Zgodnie z art. 30a ust. 9 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (dalej: u.s.p.) po zakończeniu debaty nad raportem o stanie tej JST rada powiatu przeprowadza głosowanie nad udzieleniem wotum zaufania zarządowi tej jednostki. Nieudzielenie wotum jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu. Pytanie jednak, czy jeśli uchwała o nieudzieleniu wotum zostanie przegłosowana, to członkowie zarządu powiatu mogą się od niej odwołać do sądu. Teoretycznie przepis, który to umożliwia, jest. Mowa o art. 87 ust. 1 u.s.p., który stanowi: „Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego”. Są jednak wątpliwości, czy starosta - bądź członek zarządu powiatu - rzeczywiście ma interes prawny w zaskarżeniu takiej uchwały. - Dotychczas w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych dominowało stanowisko, zgodnie z którym osoby pełniące funkcje w organach wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego dysponowały legitymacją do zaskarżenia uchwał w sprawie nieudzielenia wotum zaufania - mówi dr Adrian Misiejko, konsultant w Kancelarii Prawnej Dr Ziemski & Partners w Poznaniu. Jednak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2022 r. (sygn. akt III OSK 7560/21) odchodzi od tej linii. Sąd uznał, że nieudzielenie przez radę wotum zaufania zarządowi powiatu, w którego skład wchodzi także starosta, jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu. Stwierdzenie to nie jest jednak wystarczające do przesądzenia o legitymacji skargowej w tej sprawie. By tak było, konieczne jest bowiem nie tylko istnienie interesu strony skarżącej, co jego naruszenie. A do tego, zdaniem NSA, w tej sytuacji nie dochodzi. Dlaczego? Bo uchwała odmawiająca udzielenia wotum zaufania radzie powiatu nie odbiera ani nie ogranicza jakiegokolwiek prawa staroście czy członkowi zarządu, nie nakłada też na na nich żadnego nowego obowiązku ani nie zmienia też obowiązków dotychczasowych. Według NSA skutkiem podjęcia tej uchwały nie jest odwołanie ze składu zarządu powiatu, a jedynie złożenie wniosku o odwołanie tego organu kolegialnego.
Jak oceniają to postanowienie eksperci? Są podzieleni w ocenach, ale przyznają, że wobec tego, iż orzecznictwo odnoszące się do uchwał o wotum zaufania jest niejednolite i skąpe (o czym niżej), to orzeczenie NSA może być podstawą kształtowania się linii orzeczniczej o braku podstaw do zaskarżenia takiej uchwały, co dla starosty i członków zarządu powiatu jest niekorzystne. Zapytane przez nas o tę sprawę Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie widzi jednak powodu, by zmieniać w tym zakresie przepisy. [stanowisko]