statystyki

Rozszerzona odpowiedzialność producenta. Przedsiębiorcy chcą mieć wszystkie karty w ręku. Samorządy boją się, że pokona je Unia

autor: Zofia Jóźwiak04.03.2020, 08:51; Aktualizacja: 04.03.2020, 08:52
Co w realnym pozbywaniu się czy ograniczaniu ilości odpadów zmieni wprowadzenie ROP?

Co w realnym pozbywaniu się czy ograniczaniu ilości odpadów zmieni wprowadzenie ROP?źródło: ShutterStock

Co w realnym pozbywaniu się czy ograniczaniu ilości odpadów zmieni wprowadzenie ROP?

Już od dłuższego czasu samorządy domagają się, by w system gospodarki odpadami inwestowali także producenci paczkowanych towarów, zwłaszcza że opakowania stanowią niemal połowę śmieci komunalnych. Inaczej nie ma szans na obniżkę drastycznie rosnących cen za odbieranie odpadów od mieszkańców. Producenci nie mówią nie, ale stawiają warunek: jeśli mieliby przejąć odpowiedzialność za butelki, pojemniki, torebki czy pudełka, w które pakują swoje towary, to chcieliby też wziąć pełną odpowiedzialność za zbiórkę i zagospodarowanie tych odpadów. Stworzyć system recyklingu i sfinansować go z opłat produktowych. Funkcjonowałyby w nim też kaucje za opakowania zwrotne. Jednak samorządowcy uważają, że wówczas będą mieli problem z uzyskaniem odpowiedniego poziomu recyklingu. Tym bardziej niepokoi ich to, że koncepcja rozszerzonej odpowiedzialności producenta prezentowana przez Ministerstwo Klimatu zmian w tym zakresie nie przewiduje. Gminy widzą dwie możliwości wyjścia z sytuacji – albo zmianę sposobu liczenia poziomu recyklingu, albo nadal samodzielne organizowanie selektywnej zbiórki.

Astronomiczne stawki za śmieci obowiązujące w wielu gminach spowodowały, że rząd na poważnie zajął się rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (ROP). Jest szansa, że to przedsiębiorcy, którzy sprzedają na rynku towary w opakowaniach, wezmą odpowiedzialność za powstałe po nich śmieci. Powinno to spowodować spadek cen dla mieszkańców, bo odpady opakowaniowe stanowią największą grupę śmieci komunalnych. Więcej – dzięki temu z rynku znikną te opakowania, które powtórnie trudno zagospodarować. Zarówno samorządy, jak i przedsiębiorcy wiedzą, że bez ROP dłużej się nie da. Ale choć co do pryncypiów są zgodni, to diabeł tkwi w szczegółach, a konkretniej w poziomach odzysku odpadów narzuconych przez UE.

Magdalena Dziczek członek zarządu Związku Pracodawców EKO-PAK

Magdalena Dziczek: ROP, czyli rozszerzona odpowiedzialność producenta, to mechanizm, którego celem jest właściwe rozłożenie odpowiedzialności w całym cyklu życia produktu, także opakowania. Zgodnie z założeniami za odpad opakowaniowy wygenerowany po zużyciu zawartego w nim produktu odpowiedzialny powinien być jego producent, a nie np. gmina. Postulujemy więc, by pełną odpowiedzialność za zbiórkę i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych przejęci producenci, a dokładniej reprezentujące ich organizacje. Kontrolując operacyjną stronę zadania, będziemy w stanie szybko reagować w całym łańcuchu tworzenia wartości, by jak najlepiej dostosowywać rodzaje opakowań do możliwości recyklingowych. A tam, gdzie nie będziemy mogli pozwolić sobie na zmianę materiału, m.in. ze względu na aseptyczność czy poziomy migracji, postaramy się rozwijać innowacje w technologii recyklingowej – by tracić jak najmniej surowców. Ostatecznie powinniśmy mieć coraz mniej odpadów, a więcej surowców. Dziś procesem tym zajmują się gminy, na barkach których są wszystkie frakcje odpadów komunalnych. Nie powinno tak być.

Piotr Grzelak zastępca prezydenta Gdańska ds. zrównoważonego rozwoju i mieszkalnictwa

Piotr Grzelak: Dobrze przygotowana koncepcja ROP powinna doprowadzić do ograniczenia ilości odpadów opakowaniowych produkowanych z tworzyw nienadających się dziś do recyklingu i do ich ponownego wykorzystania. Narzędziem do tego miałyby być zarówno zachęty dla producentów, jak i sankcje oraz ich egzekwowanie. Kolejnym elementem jest standaryzacja opakowań zwrotnych określona normami pod rygorem kar za wprowadzanie do obrotu opakowań nienormatywnych.

Wprowadzenie ROP musi nieść ze sobą opłatę produktową, uiszczaną przez producentów. To ona docelowo pokrywałaby koszty związane z funkcjonowaniem i rozwojem organizacji odzysku i recyklingu oraz selektywną zbiórką odpadów opakowaniowych.

Czy biorąc pod uwagę możliwości recyklingu, nie będzie to fikcją?

M.D.: R ynek recyklingu jest bardzo trudny i uzależniony od globalnych trendów. Mówiąc o możliwościach recyklingu, należy dokonać rozróżnienia na opłacalność recyklingu i dostęp do technologii. W wielu przypadkach najpoważniejszą barierą jest niestety opłacalność, a właściwie jej brak. ROP ma niwelować ten problem i stymulować rozwój rynku recyklingu. Na tym polega mechanizm kosztu netto, który sprowadza się do prostych zależności ekonomicznych – producent musi osiągnąć określone poziomy recyklingu, co w praktyce oznacza przekazanie do tego procesu określonej masy odpadów opakowaniowych. Jeśli wprowadzał opakowanie z materiału, którego recykling jest kosztowny lub trudny technologicznie, będzie musiał do takiego procesu dopłacić. Jeśli wprowadził jednak opakowanie z materiału, który jest poszukiwany przez recyklerów, pomniejszy swoje koszty operacyjne o przychody ze sprzedaży takiego surowca. W drugim przypadku, gdy dostęp do technologii jest niewystarczający, konieczne będą dodatkowe inwestycje w jej rozwój oraz w innowacyjne rozwiązania. Możliwe jest także, że część dziś znanych opakowań po prostu zniknie z rynku, ponieważ obciążenia wynikające z braku możliwości realizacji obowiązków recyklingowych będą tak wysokie, że zmuszą firmy do poszukania alternatywnych rozwiązań.


Pozostało 73% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
7,90 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!



30 lecie samorządności - Związek Miast Polskich



Redakcja poleca

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

Szukaj

Polecane