Tak orzekł Sąd Najwyższy. Przełomowy wyrok wskazuje pracodawcom, w jaki sposób mogą bronić się przed koniecznością wypłaty odszkodowania lub zadośćuczynienia z tytułu mobbingu.

– Jeśli podejmą działania, które przeciwdziałają mobbingowi, zwolnią się z odpowiedzialności za takie bezprawne działania, do których może dojść w ich firmie – mówi Bartłomiej Raczkowski z Kancelarii Raczkowski i Wspólnicy.

Podkreśla, że do zwolnienia z odpowiedzialności nie wystarczy samo wprowadzenie polityki antymobbingowej. Potrzebne są też np. szkolenia dotyczące zapobieganiu nękaniu oraz zamieszczenie odpowiednich regulacji w regulaminach pracy.

Co orzekł sąd

We wspomnianym wyroku z 3 sierpnia 2011 r. (sygn. I PK 35/11) Sąd Najwyższy podkreślił, że przeciwdziałanie nękaniu w pracy jest obowiązkiem starannego działania.

Jeśli więc pracodawca wykaże, że podjął on realne działania mające na celu przeciwdziałanie nękaniu i – oceniając je z obiektywnego punktu widzenia – da się potwierdzić ich skuteczność, pracodawca może uwolnić się od odpowiedzialności za przypadki nękania w jego firmie. Bo jeśli mimo wdrożenia polityki antymobbingowej w zakładzie doszło do takich sytuacji, to albo sam mobbowany nie korzystał z możliwości przeciwdziałania zjawisku (uruchamiając stworzone procedury), albo mobberzy naruszali swoje obowiązki pracownicze, świadomie działając wbrew przyjętym regułom.

Za takie działania pracodawca nie może ponosić odpowiedzialności na podstawie art. 943 par. 1 k.p., który zobowiązuje go do przeciwdziałania mobbingowi.

– Jeśli pracownik będzie wskazywał, że stworzone procedury nie działają lub funkcjonują wadliwie, to pracodawca będzie musiał wykazać, że przeciwdziałał nękaniu z należytą starannością – mówi Agnieszka Waszczyk z Kancelarii Wliczak i Wspólnicy.

Mobbing,

Mobbing,

źródło: ShutterStock

Dobra polityka

Po wyroku SN z punktu widzenia pracodawców decydujące znaczenie w sprawach o nękanie będzie miało ustalenie, czy firma przeciwdziałała mobbingowi, a jeśli tak, to czy robiła to skutecznie. Sąd udzielił tylko ogólnych wskazówek w tej sprawie. Firma powinna przeciwdziałać mobbingowi w szczególności poprzez szkolenie pracowników – informując o niebezpieczeństwie i konsekwencjach nękania – czy stosując procedury, które umożliwią wykrycie i zakończenie tego zjawiska. Dobór właściwych środków jest – zdaniem SN – uzależniony od konkretnej firmy, w tym np. od rodzaju środowiska pracy, charakteru i ilości kontaktów między pracownikami, grożących wystąpieniem mobbingu, i rodzaju wykonywanej pracy.