do służby i pracy osób, które zostały niesłusznie zwolnione z KAS albo z naruszeniem prawa nie dostały propozycji przejścia do KAS – mówi DGP Sławomir Siwy, przewodniczący związku.

Już 3 września wysłał on minister pracy Elżbiecie Rafalskiej list, w którym zabiega o zwołanie Rady. Podał w nim dziewięć powodów, dla których RDS miałaby się zająć sprawą byłych celników i tych funkcjonariuszy, którym co prawda zaproponowano pracę w KAS, ale przeniesiono ich do cywila.

Największy spór w historii

Najwięcej pretensji związkowcy mają o arbitralne wygaszanie stosunków służby i pracy w Krajowej Administracji Skarbowej. Inna kwestia: według celników ZUS odmawia wypłat zasiłków chorobowych funkcjonariuszom zwolnionym ze służby. Podają też, że dyskryminowane były kobiety przebywające na urlopach macierzyńskich, bo nie znalazła się dla nich praca w nowej służbie. Dyskryminowani mają być inni pracownicy i funkcjonariusze, którzy są objęci ochroną ustawową: będący w okresie przedemerytalnym, należący do związków zawodowych, będący sygnalistami itp.

Celnicy byli ucywilniani, ale nie mieli prawa odwołać się do sądu

Związkowcy utrzymują, że dochodzi do nieuzgadnianego z nikim i przeprowadzanego z naruszeniem prawa „ucywilnienia”, czyli pozbawienia celników statusu funkcjonariusza. Ci, których to spotkało, mają zaś być pozbawieni możliwości dochodzenia swoich racji przez sądem.

– Tak stanowi ustawa o KAS. Według niej decyzje, na podstawie których pozbawia się ludzi statusu funkcjonariusza, nie podlegają kontroli sądowej. Według nas to sprzeczne z konstytucją. Ich prawa zostały naruszone, ale nie mogą tego zweryfikować przed sądem – tłumaczy szef związku.

Kolejne punkty wymieniane w piśmie to brak zastosowania ustawy o zwolnieniach grupowych, w szczególności brak konsultacji ze związkami zamiaru zwolnienia. Reformę służby celnej i administracji skarbowej wykorzystuje się, by zwalniać starszych funkcjonariuszy i pracowników, choć ci nie mają jeszcze uprawnień emerytalnych, i w ich miejsce zatrudnić młodszych. Ma dotyczyć to również funkcjonariuszy i pracowników o wysokich kwalifikacjach, wyróżniających się, wobec których nie było dotąd uwag, nie byli karani, nie mieli postępowań karnych czy dyscyplinarnych.

– Sprawa dotyczy kilku tysięcy osób. W tej chwili w toku jest ponad tysiąc procesów sądowych, to największy spór prawny w historii polskiej administracji – mówi Sławomir Siwy.

Niektórzy już składają skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Są też naciski, by związki wnioskowały o wysłuchanie publiczne w Parlamencie Europejskim. – Lada moment sprawa stanie się międzynarodowa. Nam zależy, żeby zanim do tego dojdzie, załatwić ją w kraju – mówi Siwy.

Związkowcy chcą takich zmian w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, które złagodzą negatywne skutki błędów przy wdrażaniu KAS.

„Duże zmiany do ustawy o KAS są w konsultacjach społecznych i jest to dobry czas, aby wprowadzić zmiany, które powstrzymają nieuniknione skierowanie spraw do Sądów UE i do instytucji UE i dalsze straty Skarbu Państwa. Przesyłamy do Ministerstwa takie propozycje, jak również zwracają się z tym do MF liczni Parlamentarzyści, jednak bez odpowiedzi ze strony resortu” – napisano w liście do minister Rafalskiej.

– Ale ze strony MF nie ma woli dialogu. W sprawie naszej prośby o zwołanie rady Dialogu Społecznego milczy też Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – mówi Siwy.

Mogło dojść do sytuacji

Resort pracy uważa, że zwoływanie RDS to nie jego kompetencja. Zgodnie z ustawą o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego pracami Rady kieruje jej prezydium. I to ono koordynuje pracę jej i zespołów problemowych – w tym ustala harmonogram i porządek posiedzenia.

– Wniosek ZZ Celnicy PL zostanie przedstawiony na posiedzeniu prezydium, które podejmie decyzję – podało biuro prasowe MRPiPS w odpowiedzi na nasze pytania. Już teraz w zespole RDS do spraw usług publicznych działa podzespół problemowy ds. KAS. Jego celem, jak dalej pisze biuro, jest „zabezpieczenie praw i interesów pracowników i funkcjonariuszy KAS, a jego prace mają przyczynić się do rozwoju KAS i służyć wypracowaniu jak najlepszych rozwiązań legislacyjnych mających na celu usprawnienie działania KAS”.

Według MF, podzespół ds. KAS w Radzie już wielokrotnie zajmował się sposobem wdrażania reform służby celnej. Nieprawdą natomiast ma być brak chęci dialogu: wiceminister finansów i zastępca szefa KAS Paweł Cybulski zapewnia, że stanowisko resortu wobec uwag związku było już wielokrotnie prezentowane i w korespondencji ze związkami zawodowymi, i w odpowiedziach na interpelacje poselskie.

– Jeżeli zagadnienia te będą tematem odrębnego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego, to przedstawiciele ministerstwa będą w nim uczestniczyć i kontynuować dialog – dodaje wiceminister Cybulski. Przypomina, że przeprowadzając reformę odbyli kilkadziesiąt spotkań z pracownikami i przedstawicielami związków zawodowych administracji podatkowej, kontroli skarbowej i Służby Celnej, a także spotkań w terenie z pracownikami i funkcjonariuszami tych służb.

Wiceminister nie wyklucza, że w trakcie reformowania KAS mogło dojść do „sytuacji budzących wątpliwości”, bo to było przedsięwzięcie o dużej skali – dotyczyło 60 tys. osób. Ale w przypadku wystąpienia nieprawidłowości w procesie składania propozycji pracy czy służby istniała możliwość zbadania sprawy przez zespół powołany w sprawie zabezpieczenia praw i interesów pracowników oraz funkcjonariuszy w związku z wdrażaniem KAS.

– Jego zadaniem było w szczególności rozpatrywanie wniosków funkcjonariuszy i pracowników dotyczących nieprawidłowości w zakresie otrzymywanych propozycji – podkreśla wiceminister Cybulski.