W czwartek w Sejmie odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu nowelizacji ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Ma ona ułatwić wymianę informacji o wyrokach karnych wydanych wobec obywateli państw trzecich, czyli osób spoza UE, a także bezpaństwowców.

Szybsza wymiana danych o wyrokach cudzoziemców

Ministerstwo Sprawiedliwości, które przygotowało zmianę przepisów zgodnie z unijną dyrektywą z 2019 r., podkreśla, że zaproponowane rozwiązania pozwolą na szybsze ustalenie, które państwa członkowskie posiadają dane o tych osobach w rejestrach karnych.

– Ta ustawa to realne narzędzie udziału Polski w europejskim systemie przekazywania informacji (...) i realne narzędzie do tego, żeby polskie organy procesowe – polska policja, polska prokuratura, polskie sądy – w zdecydowanie szybszym czasie pozyskiwały informacje o skazaniach cudzoziemców, co do których toczy się w Polsce postępowanie karne – powiedział wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha, który przedstawił projekt posłom.

Koniec z wielotygodniowym czekaniem na dane z rejestrów karnych

Według niego obecnie tempo wymiany informacji między państwami członkowskimi oraz współpraca przy ściganiu przestępstw są kluczowe dla przyspieszenia postępowań. Zaznaczył też, że dane, które dotąd były pozyskiwane po kilku lub kilkunastu tygodniach, będą dostępne znacznie szybciej i przy mniejszym nakładzie pracy.

Wiceszef MS wyjaśnił też, że projekt zakłada rozbudowę funkcjonującego od 2012 r. systemu ECRIS (europejski system przekazywania informacji z rejestrów karnych), który umożliwia państwom UE wymianę informacji o skazaniach obywateli państw członkowskich. Wskazał, że problem pojawiał się w sprawach dotyczących cudzoziemców, gdy organy musiały indywidualnie zwracać się do wszystkich państw UE o dane z rejestrów karnych, co było czasochłonne i niepraktyczne. Stąd też zapadła decyzja o budowie dodatkowego systemu TCN (w ramach systemu ECRIS), który ma gromadzić informacje o skazaniach cudzoziemców i bezpaństwowców.

– Ten system tworzony przez Komisję Europejską będzie uruchomiony jeszcze w tym roku. Nasz projekt ustawy tworzy otoczenie legislacyjne i pozwala też stworzyć otoczenie informatyczne, nad którym oczywiście prace trwają już od długiego czasu, żeby w momencie startu tego europejskiego systemu być w pełni gotowym zarówno legislacyjnie, jak i informatycznie, żeby stać się jedną z części tego wielkiego europejskiego systemu - powiedział Myrcha.

Zgoda ponad podziałami i postulaty opozycji

Propozycję zmian poparli posłowie KO, Polski 2050-TD i PSL-TD, a także PiS i Konfederacji. Głosu w sprawie projektu nie zabrała Lewica.

Klub PiS zastrzegł jednak, że oczekuje, by w komisji odbyła się dyskusja dotycząca braków w projekcie. – Po pierwsze, kwestia dotycząca obywateli państw trzecich nielegalnie przekraczających naszą granicę, żeby tutaj absolutnie sprawdzać takie osoby profilaktycznie, a nie czekać dopiero, aż dokonają napadu na Polaka. Po drugie, żeby doprowadzić do sytuacji, w której Polska zawrze ze stosownymi krajami bloku wschodniego, jak na przykład Gruzją, stosowne umowy, takie jak ma już z Białorusią czy z Ukrainą, dotyczące skazań w tamtych krajach – powiedział poseł PiS, były wiceminister sprawiedliwości Marcin Warchoł.

Projekt nowelizacji ustawy, która ma ułatwić wymianę informacji o skazanych w krajach spoza UE, rząd przyjął na początku grudnia.

W rządowym komunikacie podano m.in., że nowy unijny system ECRIS-TCN będzie gromadzić w centralnej bazie informacje o obywatelach państw trzecich skazanych w państwach UE. Kraje UE będą przekazywały do systemu m.in. dane biometryczne. W Polsce centralnym organem wyznaczonym do obsługi systemu będzie Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego, a instytucje, które prowadzą postępowania karne, będą pobierały odciski linii papilarnych od obywateli państw trzecich w ramach prowadzonych postępowań.(PAP)

nno/ ugw/