Ministerstwo Zdrowia zmienia politykę zdrowotną

Czemu mają służyć zmiany?

przynosi rozwiązania, które poprawią funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia i uczynią go skuteczniejszym, bardziej przyjaznym pacjentowi i racjonalniej finansowanym.Chodzi o wprowadzenie systemu planowania strategicznego w ochronie zdrowia – umożliwienie funkcjonowania systemu, w którym działania są planowane z należytym wyprzedzeniem, przewidywany jest czas ich realizacji oraz środki finansowe. Podstawy takich działań muszą być oparte na rzeczywistych – zobiektywizowanych potrzebach zdrowotnych społeczeństwa, wynikających z map potrzeb zdrowotnych. Dla ich efektywnego funkcjonowania konieczne jest określanie priorytetów. Ze względu na ograniczone zasoby, nie tylko finansowe, ale i czasowe oraz kadrowe, nie jest możliwe realizowanie wszystkich zadań jednocześnie. W pierwszej kolejności konieczne jest wprowadza-nie tych zadań, które przyniosą największą korzyść zdrowotną dla ogółu społeczeństwa – w szczególności skupiających się na obszarach, dla których uzyskiwane obecnie wyniki zdrowotne są najbardziej oddalone od możliwych do uzyskania i osiąganych w innych państwach, w tym Unii Europejskiej.

Sześć lat temu opracowane zostały pierwsze . Obecne, nowe dokumenty zawierają już nie tylko analizy demograficzne i epidemiologiczne, analizy stanu i wykorzystania zasobów systemu opieki zdrowotnej, w tym personelu medycznego, prognozy i wyzwania systemu opieki zdrowotnej, ale także rekomendowane kierunki działań w kraju i na terenie województw. Wszystkie te informacje są prezentowane
na dedykowanej stronie internetowej w formie zaawansowanego narzędzia analitycznego. Ułatwiają one proces planowania i wdrażania zmian. To prognozy potrzeb dla całego kraju i poszczególnych województw, aż do poziomu pojedynczych oddziałów. Zawierają informacje dotyczące na przykład opieki długoterminowej, czyli ile w danym województwie jest łóżek geriatrycznych, ilu lekarzy i ile pielęgniarek opiekuje się pacjentami itp.

Transformacja na poziomie ogólnopolskim i regionalnym

Dane, analizy, rekomendacje zawarte w mapach potrzeb zdrowotnych są podstawą do tworzenia . To właśnie zawarte w tym dokumencie rekomendacje określą niezbędne działania, jakie trzeba podjąć, by zapewnić opiekę wszystkim pacjentom, którzy jej wymagają, uwzględniając też osoby wykluczone z systemu. Zastąpią one obecne priorytety regionalnej polityki zdrowotnej, w których brakuje m.in. konkretnych rozwiązań, podmiotów odpowiedzialnych, wskaźników oraz
oczekiwanych rezultatów, które zapewnią trwałość usług i poprawią ich skuteczność. Plany transformacji mają też dokładnie określić rzeczywiste koszty tych działań. Będą uaktualniane co pięć lat, by można było uwzględnić zmieniające się cały czas potrzeby w opiece zdrowotnej.

W planach transformacji określa się działania w głównych obszarach systemu ochrony zdrowia, takich jak: czynniki ryzyka i profilaktyka, podstawowa opieka zdrowotna, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, lecznictwo szpitalne. Następnie rekomendowane są określone działania w tych obszarach. Określa się oczekiwane rezultaty, podmioty odpowiedzialne za ich wdrażanie, czas realizacji i skutki finansowe, jakie niosą, oraz wskaźniki określające poziom realizacji celu. Plany będą poddawane ocenie śródokresowej, a na zakończenie przygotowane zostanie sprawozdanie z realizacji zadań i wskaźników.

Misją wprowadzanej transformacji jest zapewnienie równego i adekwatnego do potrzeb zdrowotnych dostępu do wysokiej jakości świadczeń zdrowotnych przez przyjazny, nowoczesny i efektywny system ochrony zdrowia. Zmiany mają wpłynąć pozytywnie na długość życia i poprawić stan zdrowia Polaków.

Kto będzie odpowiadał za plany transformacji?

Za odpowiada Minister Zdrowia. Wprowadzane zmiany będą opiniowane przez Radę Dialogu Społecznego, Prezesa NFZ, Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, Dyrektora NIZP-PZH-PIB, konsultantów krajowych w ochronie zdrowia, Dyrektora Narodowego Instytutu Kardiologii oraz Dyrektora Narodowego Instytutu Onkologii. Krajowy plan transformacji zostanie opublikowany w formie obwieszczenia w dzienniku urzędowym Ministra Zdrowia.

Analogicznie, za odpowiadają wojewodowie
po konsultacjach z nowymi wojewódzkimi radami
do spraw potrzeb zdrowotnych. Ich liczebność została ograniczona. Konsultanci wojewódzcy w danej dziedzinie medycyny nie będą już członkami rady, ale będą mieć wpływ na treść planów transformacji. Przy ich tworzeniu wojewódzka rada będzie mogła zasięgać opinii konsultantów lub innych ekspertów w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu. Członków wojewódzkiej rady będzie powoływał wojewoda na wniosek właściwych organów lub podmiotów. W skład wojewódzkiej rady będą wchodzić przedstawiciele wojewody, Prezesa NFZ, przedstawiciel Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, przedstawiciel marszałka województwa, konwentu powiatów danego województwa, państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, Ministra Zdrowia, Rzecznika Praw Pacjenta oraz dyrektora Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny – Państwowego Instytutu Badawczego. Przewodniczącym wojewódzkiej rady będzie wojewoda albo osoba przez niego wyznaczona. Członkiem wojewódzkiej rady może być osoba, która posiada wiedzę i doświadczenie w zakresie organizacji ochrony zdrowia i udzielania świadczeń opieki zdrowotnej.

Projekt wojewódzkiego planu transformacji woje-woda przekazuje do zaopiniowania marszałkowi województwa, konwentowi powiatów danego województwa, wojewódzkim konsultantom w ochronie zdrowia, Prezesowi Funduszu oraz wojewódzkiej radzie dialogu społecznego. Po opracowaniu plany wojewódzkie zostaną przedstawione do konsultacji Ministerstwu Zdrowia. Po ich zatwierdzeniu zostaną ogłoszone w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Zaczną one obowiązywać od 1 stycznia 2022 r.

Jak zmieni się finansowanie opieki zdrowotnej?

Nowe przepisy zmieniają też procedurę sporządzania i ustalania opieki zdrowotnej na obszarze województw. Projekt takiego planu będzie sporządzał Prezes NFZ, uwzględniając dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej na obszarze województwa, wysokość planowanych kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oraz krajowy i wojewódzkie plany transformacji. Następnie projekt będzie opiniowany przez Oddział Wojewódzki i ostatecznie zatwierdzany przez Prezesa NFZ.

Podstawę planowania finansowania świadczeń zdrowotnych muszą stanowić rzetelne dane zawarte w aktualizowanych Mapach Potrzeb Zdrowotnych. Mapy będą ustalane na okres 7 lat (pierwsza edycja mapy na 6 lat), przy czym wyniki analiz demograficznych i epidemiologicznych, analiz stanu i wykorzystania zasobów, w tym personelu medycznego, będą aktualizowane co roku.

Minister Zdrowia będzie ogłaszał mapę w drodze obwieszczenia, do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego pierwszy rok obowiązywania planów transformacji. Pierwsza mapa potrzeb zdrowotnych, zgodnie z przepisami przejściowymi, będzie obowiązywała od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.

Mapy potrzeb zdrowotnych – Baza Analiz Systemowych i Wdrożeniowych to projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój. Projekt realizuje Departament Analiz i Strategii Ministerstwa Zdrowia.