1. Ulga na dzieci

Ulga przysługuje na każde małoletnie dziecko wobec którego podatnik wykonywał władzę rodzicielską, które zamieszkiwało z podatnikiem a podatnik w stosunku do dziecka pełnił funkcję opiekuna prawnego lub nad którym podatnik sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Ulga na dziecko przysługuje również podatnikom, posiadającym na utrzymaniu pełnoletnie dziecko  w związku z wykonywaniem ciążącego na podatniku obowiązku alimentacyjnego. Ulga na pełnoletnie dziecko przysługuje również w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej, które otrzymywało zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, a także na takie, które nie ukończyło 25. roku życia, kontynuuje naukę.

Ulga na dzieci nie przysługuje jeśli pozostają one w  związku małżeńskim, ich miejscem pobytu na podstawie orzeczenia sądu jest instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych i do których mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, z wyłączeniem prywatnego najmu, ustawy o podatku tonażowym bądź też przepisy dotyczące opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej według 19% stawki podatku, o której mowa w art. 30c ustawy PIT.

W przypadku tej ulgi obowiązują miesięczne limity odliczenia. Wysokość limitów jest zróżnicowana w zależności od liczby dzieci.

Za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonuje władzę, pełni funkcję, sprawuje opiekę lub utrzymuje dziecko limit wynosi:

  • na 1 dziecko - 92,67 zł (rocznie 1 112,04 zł)

Uwaga! W przypadku jednego dziecka warunkiem zastosowania odliczenia jest spełnienie kryterium dochodowości, o którym mowa poniżej.

  • na drugie dziecko  -  92,67 zł (rocznie 1 112,04 zł)
  • na trzecie dziecko  -  166,67 zł (rocznie 2 000,04 zł)
  • na czwarte i każde kolejne dziecko - 225 zł (rocznie 2 700 zł)

W przypadku, gdy w tym samym miesiącu w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja sprawowana opieka, lub dziecko pozostaje na utrzymaniu podatnika, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 miesięcznego limitu za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Odliczenie dotyczy łącznie:

  • obojga rodziców,
  • opiekunów prawnych dziecka albo
  • rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim.

Kwotę tę ww. osoby mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Podatnik posiadający jedno dziecko:

a) pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy (z zastrzeżeniem lit.b)

- może skorzystać z odliczenia, jeżeli roczne jego dochody łącznie z dochodami małżonka nie przekroczyły kwoty 112 000 zł,

b) będący panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, samotnie wychowujący dziecko

- może skorzystać z odliczenia, jeżeli jego roczne dochody nie przekroczyły kwoty 112 000 zł,

c) niepozostający w związku małżeńskim (przez cały rok podatkowy lub jego cześć) oraz niebędący osobą samotnie wychowującą dziecko

- może skorzystać z odliczenia, jeżeli jego roczne dochody nie przekroczyły kwoty 56 000 zł.

Przy ustalaniu kryterium dochodowości uwzględnia się dochody, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c ustawy PIT, pomniejszone o podlegające odliczeniu składki na ubezpieczenia społeczne (krajowe i zagraniczne), o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy PIT.

Jeżeli podatnikowi zabraknie podatku do odliczenia pełnej kwoty przysługującej ulgi ma prawo do otrzymania kwoty niewykorzystanej ulgi na dzieci, do wysokości przysługującej mu kwoty odliczenia.

Kwota niewykorzystanej ulgi, jaką może otrzymać podatnik nie może przekroczyć łącznej kwoty zapłaconych przez podatnika składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, które podlegają odliczeniu (wykazanych przez płatnika lub samodzielnie wpłaconych do ZUS lub do zagranicznych systemów ubezpieczeń).

2. Składki na ubezpieczenia zdrowotne – zagraniczne

Odliczeniu podlegają składki zapłacone w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinie, Norwegii lub w Konfederacji Szwajcarskiej.

Odlicza się kwotę faktycznie zapłaconej składki, nie więcej jednak niż 7,75% podstawy jej wymiaru.

Realizacja odliczenia następuje:

a) w trakcie roku podatkowego przy obliczaniu zaliczek na podatek:

- przez płatników,

- przez podatników osiągających dochody bez pośrednictwa płatnika: ze stosunku pracy z zagranicy; z emerytur i rent z zagranicy; z działalności wykonywanej osobiście,

b) w trakcie roku podatkowego przy obliczaniu zaliczek na podatek albo miesięcznego (kwartalnego) ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, przez podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej lub z najmu, dzierżawy,

c) w trakcie roku podatkowego przy opłacaniu karty podatkowej przez podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej,

d) w trakcie roku podatkowego przy opłacaniu zryczałtowanego podatku od przychodów osób duchownych,

e) po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu podatkowym PIT‑36, PIT‑36L, PIT‑37, PIT-28 albo w rocznym obliczeniu podatku PIT-40 sporządzanym przez płatnika.

Dokumentem potwierdzającym dokonanie wydatku jest każdy dokument stwierdzający zapłatę składki.

Po upływie roku podatkowego, w terminie do dnia 31 stycznia, podatnik opłacający kartę podatkową jest obowiązany złożyć w urzędzie skarbowym roczną deklarację PIT-16A o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach.

Po upływie roku podatkowego, w terminie do dnia 31 stycznia, osoba duchowna opłacająca zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów osób duchownych jest obowiązana złożyć w urzędzie skarbowym roczną deklarację PIT-19A o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconej i odliczonej od ryczałtu w poszczególnych kwartałach.   

3. Składki na ubezpieczenia zdrowotne – krajowe

Odliczeniu podlegają składki na ubezpieczenie zdrowotne, o których mowa w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:

1) opłacone w toku podatkowym bezpośrednio przez podatnika,

2) pobrane w roku podatkowym przez płatnika.

Odlicza się kwotę faktycznie zapłaconej składki, nie więcej jednak niż 7,75% podstawy jej wymiaru.

Realizacja odliczenia następuje:

a) w trakcie roku podatkowego przy obliczaniu zaliczek na podatek:

- przez płatników,

- przez podatników osiągających dochody bez pośrednictwa płatnika: ze stosunku pracy z zagranicy; z emerytur i rent z zagranicy; z działalności wykonywanej osobiście,

b) w trakcie roku podatkowego przy obliczaniu zaliczek na podatek albo miesięcznego (kwartalnego) ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, przez podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej lub z najmu, dzierżawy,

c) w trakcie roku podatkowego przy opłacaniu karty podatkowej przez podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej,

d) w trakcie roku podatkowego przy opłacaniu zryczałtowanego podatku od przychodów osób duchownych,

e) po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu podatkowym PIT‑36, PIT‑36L, PIT‑37, PIT-28 albo w rocznym obliczeniu podatku PIT-40 sporządzanym przez płatnika.

Dokumentem potwierdzającym dokonanie wydatku jest każdy dokument stwierdzający zapłatę składki.

Po upływie roku podatkowego, w terminie do dnia 31 stycznia, podatnik opłacający kartę podatkową jest obowiązany złożyć w urzędzie skarbowym roczną deklarację PIT-16A o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach.

Po upływie roku podatkowego, w terminie do dnia 31 stycznia, osoba duchowna opłacająca zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów osób duchownych jest obowiązana złożyć w urzędzie skarbowym roczną deklarację PIT-19A o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne zapłaconej i odliczonej od ryczałtu w poszczególnych kwartałach. 

4. Ulga na powrót

Odliczenie przysługuje podatnikom podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i uzyskującym poza terytorium Polski dochody:
1) ze źródeł, o których mowa w art. 12 ust. 1, art. 13, art. 14 ustawy PIT, lub
2) z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, z wykonywanej poza terytorium Polski działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej i publicystycznej, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu korzystania z tych praw lub rozporządzania nimi – rozliczającym się na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 albo 9a ustawy PIT, tj. z zastosowaniem metody odliczenia proporcjonalnego.

Podatnicy mają prawo odliczyć od podatku, pomniejszonego o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b ustawy PIT, kwotę odpowiadającą różnicy pomiędzy podatkiem obliczonym przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego, a kwotą podatku obliczonego od ww. dochodów według zasad określonych w art. 27 ust. 8 ustawy PIT (tzw. metoda wyłączenia z progresją).

Przepisy ustawy PIT nie określają szczególnego sposobu dokumentowania dla potrzeb tej ulgi.

Realizacja odliczenia następuje po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu podatkowym:
• PIT-36 albo PIT-37 - od podatku obliczonego według skali podatkowej,
• PIT-36L - od podatku obliczonego według jednolitej 19% stawki (zgodnie z art. 30c ustawy PIT),
• PIT-28 - od ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Odliczenia nie stosuje się, gdy dochody (przychody) z ww. źródeł uzyskane zostały w krajach i na terytoriach wymienionych w rozporządzeniu określającym wykaz krajów i terytoriów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową, wydanym na podstawie art. 25a ust. 6 ustawy PIT.

Źródło: Ministerstwo Finansów