Właściciel chce eksmitować osoby, które nie wnoszą z tytułu użytkowania lokalu żadnych opłat. Czy takie działania można podjąć o każdej porze w roku i bez dodatkowych ograniczeń?
Nie. Co do zasady wyroków sądowych nakazujących opróżnienie lokalu nie wykonuje się od 1 listopada do 31 marca włącznie, jeżeli osobie eksmitowanej nie wskazano lokalu, do którego ma nastąpić przekwaterowanie. Regulacja ta ma chronić przed eksmisją na bruk w okresie zimowym.
W sprawie o opróżnienie lokalu sąd z urzędu zawiadamia gminę w celu umożliwienia jej wstąpienia do sprawy po stronie powoda. W wyroku nakazującym opróżnienie sąd orzeka bowiem o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego albo o braku takiego uprawnienia, a obowiązek zapewnienia lokalu ciąży właśnie na gminie.
Reklama
W postępowaniu tym ma ona szczególny status. Jej sytuacja procesowa jest zabezpieczona, np. przez brak konieczności wykazywania interesu prawnego przy przystępowaniu do sprawy, wyłączenie przepisów o opozycji, a czynności gminy mogą pozostawać w sprzeczności z czynnościami i oświadczeniami strony, do której się przyłączyła.
Co istotne, obecnie sąd może orzec o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu wobec osoby, która dokonała zajęcia lokalu nawet bez tytułu prawnego, jeżeli przyznanie tego uprawnienia byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie usprawiedliwione. Norma ta zmieniła w ostatnim czasie umiejscowienie i kształt. Zgodnie z uzasadnieniem projektodawcy dyspozycja art. 17 ust. 1a dodanego ustawą z 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 756), która weszła w życie 21 kwietnia 2019 r., ma wyeliminować występujące uprzednio wątpliwości dotyczące możliwości przyznawania takim osobom lokali socjalnych co do zasady. Aktualny bowiem był pogląd wyrażony w uchwale siedmiu sędziów z 20 maja 2005 r. (sygn. akt III CZP 6/05), w której Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo, wyjaśnił że „w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu mieszkalnego przez osobę, która samowolnie go zajmuje, sąd nie orzeka co do lokalu socjalnego”. Możliwość przyznania lokalu socjalnego osobie, która dokonała zajęcia lokalu bez tytułu prawnego, została ograniczona jedynie do przypadków szczególnie uzasadnionych ze względu na zasady współżycia społecznego.