Taki sposób postępowania wskazuje Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej, które zaktualizowało wytyczne skierowane do gmin ze względu na zmiany, jakie nastąpiły w przepisach ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. poz. 583 ze zm.) od 27 marca br. Dotyczą one m.in. opiekuna tymczasowego, który jest ustanawiany przez sąd dla małoletnich uchodźców, którzy przyjechali do Polski bez rodzica, ale z inną spokrewnioną lub znajomą osobą. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 25 ust. 7 specustawy, jeżeli mali uchodźcy przed ewakuacją z Ukrainy przebywali w tamtejszej pieczy zastępczej i przybyli do Polski z osobą, która się nimi tam zajmowała, to wtedy sąd będzie ustanawiał ją dla nich opiekunem tymczasowym. Jednocześnie art. 26 ust. 4b specustawy przewiduje, że w przypadku takich osób o świadczenia rodzinne na podopiecznych wnioski składa starosta lub upoważniony przez niego pracownik, np. PCPR lub innej powiatowej instytucji (inaczej niż opiekun wyznaczany dla dziecka, które nie przebywało w pieczy zastępczej).
Ta nowa regulacja spowodowała, że gminy nie wiedzą, jak mają ustalać, że dany opiekun tymczasowy nie może osobiście złożyć wniosku o pomoc finansową na dzieci, którymi się zajmuje, tylko powinien to zrobić urzędnik z powiatu. MRiPS wyjaśnia, że na mocy nowelizacji specustawy zostanie utworzona ewidencja małoletnich uchodźców, którzy byli wcześniej umieszczeni w ukraińskiej pieczy zastępczej, będą w niej też dane o ich opiekunach. Dostęp do tego rejestru będą mieli pracownicy gmin zajmujący się świadczeniami rodzinnymi. Dlatego gdy sprawdzą oni w ewidencji, że opiekun tymczasowy figuruje tam jako osoba, o której jest mowa w art. 25 ust. 7 specustawy, to powinni go poinformować, że wniosek w jego imieniu może złożyć tylko pracownik z powiatowej instytucji.